Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016
Ιατρικό παράδοξο - Σπύρος Μπρίκος: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 30 Μαΐου 2016 11:42
Ιατρικό παράδοξο - Σπύρος Μπρίκος: Κριτική βιβλίου

«…Η μήτρα της ιστορίας ξεκίνησε τις διαστολές της. Μια νέα οργανογένεση συντελείται. […] Και ο κόσμος θα αλλάξει

Ρυθμικά
Ώριμα
ΑΝΑΙΜΑΚΤΑ;

Όπως το σόλο μιας ορχήστρας
Όπως το τελείωμα ενός τραγουδιού
Όπως το Πρώτο φως της ημέρας»

Σπύρος Μπρίκος

Τριάντα δύο αφηγήματα, σκίτσα από τις σπουδές στο ανθρώπινο σώμα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, πίνακες του Μορό, του Μπος και του Μαντένια και ποίηση είναι τα στοιχεία που συναρμολογεί ο Σπύρος Μπρίκος στο βιβλίο του «Ιατρικό παράδοξο». Συνθέτει μια σχετικά «παράδοξα» γραμμένη συλλογή διηγημάτων που εκφράζει την προσωπική του αγωνία για την επανάσταση του ανθρωπισμού και τον τρόπο που θα συντελεστεί για να ακυρώσει το μέλλον που δυσοίωνο έρχεται.

 

Για να το πετύχει αυτό στα διηγήματά του ο Μπρίκος προσεγγίζει το σήμερα μέσα από την ιστορική μνήμη και προειδοποιεί τον αναγνώστη του πως: «Η μήτρα της Ιστορίας ξεκίνησε τις διαστολές της». Το παρελθόν είναι για να το αξιοποιούμε κρίνοντάς το, ερμηνεύοντας τις εμπειρίες που μας κληροδότησε. Μόνο αν το ψηλαφήσουμε θα αισθανθούμε τους σκοτεινούς όγκους του και θα καταφέρουμε να τους εξαλείψουμε στο μέλλον που απειλεί να είναι οδυνηρότερο.

 

Ορμώμενος από την ιατρική του ιδιότητά ο Μπρίκος γράφει το βιβλίο αυτό για να «γιατρέψει» την πληγή που ανοίχτηκε στον τόπο από τον εμφύλιο κατά τη διάρκεια των πολεμικών γεγονότων που συντελέστηκαν ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τον Δημοκρατικό Στρατό, από τη Μάχη της Πρέβεζας και την εκτέλεση των Επονιτών. Βρίσκει την ευκαιρία να μιλήσει για την τραυματική μνήμη των χρόνων εκείνων, να περιγράψει το στήσιμο των αυτοσχέδιων νοσοκομείων στο βουνό και τον τρόπο επιβίωσης των ανταρτών. Παράλληλα καταγράφει τη φρικωδία του θανάτου στα πέτρινα χρόνια της χώρας και καταγράφει πολεμικές επιχειρήσεις και επεισόδια που σημάδεψαν τον τόπο με μια λιτή εκφραστική δυναμική που ισχυροποιεί το κείμενο .

Με ένα σχεδόν υπερρεαλιστικό τρόπο ο Μπρίκος ακολουθεί το ανθρώπινο σώμα σαν ένα χάρτη και το ακολουθεί, τοποθετώντας επάνω στα μέλη του τα διηγήματά του. Με ευρηματικότητα παραθέτει τους ιατρικούς όρους που περιγράφουν τα τραύματα της συλλογικής μνήμης του τόπου, δίνοντας τους ένα συμβολικό ρόλο, καθώς έτσι προσδιορίζει τις παθήσεις μιας ολόκληρης κοινωνίας που ως συγγραφέας, αυτή τη φορά, επιχειρεί να γιατρέψει. Οι ιατρικές του διαγνώσεις γίνονται η αφορμή για μια συγγραφική ίαση μέσα από την οποία ο αναγνώστης καλείται να δει καθαρά τις πληγές του κοινωνικού και πολιτικού τραυματισμού και να τις επουλώσει προτού μια ολόκληρη κοινωνία οδηγηθεί στη σήψη.

 

Καυτηριάζει την αδιαφορία και το Σύστημα εξόντωσης του ανθρωπισμού που βλέπει να λειτουργεί αργά και μεθοδικά αλλά διαβρωτικά και αντιπαραβάλλει τη μόνη πανάκεια που γνωρίζει, την αντίδραση στο τέλος της ανθρωπιάς, την επανάσταση των ονείρων, «συνταγογραφώντας» τη μόνη θεραπεία που βλέπει μπροστά του: «…Στη θέση της υγρής ινσουλίνης, τοποθέτησε ένα εύφλεκτο υλικό με πρωτογενή συστατικά τα όνειρα, τις ιστορικές μνήμες, τον έρωτα, την παιδικότητα και την Επανάσταση. Στρέφοντας τη σύριγγα σε αντίθετη κατεύθυνση. Ενάντια στο Σύστημα αυτή τη φορά. Με ένα βέβαιο και σταθερό ελιγμό. Σαν αυτό του βουνού. Του βουνού των ηττημένων – Νικητών!»

 

Ο συγγραφέας παραθέτει στο τέλος του βιβλίου του συγκεκριμένες ιστορικές μαρτυρίες που δίνουν τον σαφή προσδιορισμό των ιστορικών πληροφοριών που αναφέρονται στο έργο του διαφωτίζοντας έτσι τον αναγνώστη του. Παράλληλα καταθέτει ένα ιατρόλεξο και «ο όχι ενήμερος» της επιστήμης, ο  αμύητος μπορεί να κατανοεί τους όρους που χρησιμοποιεί και αντιλαμβάνεται καλύτερα το συμβολισμό του κειμένου.

Χαρακτηριστικοί της πεζογραφικής καινοτομίας του αλλά και μιας ευρείας θεματικής που προσεγγίζει μέσα από τα τριάντα δύο του διηγήματα είναι και οι τίτλοι των διηγημάτων του: για τη διάσωση της μεσογειακής πασχαλίτσας, δαρβινικό παράδοξο, ίλιγγος περιστροφικού τύπου, διαφορική διάγνωση, ένα αίσθημα υπογλυκαιμίας, οροθετική γραφή, ασθμαίνουσα γραφή, νόσος του κινητικού νευρώνα.

Το «Ιατρικό παράδοξο» είναι ένα πρωτότυπο πεζογραφικό εγχείρημα που στρέφεται στο χτες για να μας δείξει το αύριο με ένα γοητευτικό και εύστοχο τρόπο.

Το βιβλίο του Σπύρου Μπρίκου, Ιατρικό παράδοξο, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.