Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016
«Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί»: Υπαρξιακές συγκρούσεις και απολογισμός της ζωής και της τέχνης
Δημοσίευση: Δευτέρα, 25 Απριλίου 2016 15:45
«Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί»: Υπαρξιακές συγκρούσεις και απολογισμός της ζωής και της τέχνης

«Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί, θα δούμε ότι ποτέ δεν ζήσαμε».

 

Μπορεί ένας άνθρωπος νεκρός εσωτερικά να αναστηθεί μέσω του θανάτου; Αξίζει η τέλεια αφοσίωση σε κάτι  - έστω υψηλό και ιδεατό - αν το τίμημα είναι μια ολόκληρη ζωή χαμένη; Και πού οδηγεί η επίπονη αναμέτρηση ενός καλλιτέχνη με την τέχνη του;

 

Ο γλύπτης Ρούμπεκ δημιουργεί την «Αναστάσιμη ημέρα» που αντικατοπτρίζει την ιδεώδη γυναίκα, ένα πανάγιο πλάσμα από μάρμαρο. Μούσα του υπήρξε η Ιρένε, με την οποία ο αμοιβαίος έρωτας δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Όταν αποφασίζει να ενώσει τη ζωή του με τη Μάγια, η έμπνευσή του χάνεται και οι δύο σύντροφοι βυθίζονται σε έναν άδειο και πληκτικό γάμο. Γεμάτος τύψεις για τις χαμένες ευκαιρίες κι αφού συναντήσει ξανά την Ιρένε σε ένα από τα ταξίδια του, θα ακολουθήσει ένας οδυνηρός απολογισμός γεμάτος υπαρξιακές συγκρούσεις. Την ίδια στιγμή, η Μάγια χάνεται μέσα σε ηδονικά μονοπάτια με έναν νεαρό κυνηγό.

 

Ο Ερρίκος Ίψεν γράφει το κύκνειο άσμα του σε αρκετά μεγάλη ηλικία. Πρόκειται για ένα έργο στο οποίο συνυφαίνονται συχνά αξεδιάλυτα το ρεαλιστικό με το ονειρικό στοιχείο. Ομοίως και οι τέσσερις χαρακτήρες αντιπροσωπεύουν αντιθετικές έννοιες: ο ιδεαλιστής καλλιτέχνης Ρούμπεκ, η ιδεατή Μούσα Ιρένε, ο λάγνος Ουλφχάιμ, η γήινη Μάγια. Οι βασικές έννοιες που συνθέτουν τον κεντρικό άξονα του έργου είναι η ζωή και ο θάνατος, ο άνθρωπος και η τέχνη, η αναμέτρηση με τον εαυτό μας λίγο πριν το τέλος.

 

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς ανέλαβε να ζωντανέψει ένα κείμενο ούτως ή άλλως δυσνόητο, που βαδίζει τολμηρά και αδιάκοπα ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το φανταστικό. Ερμηνευτικά καθοδηγεί σωστά τους τέσσερις πρωταγωνιστές ενσωματώνοντας στην παράσταση αρκετά νεωτεριστικά στοιχεία. Οι αργές, βαριές σιωπές σε συνδυασμό με τις άχρωμες, νεκρές και χωρίς συναίσθημα φωνές των ηρώων επιτείνουν την αίσθηση της παραίτησης, του εσωτερικού θανάτου και της απουσίας επικοινωνίας. Ευχάριστες οι πινελιές χιούμορ με διφορούμενη έννοια, ενώ τα λευκά σημαιάκια που σταθερά και σταδιακά κατακλύζουν τον χώρο σχηματοποιούν τα εμπόδια κι έναν ολοένα πιο ασφυκτικό κλοιό γύρω τους. Ωστόσο, η χορογραφία μπαλέτου σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένας τόνος πιο ποιητικός και αέρινος δεν είναι παντού απαραίτητη ή πετυχημένη, ενώ σε κάποια σημεία η παρατεταμένη σιγή γίνεται κουραστική. Σίγουρα λοιπόν απευθύνεται σε θεατές μυημένους και υποψιασμένους που θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για το τι πρόκειται να παρακολουθήσουν.

 

 

Ο Ρούμπεκ του Περικλή Μουστάκη διαθέτει την εσωτερικότητα που απαιτεί ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου που έβαλε την καλλιτεχνική του ιδιότητα πάνω απ’ όλα, πάνω ακόμα κι από τον άνθρωπο. Βαθιά δοσμένος στην ιδέα να δημιουργεί μέχρι την τελευταία του πνοή, καταλήγει με την ψυχή κλειδωμένη και τη συνείδηση να τον βαραίνει, μετανιωμένος που δεν αφέθηκε επιμένοντας σε έναν έρωτα στην πιο αγνή του μορφή. Ουσιαστικά στο πρόσωπό του ο ίδιος ο συγγραφέας βγάζει τη δική του ετυμηγορία για τη ζωή: τα πάντα αποδεικνύονται πλάνη.

