Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016
«Κατερίνα»: Μια καταβύθιση στο φως και το σκοτάδι της ανθρώπινης ψυχής
Δημοσίευση: Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2016 14:57
«Κατερίνα»: Μια καταβύθιση στο φως και το σκοτάδι της ανθρώπινης ψυχής

«Μέσα μου έχω έναν αχινό, που συνεχώς ζητάει φαγητό»

 

Ένας αχινός είναι μέσα στην Κατερίνα και τ’ αγκάθια του δεν την  αφήνουν να ησυχάσει. Ένας αχινός είναι μέσα στην Κατερίνα  και  δεν την αφήνει να χαρεί τα δώρα της ζωής .

 

Είναι πολύ δύσκολο να ξεγυμνώνεις ψυχικά και συναισθηματικά δύο ιστορίες, μία δική σου και μία του πιο κοντινού και αγαπημένου σου ανθρώπου. Η αρχή τους περικλείει ένα τέλος: εκείνο που η ίδια η μητέρα του συγγραφέα πόθησε όσο τίποτα άλλο όσο ζούσε. Η κλειστοφοβική σκηνή στο ξεκίνημα περιγράφει την ένταση του θανάτου την ώρα που αντηχεί ξανά και ξανά η φράση «ο γιος μου ο γιος μου», ενδεικτική της άνευ όρων και ορίων λατρείας ανάμεσα στον συγγραφέα και τη μητέρα του.

 

Η Κατερίνα πρωτοσυνάντησε το θηρίο της διπολικής διαταραχής πολύ νωρίς, κάπου κοντά στην εφηβεία. Θα ακολουθήσουν πολλά μαύρα πρωινά με τα σεντόνια βαριά σαν λαμαρίνες, με εμμονές, φάρμακα και απόπειρες αυτοκτονίας αλλά και χρόνια φωτεινά, γεμάτα στοργή και χιούμορ, με τον Τάσο της και τον Πέτρο της. Τριάντα πέντε χρόνια πάλης και τελική εκούσια ήττα.

 

Ο Αύγουστος Κορτώ χρωστά το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο στο «Ονειρόδραμα» του Στρίντμπεργκ ενώ, όπως λέει ο ίδιος, με το βιβλίο αυτό ένιωσε ότι ξόφλησε με το πένθος κι εξιλεώθηκε ως γιος. Μέσα από το κείμενό του το οποίο περιέχει (αυτο)βιογραφικά στοιχεία, αναδύεται καταλυτική η μητρική μορφή και ο σαρωτικός ρόλος της στη ζωή του αλλά και στη ζωή όσων ήταν γύρω της.

 

Η ώριμη σκηνοθεσία του Γιώργου Νανούρη προσεγγίζει το κείμενο με ευαισθησία και ειλικρίνεια χωρίς διάθεση ούτε να λογοκρίνει ούτε να δικαιολογήσει, αλλά να κατανοήσει και να συμπονέσει. Ολόκληρο το έργο αφήνει την αίσθηση μιας έντονης ανάγκης για λύτρωση. Το φως ενός απλού φακού τσέπης ζωντανεύει τις σκηνές και πάλλεται στον ρυθμό των στίχων. Είναι φορές που η σκιά της Κατερίνας γίνεται θεόρατη και μοιάζει να την καταπίνει στο συμπαγές μαύρο της. Η περιγραφή του χαμού της αγέννητης κόρης είναι από τις πιο συναισθηματικά φορτισμένες σκηνές, αλλά και η πιο απότομη καταβύθιση στην κατάθλιψη.

