Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2016

Σημαντικά στοιχεία για το Βωμό και το ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος

Σημαντικά στοιχεία για το Βωμό και το ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος

Νέα σημαντικά ευρήματα ήρθαν στο φως κατά τις φετινές ανασκαφές στο ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος, στο νοτιοδυτικό άκρο της Αρκαδίας, εκεί όπου κατά την τοπική παράδοση γεννήθηκε και ανατράφηκε ο βασιλιάς των θεών.

Στη νοτιότερη κορυφή του Όρους, σε υψόμετρο που αγγίζει τα 1400μ. και με πανοραμική θέα σε όλη την ηπειρωτική Πελοπόννησο, εντοπίζεται ο βωμός τέφρας για τις θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία, ενώ στο οροπέδιο χαμηλότερα έχουν αποκαλυφθεί τα μνημειακά οικοδομήματα του κάτω ιερού, όπου ελάμβαναν χώρα κατά την αρχαιότητα φημισμένοι αθλητικοί αγώνες, τα Λύκαια. Το αρχαιολογικό ερευνητικό πρόγραμμα , προϊόν ελληνοαμερικανικής συνεργασίας που ξεκίνησε το 2004, απέδωσε σημαντικές νέες πληροφορίες σχετικά με το βωμό. Από την κεραμική των ανασκαφικών τομών πιστοποιείται ανθρώπινη δραστηριότητα στο ύψωμα ήδη από τη νεολιθική εποχή και κατά τη διάρκεια της πρώιμης και μέσης εποχής του χαλκού. Κατά τη μυκηναϊκή περίοδο το ύψωμα αυτό αναδεικνύεται σε σημαντικό ιερό κορυφής και συνεχίζει να αποτελεί τόπο λατρείας και κατά τους πρώιμους ιστορικούς χρόνους. Οι θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία, κυρίως αιγών και προβάτων, υποδεικνύουν συνεχή λατρευτική δραστηριότητα στο βωμό ήδη από το 16ο αιώνα π.Χ. έως και την ελληνιστική περίοδο.

Το καλοκαίρι του 2016 στο μέσο του βωμού και πλησίον μίας πλατφόρμας λαξευμένης στο φυσικό βράχο εντοπίστηκε για πρώτη φορά και ανασκάφηκε ανθρώπινη ταφή με προσανατολισμό Ανατολή – Δύση. Ο σκελετός, σε ύπτια θέση και σε άριστη κατάσταση διατήρησης, είχε αποτεθεί εντός στενού ορύγματος, που δημιουργήθηκε μέσα στις επιχώσεις από την τέφρα και τα καμένα χώματα. Λείπει μόνο το κρανίο του νεκρού, ενώ σώζεται η κάτω γνάθος. Το στενό όρυγμα ήταν επενδεδυμένο στη βόρεια και νότια πλευρά του από αδρά δουλεμένες πλάκες, ενώ δε βρέθηκε επένδυση στο ανατολικό και δυτικό όριο του ορύγματος. Πλάκες κάλυπταν την περιοχή της λεκάνης του νεκρού. Το μήκος του τάφου με τις πλάκες ανέρχεται σε 1.52μ. Σύμφωνα με την προκαταρκτική μελέτη ο σκελετός ανήκει σε άτομο – πιθανόν άνδρα - εφηβικής ηλικίας, η δε κεραμική που προέκυψε από την ανασκαφή χρονολογείται κυρίως στο τέλος της μυκηναϊκής εποχής, υποδεικνύοντας ότι η ταφή ανήκει πιθανότατα στον 11ο αιώνα π.Χ., μετά από την κατάρρευση των μυκηναϊκών ανακτορικών κέντρων, στην περίοδο της μετάβασης από την ύστερη εποχή του χαλκού στην πρώιμη εποχή του σιδήρου, σε μία εποχή κατά την οποία ο βωμός ήταν σε λειτουργία.

Από τον 4ο αι. π.Χ. και εξής, γραπτές πηγές αναφέρουν ανθρωποθυσίες πάνω στο βωμό του Λυκαίου Όρους, αλλά στις ανασκαφές που είχαν διενεργηθεί έως σήμερα στο χώρο δεν είχαν εντοπιστεί ανθρώπινα οστά. Σε εξέλιξη βρίσκεται η επιστημονική μελέτη του σκελετού και παρά το γεγονός ότι είναι πολύ πρώιμο ακόμα να εξαχθούν συμπεράσματα για τις συνθήκες θανάτου του νεκρού, η εξέχουσα θέση της ταφής στο μέσο του βωμού και ο προσανατολισμός της καταδεικνύουν την ιδιαίτερη σημασία της.

