Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016

Στο κατώφλι του 20ου αιώνα ΙΙΙ - Κύκλος Μάλερ II από την ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Στο κατώφλι του 20ου αιώνα ΙΙΙ - Κύκλος Μάλερ II από την ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Έργο απέραντης ομορφιάς, η Πέμπτη Συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ ανταποκρίνεται  στην πεποίθησή του  ότι, καθώς μία Συμφωνία είναι σαν τον κόσμο, οφείλει να εμπεριέχει τα πάντα. Και, πράγματι, στη δημοφιλέστερη ίσως Συμφωνία του ευφυούς Αυστριακού συνυπάρχουν ο ερωτικός πόθος με την τραγικότητα του θανάτου, ο ορθολογισμός με το ρομαντισμό και την σχεδόν εξωφρενική φαντασία, ο ψίθυρος με τη θριαμβική ιαχή. Με αυτό το εμβληματικό και πλήρες συμβολισμών έργο επέλεξε, λοιπόν, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών να κλείσει το φετινό χειμερινό κύκλο των τακτικών της συναυλιών, στη συναυλία που θα δώσει την Παρασκευή 3 Ιουνίου, στις 21.00, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, υπό τη μουσική διεύθυνση του Στέφανου Τσιαλή.

Ο Μάλερ άρχισε να συνθέτει την Πέμπτη Συμφωνία το, δημιουργικότατο για τον ίδιο, καλοκαίρι του 1902, κατά τη διάρκεια των διακοπών του στην καινούρια του εξοχική κατοικία, στην περιοχή της Καρινθίας (νότια Αυστρία), κοντά στις όχθες της λίμνης Wörth. Ενάμιση χρόνο πριν (το Φεβρουάριο του 1901), είχε περάσει μία εξαιρετικά σοβαρή περιπέτεια υγείας που παρά λίγο να αποβεί μοιραία για τη ζωή του, είχε χειρουργηθεί και κατόπιν μειώσει για ένα διάστημα τον αριθμό των εμφανίσεών του, είχε διακόψει τη συνεργασία του με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης και τέλος, το Μάρτιο του 1902, είχε γνωρίσει και παντρευτεί τη σύντροφο της ζωής του, Άλμα Σίντλερ.

Όλες αυτές οι εντονότατες εμπειρίες που είχε ζήσει ο συνθέτης πριν από την ολοκλήρωση της σύνθεσης της Πέμπτης Συμφωνίας (το καλοκαίρι του 1903), συνδέθηκαν υπογείως με το εν λόγω έργο,  υπό την έννοια ότι ο Θάνατος και ο Έρωτας αποτελούν ευδιάκριτα συστατικά στοιχεία του μουσικού του νοήματος.

Στην Πέμπτη Συμφωνία ο Μάλερ εισήγαγε όμως και μία σειρά καινοτομιών. Για πρώτη φορά π.χ. απέφυγε επιμελώς να συνδέσει ευθέως τη μουσική της Πέμπτης με συγκεκριμένες προγραμματικές ιδέες. Αντιστοίχως, απομακρύνθηκε από την αξιοποίηση της ανθρώπινης φωνής ως συστατικού στοιχείου της συμφωνικής μουσικής του γλώσσας. Επίσης, στράφηκε προς μία πιο αφηρημένη, υποκειμενική και δαιδαλώδη δομικά μουσική γραφή, εξίσου φορτισμένη συναισθηματικά με αυτή προηγούμενων συμφωνικών του έργων αλλά και πιο ανοικτή σε διαφορετικές αναγνώσεις.  

Και ως προς την ενορχήστρωση, παρότι αξιοποιούσε και πάλι, όπως το συνήθιζε, μια τεράστια ορχήστρα , στην Πέμπτη επεδίωξε μεγαλύτερη διαύγεια από ποτέ. Δεν είναι τυχαίο πως μέχρι το τέλος της ζωής του, συνέχιζε να κάνει διορθώσεις...

