Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Top Girls, Αλέξης Ρίγλης
Δημοσίευση: Πέμπτη, 28 Ιουλίου 2016 14:58
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Top Girls, Αλέξης Ρίγλης

Προσωπικές φιλοδοξίες και φεμινιστική επανάσταση


[…] Έχουμε κάνει όλες πολύ δρόμο.

Για το θάρρος μας και τον τρόπο που αλλάξαμε τις ζωές μας

και τα εξαιρετικά επιτεύγματα μας […]

 

Σε μια εποχή που κυλάει με φρενήρεις ρυθμούς, τα διλήμματα και οι ενδοιασμοί που γεννιούνται στη σύγχρονη γυναίκα είναι πολλαπλοί. Ζητήματα όπως η επιλογή καριέρας ή οικογένειας ή η κοινωνική ανέλιξη με πολλά θύματα και σκληρές συνέπειες, είναι μόνο μερικά από όσα αναδύθηκαν τα χρόνια της έντονης ανάγκης για χειραφέτηση. Στον απόηχο όλων αυτών των κοινωνικών συγκυριών, αλλά ταυτόχρονα την περίοδο ενός πολιτικού αναβρασμού, η Caryl Churchill γράφει τα «Top Girls», με τα οποία εξερευνά ένα σύνολο φεμινιστικών ανησυχιών και επιδιώκει να απομυθοποιήσει τις κατηγορίες της τάξης και του φύλου, προκειμένου να συμβάλει στην πολιτική μεταμόρφωση των γυναικών.

 

Κεντρική ηρωίδα είναι η Μαρλίν, επικεφαλής σημαντικού γραφείου ευρέσεως εργασίας και το έργο ξεκινά με ένα από τα πιο επιτυχημένα και διάσημα σουρεαλιστικά σκηνικά στην διεθνή δραματουργία: Ισχυρές γυναίκες της παγκόσμιας ιστορίας και μυθοπλασίας, βρίσκονται μαζί σε ένα γεύμα και συνομιλούν με βάση τις εμπειρίες τους στη ζωή. Με αυτήν την συμπόρευση παρελθόντος και παρόντος, γίνονται περισσότερο κατανοητές και οι λεπτές κοινωνιολογικές αποχρώσεις του κειμένου. Η Ιωάννα, η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του 9ου αιώνα που υποδύθηκε τον άνδρα και έγινε Πάπας, η Γκριζέλντα, η υπάκουη σύζυγος που την ιστορία της αφηγήθηκε ο Βοκάκιος και ο Τσώσερ στους «Θρύλους του Καντέρμπουρι», η Ισαμπέλα Μπερντ, μια Αγγλίδα συγγραφέας-εξερευνήτρια του 19ου αιώνα,  η Τρελή Γκρετ, φιγούρα της φλαμανδικής λαογραφίας που απεικονίζεται σε πίνακα του Μπρέγκελ να εισβάλλει στην κόλαση με στρατό γυναικών και να πολεμά τους δαίμονες, όπως επίσης και η Λαίδη Νίτζο, μια Ιαπωνίδα παλλακίδα του αυτοκράτορα, που στη συνέχεια έγινε βουδίστρια μοναχή και γύρισε όλη την Ιαπωνία με τα πόδια, κάθονται στο ίδιο τραπέζι με την σύγχρονη Μαρλίν. Οι γυναίκες αυτές συνδέονται μεταξύ τους με αγώνες ενάντια στην πατριαρχία και την καταπίεση, ενώ η Μαρλίν, σχετίζεται με την καθεμία από αυτές σε διαφορετικές της πτυχές. Ταυτόχρονα, μπορεί να έχουν και αρκετά κοινά με τα άτομα του περιβάλλοντός της, σε μία συνεχή σύνδεση μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας. Στην συνέχεια η υπόθεση μετατοπίζεται σε ρεαλιστικά σκηνικά που αφορούν τα περιβάλλοντα εργασίας και με ηρωίδες που έχουν να θυμίσουν την καθημερινότητα και καταστάσεις που όλοι λίγο πολύ έχουμε αντιμετωπίσει. Ωστόσο, στο φινάλε γίνονται ακόμα εντονότερα τα όσα διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα της Μαρλίν και οι αποφάσεις που κλήθηκε να πάρει στο παρελθόν, θυσιάζοντας στο βωμό της ματαιοδοξίας οικογένεια και περίγυρο. Το εντυπωσιακό και το πιο αληθοφανές ίσως στοιχείο του έργου, είναι ότι εκείνη δε φαίνεται να μετανιώνει ουσιαστικά για τα όσα έπραξε, φαντάζει σίγουρη για τις επιλογές της, ενώ δε λυγίζει μπροστά στην αδερφή της με την οποία δεν συμφωνεί σχεδόν σε τίποτα.

