Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016
Το παιχνίδι του τέλους- Ομάδα Χρώμα, Κωνσταντίνος Χατζής: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2016 16:02
Το παιχνίδι του τέλους- Ομάδα Χρώμα, Κωνσταντίνος Χατζής: Κριτική θεάτρου

«Το τέλος βρίσκεται στην αρχή κι όμως συνεχίζεις»

 

Ποιά η έννοια του τέλους για τον άνθρωπο; Είναι το τέλος της βιολογικής ζωής με τον ερχομό του θανάτου; Το τέλος μιας οδυνηρής κατάστασης και η σπίθα μιας καινούριας προοπτικής; ΄Η μήπως το τέλος των αξιών, των ιδανικών κι ενός ολόκληρου παγιωμένου πολιτισμού;

 

Πριν το ξεκίνημα του έργου, οι τέσσερις ήρωες της ιστορίας βρίσκονται ήδη στη σκηνή . Ο Χαμ είναι ένας ηλικιωμένος τυφλός, καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι και καταδικασμένος σε αέναη ακινησία. Δίπλα του, ο μονίμως θλιμμένος Κλοβ έχει αναλάβει να τον υπακούει και να τον υπηρετεί καταδικασμένος σε αέναη κίνηση. Στην άκρη, κρυμμένοι μέσα σε δύο βαρέλια κατοικούν ο Ναγκ και η Νελ, οι γεννήτορες του Χαμ. Με αφορμή αυτό το αλλόκοτο κουαρτέτο , ο Σάμιουελ Μπέκετ συμπυκνώνει όλη την απαισιοδοξία και τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πόλεμου και της μετέπειτα εποχής.

 

Με το στόμα του Χαμ ο συγγραφέας κραυγάζει πως τίποτα δεν κινείται, τίποτα δεν αλλάζει, τα πάντα είναι πτωματοποιημένα. Η ζωή μοιάζει με φάρσα, η φύση ξέχασε τον άνθρωπο, πέφτουν τα μαλλιά, τα δόντια, τα ιδεώδη του. Δεν πιστεύει σε καμιά λυτρωτική κι ελπιδοφόρα μέλλουσα ζωή και η έννοια του Θεού είναι ανύπαρκτη μέσα στο υπαρκτό χάος. Παρ’ όλη τη σκοτεινιά το παιχνίδι συνεχίζεται με όσες δυνάμεις απομένουν, ενώ η συχνή επανάληψη όλων των ερωτήσεων αντικρίζει πάντοτε την ίδια σκληρή απάντηση: «δεν υπάρχει πια». Δεν υπάρχουν πια ούτε τα πιο αυτονόητα - ένα κουφέτο, ένας αρουραίος, ένα φάρμακο, μια κουβέρτα, ένα νόημα, τα έχει καταπιεί όλα η δίνη του τίποτα. Οι ήρωες, με λόγο συχνά παραληρηματικό και ξεκομμένο από τη λογική, φλερτάρουν έντονα με τον μηδενισμό χωρίς όμως εν τέλει να υποκύπτουν. Θα ήταν πολύ εύκολο να προχωρήσουν στο απονενοημένο διάβημα, όμως τελικά υπομένουν χωρίς να περνούν, σκόπιμα τουλάχιστον, τη διαχωριστική γραμμή ζωής και θανάτου.

 

 

Όσοι περιμένουν ένα κλασσικό ανέβασμα με αυστηρή ακολουθία πλοκής και λόγου, μάλλον θα παραξενευτούν. Ο Κωνσταντίνος Χατζής μέσα από μια ιδιόρρυθμη αλλά συμβατή με το κείμενο σκηνοθεσία και με ελάχιστα, απολύτως λειτουργικά σκηνικά δουλεύει όλες τις ερμηνείες με εξοντωτική λεπτομέρεια. Οι σιωπές, παρατεταμένες και χωρίς να καλύπτονται από μουσική επένδυση, εντείνουν την αίσθηση της απραξίας και του κενού. Μοναδική εξαίρεση οι καθημερινοί και οικείοι ήχοι (το ανεβοκατέβασμα της σκάλας, το καρότσι, το ξυπνητήρι). Με το φως και το σκοτάδι να παίζουν κρυφτό, το μαύρο του υπογείου και της ύπαρξης επαναλαμβάνεται στις σκιές των ηρώων που κινούνται στο φόντο της σκηνής, ενώ το διάσπαρτο σαρκαστικό και πικρό χιούμορ γίνεται ο σύμμαχος που ελαφραίνει τη ζοφερή πεσιμιστική ατμόσφαιρα και τη βαριά θεματολογία. 