Δεδομένων όλων αυτών, ο ίδιος είχε βέβαια επίγνωση των δυσκολιών κατανόησης που δυνητικά έκρυβε η Πέμπτη Συμφωνία. Κι όμως στα χρόνια που θα έρχονταν, τίποτα δεν θα εμπόδιζε το έργο να καθιερωθεί ως μία από τις δημοφιλέστερες Συμφωνίες του μεγάλου Γκούσταβ Μάλερ.

Tης συναυλίας θα προηγηθεί (στις 20.15) δωρεάν εισαγωγική ομιλία από τον Τίτο Γουβέλη για τους κατόχους εισιτηρίων.

Σχετικές ειδήσεις
Τα Carmina Burana του Καρλ Ορφ, από την Καμεράτα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
10.11.2016 14:38
Μετά την επιτυχία στο Ηρώδειο, η Καμεράτα – Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής παρουσιάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, υπό την διεύθυνση του πολυβραβευμένου αρχιμουσικού Γιώργου Πέτρου, το γνωστότερο συμφωνικό - χορωδιακό έργο του 20ού αιώνα: τα πολυαγαπημένα Carmina Burana του γερμανού συνθέτη και μουσικοπαιδαγωγού Κάρλ Όρφ.
Γιάννης Κωνσταντινίδης / Κώστας Γιαννίδης: ένας συνθέτης, δύο μουσικοί κόσμοι στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
02.11.2016 15:51
Με ένα ιδιαίτερο ρεσιτάλ αφιερωμένο στον Γιάννη Κωνσταντινίδη/Κώστα Γιαννίδη, τον μεγάλο συνθέτη του 20ού αιώνα που υπηρέτησε με πάθος και συνέπεια δύο διαφορετικά είδη μουσικής, συνεχίζεται την Τετάρτη 9 Νοεμβρίου στις 8:30 το βράδυ ο νέος Κύκλος εκδηλώσεων του Μεγάρου «Η ανθρώπινη φωνή» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Το Kyklos Ensemble «στα όρια του ρομαντισμού» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
14.07.2016 16:40
Το KYKLOS ENSEMBLE συνεχίζει τις αισθητικές του αναζητήσεις ερμηνεύοντας δημιουργίες καθοριστικές για την εξέλιξη όψεων της μουσικής του 20ού αιώνα, με δύο μοναδικές συναυλίες για τον ρομαντισμό, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 2016, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Στο κατώφλι του 20ου αιώνα ΙΙ: συναυλία της ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
27.04.2016 13:30
Τα ατμοσφαιρικά «Νυχτερινά» του Κλωντ Ντεμπυσύ και το μεγαλόπνοο συμφωνικό ποίημα «Δον Κιχώτης» του Ρίχαρντ Στράους, είναι χαρακτηριστικές μουσικές δημιουργίες του τέλους του 19ου αιώνα, εποχής που η τέχνη, στο «κατώφλι» του 20ου αιώνα πράγματι, έψαχνε και άνοιγε νέους δρόμους έκφρασης. Και τα δύο έργα όπως και το, συνεπές με το πνεύμα των ημερών, «Χριστός Ανέστη» στις παραλλαγές που συνέλαβε ο σπουδαίος μουσουργός Πέτρος Πετρίδης, εντάσσονται στο πρόγραμμα της συναυλίας που θα δώσει η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, αμέσως μετά το Πάσχα, την Παρασκευή 6 Μαΐου, στις 20.30, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Αμερικανική βεντάλια: συναυλία από την ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
28.03.2016 10:33
Έντονοι χορευτικοί ρυθμοί, τζαζ αρμονίες και γνωστές, αισθαντικές μελωδίες συνθετών του 20ου αιώνα από την αμερικανική ήπειρο, κυριαρχούν στο πρόγραμμα της συναυλίας που θα δώσει η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών την Παρασκευή 1η Απριλίου, στις 20.30, στο Μέγαρο Μουσικής, υπό τη μουσική διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη και με σολίστ έναν λαμπρό εκπρόσωπο της νέας γενιάς πιανιστών, τον 27χρονο Αλέξανδρο Σαρακενίδη.