Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017
Ιατρικό παράδοξο - Σπύρος Μπρίκος: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 30 Μαΐου 2016 11:42
Ιατρικό παράδοξο - Σπύρος Μπρίκος: Κριτική βιβλίου

«…Η μήτρα της ιστορίας ξεκίνησε τις διαστολές της. Μια νέα οργανογένεση συντελείται. […] Και ο κόσμος θα αλλάξει

Ρυθμικά
Ώριμα
ΑΝΑΙΜΑΚΤΑ;

Όπως το σόλο μιας ορχήστρας
Όπως το τελείωμα ενός τραγουδιού
Όπως το Πρώτο φως της ημέρας»

Σπύρος Μπρίκος

Τριάντα δύο αφηγήματα, σκίτσα από τις σπουδές στο ανθρώπινο σώμα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, πίνακες του Μορό, του Μπος και του Μαντένια και ποίηση είναι τα στοιχεία που συναρμολογεί ο Σπύρος Μπρίκος στο βιβλίο του «Ιατρικό παράδοξο». Συνθέτει μια σχετικά «παράδοξα» γραμμένη συλλογή διηγημάτων που εκφράζει την προσωπική του αγωνία για την επανάσταση του ανθρωπισμού και τον τρόπο που θα συντελεστεί για να ακυρώσει το μέλλον που δυσοίωνο έρχεται.

 

Για να το πετύχει αυτό στα διηγήματά του ο Μπρίκος προσεγγίζει το σήμερα μέσα από την ιστορική μνήμη και προειδοποιεί τον αναγνώστη του πως: «Η μήτρα της Ιστορίας ξεκίνησε τις διαστολές της». Το παρελθόν είναι για να το αξιοποιούμε κρίνοντάς το, ερμηνεύοντας τις εμπειρίες που μας κληροδότησε. Μόνο αν το ψηλαφήσουμε θα αισθανθούμε τους σκοτεινούς όγκους του και θα καταφέρουμε να τους εξαλείψουμε στο μέλλον που απειλεί να είναι οδυνηρότερο.

 

Ορμώμενος από την ιατρική του ιδιότητά ο Μπρίκος γράφει το βιβλίο αυτό για να «γιατρέψει» την πληγή που ανοίχτηκε στον τόπο από τον εμφύλιο κατά τη διάρκεια των πολεμικών γεγονότων που συντελέστηκαν ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τον Δημοκρατικό Στρατό, από τη Μάχη της Πρέβεζας και την εκτέλεση των Επονιτών. Βρίσκει την ευκαιρία να μιλήσει για την τραυματική μνήμη των χρόνων εκείνων, να περιγράψει το στήσιμο των αυτοσχέδιων νοσοκομείων στο βουνό και τον τρόπο επιβίωσης των ανταρτών. Παράλληλα καταγράφει τη φρικωδία του θανάτου στα πέτρινα χρόνια της χώρας και καταγράφει πολεμικές επιχειρήσεις και επεισόδια που σημάδεψαν τον τόπο με μια λιτή εκφραστική δυναμική που ισχυροποιεί το κείμενο .

Με ένα σχεδόν υπερρεαλιστικό τρόπο ο Μπρίκος ακολουθεί το ανθρώπινο σώμα σαν ένα χάρτη και το ακολουθεί, τοποθετώντας επάνω στα μέλη του τα διηγήματά του. Με ευρηματικότητα παραθέτει τους ιατρικούς όρους που περιγράφουν τα τραύματα της συλλογικής μνήμης του τόπου, δίνοντας τους ένα συμβολικό ρόλο, καθώς έτσι προσδιορίζει τις παθήσεις μιας ολόκληρης κοινωνίας που ως συγγραφέας, αυτή τη φορά, επιχειρεί να γιατρέψει. Οι ιατρικές του διαγνώσεις γίνονται η αφορμή για μια συγγραφική ίαση μέσα από την οποία ο αναγνώστης καλείται να δει καθαρά τις πληγές του κοινωνικού και πολιτικού τραυματισμού και να τις επουλώσει προτού μια ολόκληρη κοινωνία οδηγηθεί στη σήψη.

 

Καυτηριάζει την αδιαφορία και το Σύστημα εξόντωσης του ανθρωπισμού που βλέπει να λειτουργεί αργά και μεθοδικά αλλά διαβρωτικά και αντιπαραβάλλει τη μόνη πανάκεια που γνωρίζει, την αντίδραση στο τέλος της ανθρωπιάς, την επανάσταση των ονείρων, «συνταγογραφώντας» τη μόνη θεραπεία που βλέπει μπροστά του: «…Στη θέση της υγρής ινσουλίνης, τοποθέτησε ένα εύφλεκτο υλικό με πρωτογενή συστατικά τα όνειρα, τις ιστορικές μνήμες, τον έρωτα, την παιδικότητα και την Επανάσταση. Στρέφοντας τη σύριγγα σε αντίθετη κατεύθυνση. Ενάντια στο Σύστημα αυτή τη φορά. Με ένα βέβαιο και σταθερό ελιγμό. Σαν αυτό του βουνού. Του βουνού των ηττημένων – Νικητών!»