 

Στα «Top Girls» που γράφτηκαν το 1982, η Τσώρτσιλ χρησιμοποιεί δεκαέξι χαρακτήρες, που παίζονται από επτά ηθοποιούς, για να αντιπροσωπεύσουν τις διαφορετικές δυνατότητες που ζει μια γυναίκα στο σημερινό κόσμο, αλλά και στο παρελθόν. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί τον κεντρικό χαρακτήρα για να δείξει την αντίθεση ανάμεσα σε μια ηθική της φροντίδας και την ηθική του ανταγωνισμού. Είναι μια επιτυχημένη γυναίκα, αλλά έχει επιτύχει με το κόστος της απουσίας μιας κανονικής ιδιωτικής ζωής . Έχει εγκαταλείψει το παιδί της, προκειμένου να είναι επαγγελματίας. Η Τζόυς, από την άλλη πλευρά είναι μια μητέρα μόνιμα στο σπίτι, αλλά στις απόψεις της σχετικά με την πολιτική και την οικονομία είναι λιγότερο συντηρητική από την αδελφή της. Η μία είναι αυτή που διέφυγε από τη μοίρα της, η άλλη αυτή που (υπ)έμεινε. Οι επισκέπτες στο σουρεαλιστικό πάρτι είναι κυρίως οι γυναίκες που ξεπέρασαν τους παραδοσιακούς ρόλους των δύο φύλων, όμως η ζωή τους δεν ήταν πλήρης.

 

Η σκηνοθεσία του Αλέξη Ρίγλη είχε ρυθμό και ενδιαφέρον. Δεν φλυαρούσε ούτε πλάτειαζε ιδιαίτερα και με ελάχιστες εξαιρέσεις, διέθετε συνοχή και αρκετές ισορροπημένες δόσεις χιούμορ, χωρίς να παραβλέπεται και η δραματική-εκρηκτική διάσταση του τέλους. Τοποθέτησε τις ηρωίδες σε ένα επικλινές σκηνικό, το οποίο περιλάμβανε όλα τα επίπεδα της δράσης. Τα πρόσωπα βρίσκονταν σε αρκετή απόσταση μεταξύ τους και τα βλέμματά τους συναντιόντουσαν σπάνια έως ποτέ, δηλώνοντας ίσως έτσι, το χάσμα που τις χώριζε, αλλά και την απουσία διάθεσης για περαιτέρω συναναστροφή. Παρά το ιντριγκαδόρικο πρώτο μέρος, του δείπνου δηλαδή με τις ιστορικές φυσιογνωμίες, δίνεται ιδιαίτερη βάση και κερδίζει τις εντυπώσεις το τελευταίο, με το ξεγύμνωμα του παρελθόντος της κεντρικής ηρωίδας και το καθηλωτικό, γεμάτο ένταση μπρα-ντε-φερ με την αδερφή της. Στο τελικό αποτέλεσμα συνέβαλλε η Έλλη Παπαγεωργακοπούλου, με την επιμέλεια τόσο του σκηνικού, όσο και των κοστουμιών που ήταν αντιπροσωπευτικά της εποχής στην οποία αναφέρεται το έργο. Πολύ όμορφες ωστόσο και οι λεπτομέρειες των ιστορικών ενδυμασιών. Οι φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου αναδείκνυαν με καίριο τρόπο κάθε λεπτομέρεια.