Ανασκαφές διεξήχθησαν φέτος και στο κάτω ιερό. Μεταξύ των σημαντικότερων νέων στοιχείων περιλαμβάνονται μία μνημειακή λίθινη κλίμακα στο ένα άκρο και μία εντυπωσιακή αψιδωτή είσοδος στο άλλο άκρο του διαδρόμου του 4ου αι. π.Χ., από όπου προφανώς οι αθλητές προσέγγιζαν τον ιππόδρομο και το στάδιο . Στο διοικητικό κτήριο – γνωστό παλαιότερα και ως ξενώνας – βρέθηκε μία μεγάλη πήλινη σίμη. Δυτικά της στοάς και ανατολικά της κρήνης, σε ένα κυκλικό φυσικό σχηματισμό εμφανή στο google earth, οι ανασκαφές έφεραν στο φως δύο καλοδιατηρημένους αγωγούς, μία λίθινη λεκάνη και τα ίχνη τοίχου, πιθανόν από το – μαρτυρούμενο στις πηγές αλλά μη εντοπισμένο έως σήμερα – ιερό του Πανός. Εντός του ιπποδρόμου συνεχίστηκε η αποκάλυψη του αρχαίου καταστρώματος, ενώ η έρευνα στην περιοχή των λουτρών του 4ου αι. π.Χ. έφερε στο φως οικοδομικά κατάλοιπα παλαιότερων φάσεων. Οι ανασκαφές στο ιερό θα συνεχιστούν έως το 2020.

Το ερευνητικό πρόγραμμα Λυκαίου Όρους αποτελεί μία ελληνοαμερικανική συνεργασία υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών. Συνδιευθυντές του προγράμματος είναι η δρ. Άννα Βασιλική Καραπαναγιώτου, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, και οι δρ. David Gilman Romano και δρ. Mary Voyatzis από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Ο ιστότοπος του προγράμματος είναι:

http://lykaionexcavation.org

Φωτ.: Η ταφή μετά από την αφαίρεση των πλακών

Σχετικές ειδήσεις
Θράκη - Ο τόπος και οι  άνθρωποι: πρόγραμμα εκδηλώσεων στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
27.04.2016 16:32
Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης στην εκδήλωσή τους με γενικό τίτλο Θράκη - Ο τόπος και οι άνθρωποι παρουσιάζουν μια σειρά από δράσεις (έκθεση, περφόρμανς, ομιλία, προβολές) δηλωτικές της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της περιοχής, μέσα από στοιχεία του πολιτισμού της Θράκης, ο οποίος συγκροτήθηκε με βάση τις ιδιομορφίες του χώρου ως ο ενδιάμεσος τόπος Ανατολής και Δύσης.
Πασχαλινά δώρα 2016 στο Μουσείο Μπενάκη
19.04.2016 14:21
Το Μουσείο Μπενάκη μας καλεί και φέτος να αγοράσουμε Πασχαλινά δώρα από το Πωλητήριό του. Θα βρείτε λαμπάδες, στεφάνια, διακοσμητικά και κατασκευές που δημιούργησαν οι συνεργάτες του Πωλητηρίου. Δημιουργίες ξεχωριστές, με έντονα καλλιτεχνικά στοιχεία, ανοιξιάτικη διάθεση και πασχαλινή ατμόσφαιρα.
Διάλεξη για το Αρχαίο θέατρο Φθιωτίδων Θηβών από το Διάζωμα το Megaron Plus
03.03.2016 12:58
Το «ΔΙΑΖΩΜΑ» και το Megaron Plus συνεχίζουν και φέτος τη δυναμική τους συνεργασία πραγματοποιώντας ένα νέο κύκλο διαλέξεων, που έχει στόχο να φωτίσει τρία αρχαία θέατρα, λιγότερο γνωστά, ωστόσο εξίσου σημαντικά. Μετά τη γνωριμία μας με το Αρχαίο Θέατρο Πλατιάνας στην Ηλεία, σειρά έχει η διάλεξη για το Αρχαίο θέατρο των Φθιωτίδων Θηβών στη Μαγνησία, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 19:00 την Πέμπτη 10 Μαρτίου.
Διάλεξη για το Αρχαίο Θέατρο Πλατιάνας από το ΔΙΑΖΩΜΑ και το Megaron Plus
14.01.2016 13:16
Για το 2016, το «ΔΙΑΖΩΜΑ» και το Megaron Plus, στο πλαίσιο της δυναμικής τους συνεργασίας η οποία ξεκίνησε το 2012, διοργανώνουν ένα νέο κύκλο διαλέξεων, ο οποίος έχει στόχο να φωτίσει τρία αρχαία θέατρα λιγότερο γνωστά, ωστόσο εξίσου σημαντικά: το αρχαίο θέατρο των Φθιωτίδων Θηβών στη Μαγνησία, το αρχαίο θέατρο της Καλυδώνας στην Αιτωλοακαρνανία και το θέατρο της Πλατιάνας στην Ηλεία. Η πρώτη διάλεξη του Κύκλου, με τον τίτλο «Αρχαίο Θέατρο Πλατιάνας», θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 19 Ιανουαρίου 2016 (ώρα έναρξης: 19:00).
Πολιτιστικές Διαδρομές 2015-2016 από το Δήμο Ηλιούπολης
23.12.2015 10:43
Ο «Πολιτιστικός Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Ηλιούπολης (Π.Α.Ο.Δ.ΗΛ.)-Γρηγόρης Γρηγορίου» προσφέρει, για μία ακόμα χρονιά, την ευκαιρία στους κατοίκους της πόλης μας να απολαύσουν ξεχωριστές μουσικές και θεατρικές παραστάσεις και να ξεναγηθούν σε σημαντικά μουσεία, με μειωμένο ομαδικό εισιτήριο και δωρεάν μεταφορά με το λεωφορείο του Δήμου.