 

Η Ρένη Πιττακή χτίζει με αμεσότητα την κουρασμένη φιγούρα της Ιρένε, μια ζωντανή - νεκρή γυναίκα με σπασμένες εσωτερικές χορδές που πέρασε ατελείωτα χρόνια στο σκοτάδι, γεγονός που υποδηλώνεται από το συχνό της αγκάλιασμα με τον «θάνατο» που την ακολουθεί σε κάθε της βήμα, έχοντας υπηρετήσει καθολικά το όραμα του καλλιτέχνη. Το λευκό της φόρεμα έρχεται σε θλιβερή αντίθεση με τη μαυρισμένη ψυχή της. Ο πόθος και το ανικανοποίητο ανάμεσά τους είναι τόσο έντονα που μιλούν για το άγαλμα σαν να ήταν το πραγματικό τους παιδί και εκεί μέσα βρίσκεται φυλακισμένος ο πυρήνας της ύπαρξής τους. 

 

Η Μαρία Κεχαγιόγλου δίνει μια ζωντανή ερμηνεία της συμβιβασμένης Μάγια που αποφασίζει να φύγει κυνηγώντας την περιπέτεια με σκοπό να ξεφύγει από τα όνειρα που διαψεύστηκαν και μια ανούσια, πνιγηρή καθημερινότητα.

 

Η Αλεξία Καλτσίκη είναι η μαυροφορεμένη γυναικεία μορφή που ταυτίζεται με τον θάνατο και καταφέρνει να επιβάλλει την παρουσία της ως επί το πλείστον μέσω της κίνησης. Στις ελάχιστες στιγμές που μιλά, μπλέκει τις συνήθως ακατάληπτες λέξεις τις πάνω σε αυτές των άλλων δίνοντας έτσι στην ατμόσφαιρα έντονο μεταφυσικό χρώμα.

 

Ο Μιχάλης Σαράντης είναι πειστικός στον ρόλο του πρωτόγονου κυνηγού Ουλφχάιμ που χειρίζεται τα άγρια ζώα και τις γυναίκες με μια άνεση που φτάνει σχεδόν στην έπαρση, ενώ έχει απόλυτο έλεγχο σώματος, κινήσεων και λόγου.

 

Το σκληρό λευκό φως (Αλέκος Αναστασίου) και οι φυσικοί - μεταφυσικοί ήχοι της εξοχής (Δημήτρης Καμαρωτός) είναι πλήρως εναρμονισμένα με τη συνολική μη νατουραλιστική αίσθηση.

 

Το παιχνίδι τελειώνει με τις πρώτες λέξεις που είπε στους Αποστόλους ο Χριστός μετά την Ανάστασή του: «Εἰρήνη ὑμῖν». Ίσως λοιπόν τώρα που η πολυπόθητη ένωση πραγματοποιήθηκε, το μίσος, οι ενοχές, όλα έχουν πια καταλαγιάσει. Ταυτόχρονα όμως το τέλος ενέχει και μια ειρωνεία, καθώς η εκπλήρωση έρχεται μέσα από τον θάνατο.

 

 

Το έργo του Ερρίκου Ίψεν «Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί» παρουσιάζεται στο Θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά έως 5 Ιουνίου