 

Ο συγγραφέας παραθέτει στο τέλος του βιβλίου του συγκεκριμένες ιστορικές μαρτυρίες που δίνουν τον σαφή προσδιορισμό των ιστορικών πληροφοριών που αναφέρονται στο έργο του διαφωτίζοντας έτσι τον αναγνώστη του. Παράλληλα καταθέτει ένα ιατρόλεξο και «ο όχι ενήμερος» της επιστήμης, ο  αμύητος μπορεί να κατανοεί τους όρους που χρησιμοποιεί και αντιλαμβάνεται καλύτερα το συμβολισμό του κειμένου.

Χαρακτηριστικοί της πεζογραφικής καινοτομίας του αλλά και μιας ευρείας θεματικής που προσεγγίζει μέσα από τα τριάντα δύο του διηγήματα είναι και οι τίτλοι των διηγημάτων του: για τη διάσωση της μεσογειακής πασχαλίτσας, δαρβινικό παράδοξο, ίλιγγος περιστροφικού τύπου, διαφορική διάγνωση, ένα αίσθημα υπογλυκαιμίας, οροθετική γραφή, ασθμαίνουσα γραφή, νόσος του κινητικού νευρώνα.

Το «Ιατρικό παράδοξο» είναι ένα πρωτότυπο πεζογραφικό εγχείρημα που στρέφεται στο χτες για να μας δείξει το αύριο με ένα γοητευτικό και εύστοχο τρόπο.

Το βιβλίο του Σπύρου Μπρίκου, Ιατρικό παράδοξο, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Μαύρο φυλαχτό - Βαγγέλης Μπέκας: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 10:12
Μια ηρωική εποχή επέλεξε να αναβιώσει στο νέο του βιβλίο ο Βαγγέλης Μπέκας. Μια εποχή, ταυτισμένη με την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και παράλληλα με τον αγώνα των Ελλήνων για την παλιγγενεσία και ταυτόχρονα την ανάκτηση της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας. Η ενδελεχής ιστορική έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας παίζει ένα σπουδαίο ρόλο στην ολοκλήρωση αυτού του έργου και η συγκινητική κινηματογραφική της αποτύπωση μετατρέπει το βιβλίο σε μια κιβωτό καταγραφής της ιστορικής μνήμης που περιστρέφεται γύρω από την ηγετική φυσιογνωμία του βιβλίου, τον Μάρκο και όλους εκείνους τους ήρωες που δορυφορικά κινούνται γύρω του, όπως είναι ο Τζαβέλλας, η μάνα, η Ρίνα, η Δέσπω, η Ελένη κ.ά..
Μετά φόβου - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
24.01.2017 11:44
«Συχνά είναι πιο ασφαλές να είσαι αλυσοδεμένος από το να είσαι ελεύθερος», έγραφε, πριν από κάμποσα χρόνια, ο Κάφκα και η Ελένη Πριοβόλου, στο βιβλίο της «Μετά φόβου» υπογράφει μια ελεγεία για το φόβο της ελευθερίας, για την υποταγή των ονείρων και την εκδίκησή τους, για τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις που ποδηγετούν τη ζωή των ανθρώπων και κυρίως την προσωπική, οικογενειακή και κοινωνική τους ελευθερία.
33 Στροφές - Canek Sánchez Guevara: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 10:23
Με μια ευρηματική ιδέα ο Κανέκ Σάντσεζ Γκεβάρα διεισδύει στην Ιστορία μιας χώρας που πίστεψε στην ιδέα της επανάστασης και την πραγμάτωσε πριν από κάμποσα χρόνια, περιγράφοντας την τωρινή ζωή των κατοίκων της, την αίσθηση της απογοήτευσης μιας γενιάς και την ελπίδα της να ξεφύγει από τη ρουτίνα μιας χώρας που είδε τις προσδοκίες τα να γκρεμίζονται.
Ο Ελύτης στην Ευρώπη - Paola-Minucci, Χρήστος Μπιντούδης (επιμέλεια): Κριτική βιβλίου
19.12.2016 10:37
«Ο Ελύτης στην Ευρώπη». Πρόκειται για έναν μικρό τόμο που περιλαμβάνει σε επιμέλεια της Paola Maria Minucci και του Χρήστου Μπιντούδη τα Πρακτικά του οµώνυµου Συνεδρίου, που έγινε στο πανεπιστήμιο της Ρώµης το 2006 με αφορμή την συμπλήρωση τότε των δέκα χρόνων από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.