 

Η Λένα Παπαληγούρα καταφέρνει να σηκώσει το βάρος του πολύ δύσκολου κεντρικού ρόλου με τις ισχυρές και ακραίες ψυχολογικές μεταπτώσεις. Μεγάλος σύμμαχος αποδεικνύεται η μεστή φωνή της στην οποία αλλάζει χρώμα σχεδόν σε κάθε λέξη. Σκυφτή στην υπομανία της, με τρεμάμενη ανάσα, βαθιά και αργή φωνή, κουβαλά μέσα της όλο το βάσανο του θανάτου που δεν έρχεται. Γεμάτη σπιρτάδα στην εναισθησία της, μιλά γρήγορα, ακατάπαυστα και με δουλεμένη άρθρωση περιγράφοντας τα γεγονότα. «Κι αν είμαι σχιζοφρενής, que sera sera…»

 

Το αυτοσαρκαστικό χιούμορ και η φυσική παρουσία του σκηνοθέτη καθώς και του Λόλεκ με τις μουσικές του παρεμβάσεις αποφορτίζουν την ατμόσφαιρα και δίνουν κατά κάποιο τρόπο κουράγιο στους θεατές για να αντέξουν τη συνέχεια. Οι εναλλαγές μονολόγου, μουσικών διαλειμμάτων και ανάγνωσης από το βιβλίο εμπλουτίζουν σκηνοθετικά την παράσταση .

 

Ναι, για την Κατερίνα το «τρελαίνομαι» ήταν πιο φρικτό από το «πεθαίνω». Ναι, μπορεί να μην κατάφερε να πάρει την αγάπη που ήθελε ή που άξιζε, κατάφερε όμως να γίνει μια φυσαλίδα τρυφερότητας - όπως κάθε άνθρωπος που έχει πονέσει πολύ - κι εκεί μέσα να κλείσει όσους αγαπούσε.

 

 

Η Κατερίνα του Αύγουστου Κορτώ ξαναβγαίνει από το βιβλίο και παρουσιάζεται στο Νέο Θέατρο Βασιλάκου

