Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016
Το φαράγγι - Ιωάννα Καρυστιάνη: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Τετάρτη, 16 Μαρτίου 2016 10:40
Το φαράγγι - Ιωάννα Καρυστιάνη: Κριτική βιβλίου

Επτά αδέλφια αποφασίζουν να κάνουν ένα ιδιότυπο μνημόσυνο στον πατέρα τους. Μια μακρά πεζοπορία σε ένα φαράγγι θα γίνει ο τρόπος με τον οποίο θα επιλέξουν να εκπληρώσουν το παλιό τάμα προς τον χαμένο πατέρα και παράλληλα ο τρόπος με τον οποίο η Καρυστιάνη θα περιγράψει τη σύγχρονη κατάσταση, την κρίση αλλά και όλα όσα ορίζουν τη συνειδησιακή διάσταση αυτών των ανθρώπων.

Ό,τι αντικρίσουν στην πορεία αυτή τα αδέλφια δεν είναι μόνο οι κρυμμένες πεποιθήσεις, οι βιωματικές εμπειρίες και οι απωθημένες σκέψεις ο ένας του άλλου αλλά το ίδιο το παρελθόν. Θα αναμετρηθούν με τον χρόνο και θα βιώσουν εκ νέου και από κοινού τις ψυχικές διακυμάνσεις που περιόρισαν και ταυτόχρονα όρισαν τις συνειδήσεις τους. Αντιμέτωποι με το χτες θα προσδιορίσουν το σήμερα και θα ορίσουν ξανά όλα όσα μπορούν να γίνουν αποδεκτά στη συμπεριφορά τους.

«Κάτι έχουν τα φαράγγια, η πέτρα πετάει πέρα τη σκαρταδούρα, ορίζει τα σημαντικά και απολύτως απαραίτητα, τα ζυγίζει στις σωστές τους διαστάσεις…», γράφει η Καρυστιάνη για να επισημάνει πως στις σκληρές συνθήκες αποκαλύπτει πάντα μια πιο αθώα πλευρά του εαυτού του και επανέρχεται στην ανθρώπινη διάσταση.

Ο τόπος που επιλέγει η συγγραφέας να τοποθετήσει την αφήγησή της, ένα φαράγγι, δεν είναι διόλου τυχαίος. Ο άνθρωπος μόνο κοντά στο φυσικό περιβάλλον μπορεί να ελευθερώσει ξανά τον ψυχικό του κόσμο από το άχθος της ζωής από τη μια και από την άλλη το φαράγγι είναι ένας δρόμος με συγκεκριμένη διέξοδο. Όταν κανείς μπει μέσα σ’ αυτό πρέπει να ολοκληρώσει μια προδιαγεγραμμένη πορεία. Και εκεί να αναμετρηθεί με τον εαυτό του και τις αντοχές του. Έτσι το φαράγγι θα γίνει η ίδια η ηχώ της συνείδησής των ηρώων, ο σιωπηλός σύντροφός τους, και η πεζοπορία η αφορμή για να αδειάσουν τα ψυχικά τους φορτία, να τα κοιτάξουν κατάματα, να αναμετρηθούν με αυτά και να οδηγηθούν στην αυτογνωσία. Να γνωρίσουν ο ένας τον άλλο αλλά κυρίως ο καθένας τον εαυτό του. Η λύτρωση θα έρθει όταν βγουν από αυτό. Τότε που θα συντελεστεί η έξοδος από το μονόδρομο που υπαγορεύει το φαράγγι της ζωής, από το παρελθόν, από τα βάρη και τις μνήμες του, από το τετελεσμένο χτες. «Το παρελθόν δεν έχει σάρκα πια, απομένουν μόνο τα οστά». Το παρελθόν αποδυναμώνεται όταν το κοιτάξεις κατάφατσα και διεκδικήσεις μέσα από αυτό τον εαυτό σου, απογυμνωμένο από τις πράξεις του.

Η Καρυστιάνη καταγράφει με πάθος το χρονικό μιας οικογενειακής εξομολόγησης. Οι αναφορές της στην Κρήτη έχουν μια σπάνια δυναμική και οι υπαινιγμοί της εστιάζουν στο αιώνιο υπαρκτικό πρόβλημα του ανθρώπου, θέτοντας υπό αμφισβήτηση όλα τα δεινά της μοίρας του. Οι ήρωες παλινωδούν ανάμεσα στην απόγνωση και την ειλικρίνεια, τη χαρά, τον πόνο, την αγάπη και την αδελφοσύνη που υμνούνται σε τούτο το βιβλίο και την απελπισία. Καταφέρνουν όμως –αλώβητοι άραγε; -- να βρουν το κουράγιο και να ακούσουν ο ένας τον άλλο, να επιβιώσουν από τις αλήθειες και να αφεθούν στη στοργή της αδελφικής αγάπης. Καταφέρνουν να αφήσουν πίσω τους ό,τι πρέπει να αφεθεί στη λήθη και να προχωρήσουν εκ νέου στο δρόμο της προσωπικής τους τελείωσης.

Τα αδέλφια κρατούν εξίσου το βάρος της αφήγησης και έτσι οι ιστορίες τους λειτουργούν αυτοδύναμα μέσα στο βιβλίο και ταυτόχρονα συλλειτουργούν αποκαλύπτοντας στον αναγνώστη πολλά και παράλληλα αφηγηματικά σύμπαντα με ιστορίες εγκιβωτισμένες και αναδρομές στο παρελθόν που όταν συνταιριαστούν ο αναγνώστης μπορεί να εκτιμήσει το σύνολο του έργου με καθολικό τρόπο.

Η Καρυστιάνη καταβυθίζεται μέσα στα ενδότερα της ψυχής των ηρώων της. Εκμεταλλεύεται κάθε απίθανη στιγμή τους για να σκύψει και να ακούσει τη φωνή τους, την ενδόμυχη σκέψη τους, με έναν τρόπο που παρασύρει τον αναγνώστη να κοιτάξει και ο ίδιος μέσα του και να κάνει την προσωπική του ενδοσκόπηση. Να ανακαλύψει εντός του όλα τα δικά του φαράγγια και το βάθος των ατομικών του συναισθημάτων. Η ποιητικότητα του κειμένου σε μια συμπυκνωμένη γλώσσα που κάνει το λόγο ευθύβολο και ταυτόχρονα στιβαρό είναι γνώριμη στους αναγνώστες της Καρυστιάνη.

Ένα βιβλίο-καταγραφή του ανθρώπινου συναισθήματος μέσα στους κακοτράχαλους ατραπούς της ζωής και παράλληλα ένα αφηγηματικό σκηνικό για να διαγραφεί πάνω του η σημερινή πνιγηρή πραγματικότητα της κρίσης και της απελπισίας, της ανθρώπινης ουσίας και ύπαρξης.

Το βιβλίο της Ιωάννας Καρυστιάνη, Το φαράγγι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτης.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.