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Για μια ανάσα»: Ελεύθερη πτώση σε μια Ευρώπη που ρημάζει
11.11.2016 17:10
Η Βρετανίδα συγγραφέας Ζίνι Χάρις τοποθετεί δύο γυναίκες στο επίκεντρο αυτού του απρόβλεπτου ταξιδιού. Σίγουρα χωρίς το έξυπνο και συχνά πικρό χιούμορ, η δυσοίωνη διαπίστωση για το μέλλον της ανθρωπότητας θα ήταν πολύ βαριά. Όσο η πλοκή προχωρά, τα μηνύματα έρχονται πιο συμπυκνωμένα, πιο ωμά και πιο κοντά στο σήμερα. Σε μια Ευρώπη που διαλύει τους τραπεζικούς κανόνες, ερημώνει τους δρόμους, μπερδεύει και κρατά μάτια και σύνορα κλειστά, ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να γίνει ο ανώνυμος μετανάστης μέσα στη βάρκα που πασχίζει να φτάσει στη στεριά.
Φρόυντ και Χίτλερ: Μια υποθετική συνάντηση που ίσως άλλαζε την ιστορία
14.10.2016 17:07
Θα μπορούσατε να φανταστείτε τον Αδόλφο Χίτλερ, τον άνθρωπο που έγραψε τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας να ξεστομίζει τη λέξη «φόβος»; Να αγωνιά και να ικετεύει για μια πρόβλεψη σχετικά με τη δική του κλινική περίπτωση; Ο Γερμανός συγγραφέας Άρνολντ Μπέρνφελντ εμπνέεται το έργο του «Ο μικρός Χίτλερ» μπλέκοντας μυθοπλαστικά και βιογραφικά στοιχεία από τα παιδικά κι εφηβικά χρόνια του Χίτλερ και με αρκετή φαντασία φέρνει αντιμέτωπους στην αρένα - κυριολεκτικά και μεταφορικά - δύο «θηρία» της σύγχρονης ιστορίας, έναν κορυφαίο ψυχαναλυτή κι έναν κορυφαίο δικτάτορα.
«Φιλοκτήτης»: Όταν η ποίηση συναντά τον αρχαίο μύθο του Σοφοκλή
23.09.2016 17:52
Με αφορμή τον δραματικό μονόλογο του Γιάννη Ρίτσου «Φιλοκτήτης», βρέθηκα για δεύτερη φορά στο παραδοσιακό πλακιώτικο Βρυσάκι με την εσωτερική αυλή, τη σκαλιστή σκάλα και τις ξύλινες καρέκλες του να φυσούν ένα φθινοπωρινό αεράκι άλλης εποχής. Και πάλι σε έργο του σκηνοθέτη και ηθοποιού Ένκε Φεζολλάρι, που μετά τη Μπερνάρντα Άλμπα του επιστρέφει ερμηνεύοντας ένα υπέροχο και βαθύ κείμενο.
«Επτά επί Θήβας»: Όταν το πάθος για εξουσία νικά την αδελφική αγάπη
08.09.2016 13:43
Ο Ετεοκλής βρίσκεται μόνος στη σκηνή. Μοιάζει προβληματισμένος, σιωπηλός, φοβισμένος. Είναι όμως και ο περήφανος ηγέτης και υπερασπιστής της πόλης των Θηβών, την οποία οφείλει να προφυλάξει με κάθε κόστος από την επίθεση του αδελφού του Πολυνείκη που κινείται εναντίον της έχοντας συγκεντρώσει έξι ακόμη βασιλείς.
«Πλάτωνα, Απολογία Σωκράτη»: Μια ρεαλιστική απεικόνιση του πλατωνικού κειμένου σε πραγματικό χρόνο
22.07.2016 16:50
Στο θέατρο Βράχων το σκηνικό είναι λιτό, όπως υπήρξε και ολόκληρος ο βίος του Σωκράτη: μια καρέκλα και μια κλεψύδρα, μέσα από την οποία ο ήχος της σταγόνας συνοδεύει ως μοναδικό εφέ τον τελευταίο λόγο του φιλόσοφου, την περίφημη «Απολογία» του.
«Γκιακ»: Μνήμες πολέμου και ένας αγώνας εξιλέωσης
21.06.2016 17:15
Γκιακ. Αρβανίτικη λέξη, βαριά και τραχιά, τόσο στην προφορά όσο και στο νόημα που περικλείει. Είναι πρωτίστως το αίμα το συγγενικό, το κοινό, που ενώνει τους ανθρώπους. Είναι ακόμα το αίμα που χωρίζει, που κάνει τους ανθρώπους εχθρούς: αυτό που χύνεται από φόνο για λόγους εκδίκησης, για λόγους τιμής, για έναν άγραφο νόμο που συνεχίζεται και διαιωνίζεται.
«Ξένοι»: Τρεις γενιές κι ένας αέναος φαύλος κύκλος
23.05.2016 15:01
Ξένοι. Μια λέξη κοφτή, καθημερινή, πολυχρησιμοποιημένη, που περικλείει μέσα της κάτι πολύ κοντινό και οικείο και ταυτόχρονα απόμακρο και απορριπτικό. Εννοιολογικά μπορεί να διαβαστεί σε τουλάχιστον τρία επίπεδα: ένας άνθρωπος άγνωστος, η απομόνωση μέσα στην κοινωνία ή το οικογενειακό περιβάλλον, η αποσύνδεση από τον πυρήνα της ύπαρξής μας.
«Κατερίνα»: Μια καταβύθιση στο φως και το σκοτάδι της ανθρώπινης ψυχής
28.03.2016 14:57
Ένας αχινός είναι μέσα στην Κατερίνα και τ’ αγκάθια του δεν την αφήνουν να ησυχάσει. Ένας αχινός είναι μέσα στην Κατερίνα και δεν την αφήνει να χαρεί τα δώρα της ζωής. Είναι πολύ δύσκολο να ξεγυμνώνεις ψυχικά και συναισθηματικά δύο ιστορίες, μία δική σου και μία του πιο κοντινού και αγαπημένου σου ανθρώπου. Η αρχή τους περικλείει ένα τέλος: εκείνο που η ίδια η μητέρα του συγγραφέα πόθησε όσο τίποτα άλλο όσο ζούσε.