 

Η Λυδία Κονιόρδου είναι φυσιογνωμικά αγνώριστη και μας χαρίζει ένα ερμηνευτικό διαμάντι στον ρόλο του πλήρως εξαρτημένου τυφλού και ανάπηρου Χαμ που δεν χάνει ευκαιρία να γίνεται κακότροπος, να υποτιμά και να υποτάσσει τους γύρω του κάτω από τον φόβο της εξάρτησης. Μεταβάλλει τη χροιά της φωνής της, μιμείται και μορφάζει με κάθε φράση, ερώτηση, διαπίστωση σε μια ξέφρενη εκφραστικότητα λόγου και κίνησης.

 

Η Έλενα Τοπαλίδου είναι ο πιστός υπηρέτης Κλοβ. Το βάρος της ψυχικής εξάντλησης έχει αφήσει το αποτύπωμά του στις πλάτες του: γερασμένος πριν την ώρα του, περιφέρει το συνεχώς σκυφτό σώμα και πνεύμα του. Στο πρόσωπό του ο Μπέκετ αφήνει μια χαραμάδα ελπίδας κι αισιοδοξίας - το παιχνίδι του τέλους γι’ αυτόν γίνεται η μεγάλη ανατροπή που τον απαλλάσσει από τις αόρατες αλυσίδες του σπιτιού-φυλακής.

 

Η Τζίνα Θλιβέρη και η Γεωργία Τσαγκαράκη είναι οι γονείς του Χαμ. Ανάπηροι και οι ίδιοι και παραριγμένοι, φυτοζωούν με μοναδικό στήριγμα αναμνήσεις και παλιές ιστορίες.  Η παρουσία τους με τη μορφή γελωτοποιών υπογραμμίζει την ταυτόχρονη κωμικότητα και τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, ωστόσο, αφήνουν μια ανατριχιαστική αίσθηση κάθε φορά που βγαίνουν κι εξαφανίζονται απότομα μέσα στους σκουπιδοτενεκέδες. Κοντά στη δύση της ζωής τους μοιράζονται ακόμα τρυφερότητα και αποτελούν τη ζωντανή αντίθεση με το δίδυμο Χαμ-Κλοβ και την αρρωστημένη εξαρτημένη σχέση αγάπης-ανάγκης-μίσους. Απολαυστική η Τζίνα Θλιβέρη στη διήγηση του ανέκδοτου με τον Εγγλέζο.

 

Ποιό είναι άραγε το τέλος αυτού του περίεργου παιχνιδιού; Τι απογίνονται οι ήρωες; Ο χρόνος κλείνει πάντα τους λογαριασμούς του και η μοίρα μιλά στον καθένα διαφορετικά: κάποιος ίσως εκεί έξω θα βρει ένα πράσινο λιβάδι, κάποιος θα συνεχίσει μια μάχη προ πολλού χαμένη, κάποιος θα σωπάσει για πάντα.  

 

 

Το παιχνίδι του τέλους (ENDGAME), του Σάμιουελ Μπέκετ, παρουσιάζεται έως 21 Φεβρουαρίου στο Θέατρο Τέχνης