 

Η Θεοδώρα Τζήμου είναι η ιδανική «Μαρλίν». Αυστηρή, χωρίς συναισθηματισμούς, πιστή στα «πιστεύω» και τις δικές της αξίες, χτίζει ένα τείχος απέναντι σε αυτήν και τους υπόλοιπους. Η ερμηνεία της αποτελεί αναμφισβήτητα μεγάλο κεφάλαιο της παράστασης. Κλέβει τις εντυπώσεις στη σκηνή του φινάλε, όπου μαζί με την εξίσου δυναμική Μαρία Κεχαγιόγλου ως «Τζόυς», μάχονται να επιβάλλουν η μία στην άλλη μια αντίθετη ιδεολογική και κοινωνική στάση. Και οι δύο ηθοποιοί εντυπωσιάζουν, κάνοντας φανερό το χάσμα που χωρίζει τις ηρωίδες τους. Η Έφη Γούση είναι ακριβής, πολύ πειστική, σχεδόν συγκινητική ως έφηβη που έλκεται συναισθηματικά από την πραγματική της μητέρα που την εγκατέλειψε και αντίθετα αδιαφορεί για εκείνη η οποία ουσιαστικά την μεγάλωσε. Καίρια επίσης η Αμαλία Αρσένη στις μεταμορφώσεις της επί σκηνής: από μια μυθιστορηματική φιγούρα που υποφέρει σιωπηλά τόσα δεινά, σε κάποια μοιραία γυναίκα που έλκεται από την πολυτελή ζωή και έπειτα σε μια καλοπροαίρετη και ανήσυχη έφηβη. Οι ρόλοι των Γιωργιάννας Νταλάρα και Νίκης Σερέτη, ήταν ευχάριστες και χιουμοριστικές νότες μέσα σε ένα πιο δραματικό περιβάλλον . Έχτισαν με γλαφυρότητα και σαρκασμό τις περσόνες τους, ενώ η πρώτη ήταν ικανοποιητική και σαν «Νίτζο». Τέλος, η Δώρα Στυλιανέση ως «Πάπισσα Ιωάννα», διέθετε τόσο τις απαραίτητες δόσεις χιούμορ που απαιτούσε η σουρεαλιστική διάσταση του ρόλου, όσο και συγκρατημένες τραγικές αποχρώσεις της ιστορικής της κατάληξης.

 

Οι επιτυχημένες αυτές γυναίκες έσπασαν τις παραδοσιακές συμβάσεις και πλήρωσαν σκληρά το τίμημα, ενώ σπουδαιότερο παράσημο για αυτές αποτελούν οι πληγωμένες αντιδράσεις των άλλων, ακόμα και όταν απειλείται η κοινωνική θέση ή και η ίδια η ζωή τους.

 

Photo Credits: Μαριλένα Σταφυλίδου

 

 