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Για μια ανάσα»: Ελεύθερη πτώση σε μια Ευρώπη που ρημάζει
11.11.2016 17:10
Η Βρετανίδα συγγραφέας Ζίνι Χάρις τοποθετεί δύο γυναίκες στο επίκεντρο αυτού του απρόβλεπτου ταξιδιού. Σίγουρα χωρίς το έξυπνο και συχνά πικρό χιούμορ, η δυσοίωνη διαπίστωση για το μέλλον της ανθρωπότητας θα ήταν πολύ βαριά. Όσο η πλοκή προχωρά, τα μηνύματα έρχονται πιο συμπυκνωμένα, πιο ωμά και πιο κοντά στο σήμερα. Σε μια Ευρώπη που διαλύει τους τραπεζικούς κανόνες, ερημώνει τους δρόμους, μπερδεύει και κρατά μάτια και σύνορα κλειστά, ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να γίνει ο ανώνυμος μετανάστης μέσα στη βάρκα που πασχίζει να φτάσει στη στεριά.
Φρόυντ και Χίτλερ: Μια υποθετική συνάντηση που ίσως άλλαζε την ιστορία
14.10.2016 17:07
Θα μπορούσατε να φανταστείτε τον Αδόλφο Χίτλερ, τον άνθρωπο που έγραψε τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας να ξεστομίζει τη λέξη «φόβος»; Να αγωνιά και να ικετεύει για μια πρόβλεψη σχετικά με τη δική του κλινική περίπτωση; Ο Γερμανός συγγραφέας Άρνολντ Μπέρνφελντ εμπνέεται το έργο του «Ο μικρός Χίτλερ» μπλέκοντας μυθοπλαστικά και βιογραφικά στοιχεία από τα παιδικά κι εφηβικά χρόνια του Χίτλερ και με αρκετή φαντασία φέρνει αντιμέτωπους στην αρένα - κυριολεκτικά και μεταφορικά - δύο «θηρία» της σύγχρονης ιστορίας, έναν κορυφαίο ψυχαναλυτή κι έναν κορυφαίο δικτάτορα.
«Φιλοκτήτης»: Όταν η ποίηση συναντά τον αρχαίο μύθο του Σοφοκλή
23.09.2016 17:52
Με αφορμή τον δραματικό μονόλογο του Γιάννη Ρίτσου «Φιλοκτήτης», βρέθηκα για δεύτερη φορά στο παραδοσιακό πλακιώτικο Βρυσάκι με την εσωτερική αυλή, τη σκαλιστή σκάλα και τις ξύλινες καρέκλες του να φυσούν ένα φθινοπωρινό αεράκι άλλης εποχής. Και πάλι σε έργο του σκηνοθέτη και ηθοποιού Ένκε Φεζολλάρι, που μετά τη Μπερνάρντα Άλμπα του επιστρέφει ερμηνεύοντας ένα υπέροχο και βαθύ κείμενο.
«Επτά επί Θήβας»: Όταν το πάθος για εξουσία νικά την αδελφική αγάπη
08.09.2016 13:43
Ο Ετεοκλής βρίσκεται μόνος στη σκηνή. Μοιάζει προβληματισμένος, σιωπηλός, φοβισμένος. Είναι όμως και ο περήφανος ηγέτης και υπερασπιστής της πόλης των Θηβών, την οποία οφείλει να προφυλάξει με κάθε κόστος από την επίθεση του αδελφού του Πολυνείκη που κινείται εναντίον της έχοντας συγκεντρώσει έξι ακόμη βασιλείς.
«Πλάτωνα, Απολογία Σωκράτη»: Μια ρεαλιστική απεικόνιση του πλατωνικού κειμένου σε πραγματικό χρόνο
22.07.2016 16:50
Στο θέατρο Βράχων το σκηνικό είναι λιτό, όπως υπήρξε και ολόκληρος ο βίος του Σωκράτη: μια καρέκλα και μια κλεψύδρα, μέσα από την οποία ο ήχος της σταγόνας συνοδεύει ως μοναδικό εφέ τον τελευταίο λόγο του φιλόσοφου, την περίφημη «Απολογία» του.
«Γκιακ»: Μνήμες πολέμου και ένας αγώνας εξιλέωσης
21.06.2016 17:15
Γκιακ. Αρβανίτικη λέξη, βαριά και τραχιά, τόσο στην προφορά όσο και στο νόημα που περικλείει. Είναι πρωτίστως το αίμα το συγγενικό, το κοινό, που ενώνει τους ανθρώπους. Είναι ακόμα το αίμα που χωρίζει, που κάνει τους ανθρώπους εχθρούς: αυτό που χύνεται από φόνο για λόγους εκδίκησης, για λόγους τιμής, για έναν άγραφο νόμο που συνεχίζεται και διαιωνίζεται.
«Ξένοι»: Τρεις γενιές κι ένας αέναος φαύλος κύκλος
23.05.2016 15:01
Ξένοι. Μια λέξη κοφτή, καθημερινή, πολυχρησιμοποιημένη, που περικλείει μέσα της κάτι πολύ κοντινό και οικείο και ταυτόχρονα απόμακρο και απορριπτικό. Εννοιολογικά μπορεί να διαβαστεί σε τουλάχιστον τρία επίπεδα: ένας άνθρωπος άγνωστος, η απομόνωση μέσα στην κοινωνία ή το οικογενειακό περιβάλλον, η αποσύνδεση από τον πυρήνα της ύπαρξής μας.
«Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί»: Υπαρξιακές συγκρούσεις και απολογισμός της ζωής και της τέχνης
25.04.2016 15:45
Μπορεί ένας άνθρωπος νεκρός εσωτερικά να αναστηθεί μέσω του θανάτου; Αξίζει η τέλεια αφοσίωση σε κάτι - έστω υψηλό και ιδεατό - αν το τίμημα είναι μια ολόκληρη ζωή χαμένη; Και πού οδηγεί η επίπονη αναμέτρηση ενός καλλιτέχνη με την τέχνη του;