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Για μια ανάσα»: Ελεύθερη πτώση σε μια Ευρώπη που ρημάζει
11.11.2016 17:10
Η Βρετανίδα συγγραφέας Ζίνι Χάρις τοποθετεί δύο γυναίκες στο επίκεντρο αυτού του απρόβλεπτου ταξιδιού. Σίγουρα χωρίς το έξυπνο και συχνά πικρό χιούμορ, η δυσοίωνη διαπίστωση για το μέλλον της ανθρωπότητας θα ήταν πολύ βαριά. Όσο η πλοκή προχωρά, τα μηνύματα έρχονται πιο συμπυκνωμένα, πιο ωμά και πιο κοντά στο σήμερα. Σε μια Ευρώπη που διαλύει τους τραπεζικούς κανόνες, ερημώνει τους δρόμους, μπερδεύει και κρατά μάτια και σύνορα κλειστά, ο καθένας από εμάς θα μπορούσε να γίνει ο ανώνυμος μετανάστης μέσα στη βάρκα που πασχίζει να φτάσει στη στεριά.
Φρόυντ και Χίτλερ: Μια υποθετική συνάντηση που ίσως άλλαζε την ιστορία
14.10.2016 17:07
Θα μπορούσατε να φανταστείτε τον Αδόλφο Χίτλερ, τον άνθρωπο που έγραψε τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας να ξεστομίζει τη λέξη «φόβος»; Να αγωνιά και να ικετεύει για μια πρόβλεψη σχετικά με τη δική του κλινική περίπτωση; Ο Γερμανός συγγραφέας Άρνολντ Μπέρνφελντ εμπνέεται το έργο του «Ο μικρός Χίτλερ» μπλέκοντας μυθοπλαστικά και βιογραφικά στοιχεία από τα παιδικά κι εφηβικά χρόνια του Χίτλερ και με αρκετή φαντασία φέρνει αντιμέτωπους στην αρένα - κυριολεκτικά και μεταφορικά - δύο «θηρία» της σύγχρονης ιστορίας, έναν κορυφαίο ψυχαναλυτή κι έναν κορυφαίο δικτάτορα.
«Φιλοκτήτης»: Όταν η ποίηση συναντά τον αρχαίο μύθο του Σοφοκλή
23.09.2016 17:52
Με αφορμή τον δραματικό μονόλογο του Γιάννη Ρίτσου «Φιλοκτήτης», βρέθηκα για δεύτερη φορά στο παραδοσιακό πλακιώτικο Βρυσάκι με την εσωτερική αυλή, τη σκαλιστή σκάλα και τις ξύλινες καρέκλες του να φυσούν ένα φθινοπωρινό αεράκι άλλης εποχής. Και πάλι σε έργο του σκηνοθέτη και ηθοποιού Ένκε Φεζολλάρι, που μετά τη Μπερνάρντα Άλμπα του επιστρέφει ερμηνεύοντας ένα υπέροχο και βαθύ κείμενο.
«Επτά επί Θήβας»: Όταν το πάθος για εξουσία νικά την αδελφική αγάπη
08.09.2016 13:43
Ο Ετεοκλής βρίσκεται μόνος στη σκηνή. Μοιάζει προβληματισμένος, σιωπηλός, φοβισμένος. Είναι όμως και ο περήφανος ηγέτης και υπερασπιστής της πόλης των Θηβών, την οποία οφείλει να προφυλάξει με κάθε κόστος από την επίθεση του αδελφού του Πολυνείκη που κινείται εναντίον της έχοντας συγκεντρώσει έξι ακόμη βασιλείς.
«Πλάτωνα, Απολογία Σωκράτη»: Μια ρεαλιστική απεικόνιση του πλατωνικού κειμένου σε πραγματικό χρόνο
22.07.2016 16:50
Στο θέατρο Βράχων το σκηνικό είναι λιτό, όπως υπήρξε και ολόκληρος ο βίος του Σωκράτη: μια καρέκλα και μια κλεψύδρα, μέσα από την οποία ο ήχος της σταγόνας συνοδεύει ως μοναδικό εφέ τον τελευταίο λόγο του φιλόσοφου, την περίφημη «Απολογία» του.
«Γκιακ»: Μνήμες πολέμου και ένας αγώνας εξιλέωσης
21.06.2016 17:15
Γκιακ. Αρβανίτικη λέξη, βαριά και τραχιά, τόσο στην προφορά όσο και στο νόημα που περικλείει. Είναι πρωτίστως το αίμα το συγγενικό, το κοινό, που ενώνει τους ανθρώπους. Είναι ακόμα το αίμα που χωρίζει, που κάνει τους ανθρώπους εχθρούς: αυτό που χύνεται από φόνο για λόγους εκδίκησης, για λόγους τιμής, για έναν άγραφο νόμο που συνεχίζεται και διαιωνίζεται.
«Ξένοι»: Τρεις γενιές κι ένας αέναος φαύλος κύκλος
23.05.2016 15:01
Ξένοι. Μια λέξη κοφτή, καθημερινή, πολυχρησιμοποιημένη, που περικλείει μέσα της κάτι πολύ κοντινό και οικείο και ταυτόχρονα απόμακρο και απορριπτικό. Εννοιολογικά μπορεί να διαβαστεί σε τουλάχιστον τρία επίπεδα: ένας άνθρωπος άγνωστος, η απομόνωση μέσα στην κοινωνία ή το οικογενειακό περιβάλλον, η αποσύνδεση από τον πυρήνα της ύπαρξής μας.
«Όταν ξυπνήσουμε εμείς οι νεκροί»: Υπαρξιακές συγκρούσεις και απολογισμός της ζωής και της τέχνης
25.04.2016 15:45
Μπορεί ένας άνθρωπος νεκρός εσωτερικά να αναστηθεί μέσω του θανάτου; Αξίζει η τέλεια αφοσίωση σε κάτι - έστω υψηλό και ιδεατό - αν το τίμημα είναι μια ολόκληρη ζωή χαμένη; Και πού οδηγεί η επίπονη αναμέτρηση ενός καλλιτέχνη με την τέχνη του;