Το «Top Girls» παρουσιάστηκε στις 23 & 24 Ιουλίου στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Δεύτερη φωνή»: Μια κοινωνία γεμάτη απωθημένα
07.12.2016 12:18
Η κρίση και η περίοδος που τη γέννησε, τροφοδοτεί αρκετά συχνά το θέατρό μας, δίνοντας στους δημιουργούς διάφορες αφορμές για δραματουργικούς σχολιασμούς. Ένα τέτοιο έργο, είναι και η «Δεύτερη φωνή» του Μιχάλη Ρέππα και του Θανάση Παπαθανασίου, που απεικονίζει με απόλυτο ρεαλισμό, την ελληνική κοινωνία που παρακμάζει σταθερά, μέσα από τον πιο «ισχυρό» πυρήνα της: την οικογένεια.
«Το ’21»: Ελληνική Επανάσταση σε ροκ τόνους
22.11.2016 12:09
Τι μουσικές θα συνόδευαν ιδανικά την Ελληνική Επανάσταση; Παραδοσιακοί ήχοι όπως τους έχουμε συνηθίσει ή μήπως οι ροκ και πανκ αποχρώσεις αποτελούν ένα πιο ταιριαστό «χαλί» στα γεγονότα; Ο Άρης Μπινιάρης φαίνεται να απαντά σε αυτήν την απορία, μέσα από «Το ’21», μια παράσταση που ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της σε Φεστιβάλ Αθηνών και Gazarte, την βρίσκουμε αυτή τη φορά στο θέατρο Πορεία.
«Τρεις αδερφές»: Ζωές γεμάτες ανεκπλήρωτες προσδοκίες
23.05.2016 17:11
Από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Τσέχωφ, οι «Τρεις αδερφές», αφηγούνται το ταξίδι τριών γυναικών σε ένα σύμπαν πλημμυρισμένο συναισθήματα και τρυφερές, ανεκπλήρωτες προσδοκίες.
«Χειρόγραφο» - Χάρις Αλεξίου: Απολογισμός μιας μεγάλης πορείας
15.04.2016 11:27
«Σήμερα ήταν τρύγος και πατήσαμε σταφύλια», είναι η πρώτη φράση που ακούγεται από το στόμα της γυναίκας που μπαίνει κρατώντας στα χέρια ένα ηλεκτρονικό σημειωματάριο, του οποίου η οθόνη είναι το μοναδικό πράγμα που φωτίζει το πρόσωπό της στο πυκνό σκοτάδι. Ξεκινά τότε μια επισκοπική απαρίθμηση γεγονότων της πρώιμης ζωής της. «Σήμερα η γιαγιά έφτιαξε τηγανίτες και έβαλε πετιμέζι», «Σήμερα ο μπαμπάς είναι άρρωστος», «Σήμερα η μαμά έβαψε τα ρούχα μαύρα για να είναι έτοιμα», «Σήμερα ο μπαμπάς πήγε στην εκκλησία, γύρισε και πέθανε».
«Άννα Καρένινα»: Καταστροφικά πάθη στην Ρωσία του 19ου αιώνα
08.04.2016 15:45
Ακόμα και όποιος δεν έχει ποτέ πιάσει στα χέρια του το μυθιστόρημα του Τολστόι, γνωρίζει επιγραμματικά την τραγική ιστορία της ηρωίδας που απελπισμένη έπεσε στις ράγες του τρένου, αποζητώντας διέξοδο στα βασανιστικά της διλήμματα και αμφιθυμίες. Το βιβλίο αποτελεί ψηφιδωτό της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, ενώ την κεντρική του πλοκή, αποτελεί το ερωτικό δράμα μιας νέας και όμορφης γυναίκας, της Άννας, η οποία αδυνατώντας να ζήσει όπως πραγματικά επιθυμεί κοντά στο πρόσωπο που αγαπά, πνίγεται μέσα στις κοινωνικές συμβάσεις.
«Το Κουκλόσπιτο»: Συναισθηματική αποκάλυψη με πρώιμη φεμινιστική χροιά
28.03.2016 13:36
Χρειάζονται μόνο λίγες μέρες ανελέητης συναισθηματικής πίεσης και εκβιαστικής αγωνίας για μια σύζυγο και μητέρα στην Σκανδιναβία του 19ου αιώνα, ώστε να αποφευχθεί η αναμενόμενη κατάρρευσή της και να αποκαλυφθεί ένας πηγαίος δυναμισμός και μια αναπάντεχη διάθεση για ανεξαρτησία. Η Νόρα είναι μια γυναίκα ευτυχισμένη και ικανοποιημένη με τον μέχρι τώρα συζυγικό βίο. Με μια φαινομενική αφέλεια, απολαμβάνει να ξοδεύει χρήματα για την οικογένειά της, γεγονός που εκνευρίζει τον άνδρα της, Τόρβαλντ.
«Victor-Victoria»: Ερωτικά μπερδέματα υπό τους ήχους της jazz
02.03.2016 16:20
Το τελευταίο διάστημα το μιούζικαλ βρίσκει στην Ελλάδα ένα πρόσφορο έδαφος για να αναδειχθεί και να αγαπηθεί εν τέλει από συντελεστές και κοινό. Χρειάστηκε πολύς χρόνος για να αναιρεθεί η αντίληψη μιας παλιακής αισθητικής ως προς το είδος και να επενδυθεί αρκετό χρήμα στις διάφορες παραγωγές, καθώς και εκσυγχρονισμός της σκηνοθετικής/ερμηνευτικής οπτικής τους. Ένα από τα πιο πολυδιαφημισμένα μιούζικαλ της φετινής σεζόν, το «Victor-Victoria», παίζεται αυτόν τον καιρό στο θέατρο Πάνθεον.
Φάουστ- Κατερίνα Ευαγγελάτου: Κριτική θεάτρου
03.02.2016 15:47
Ο Φάουστ του Γκαίτε αποτελεί πάντοτε μια μεγάλη πρόκληση τόσο για τους σκηνοθέτες που αναλαμβάνουν να φέρουν στα μέτρα ενός θεατρικού σκηνικού τον οργιαστικό κόσμο του Γερμανού δημιουργού, όσο και για τους ηθοποιούς που καλούνται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις κάποιων από τους πιο διφορούμενους και απαιτητικούς ρόλους της παγκόσμιας δραματουργίας.