Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2016
Φιλουμένα- Σταμάτης Φασουλής: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2015 16:54
Φιλουμένα- Σταμάτης Φασουλής: Κριτική θεάτρου

Νάπολη, τέλη δεκαετίας του ’40. Στις γραφικές φτωχογειτονιές της, συχνάζουν πόρνες, εγκληματίες και τυχοδιώκτες που διάγουν την περιβόητη «ντόλτσε βίτα». Σε ένα τέτοιο περιβάλλον εξελίσσεται η υπόθεση της «Φιλουμένας Μαρτουράνο», της περιβόητης ηρωίδας του Εντουάρντο Ντε Φιλίππο, που είναι για τις γυναίκες ηθοποιούς, ρόλος-ορόσημο και ρόλος-παγίδα, στον οποίο όλες θα ήθελαν να δοκιμαστούν.

 

Στην χώρα μας έχει ανέβει ουκ ολίγες φορές, με λαμπερές πρωταγωνίστριες που θέλησαν να δώσουν το δικό τους στίγμα στην πανέξυπνη γυναίκα, αναφωνώντας την περιβόητή της ατάκα, «Τα παιδιά είναι παιδιά μας». Αλέκα Κατσέλη, Έλλη Λαμπέτη , Αλίκη Βουγιουκλάκη, Λυδία Κονιόρδου, Άννα Βαγενά και Μάρθα Βούρτση είναι μερικές από αυτές. Στον κινηματογράφο βέβαια, κομβικής σημασίας ήταν η ταινία «Γάμος αλά ιταλικά», του ντε Σίκα με την Σοφία Λόρεν και τον Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι.

 

Η Φιλουμένα, μια νεαρή Ναπολιτάνα πόρνη, γνωρίζεται με τον γόη Ντομένικο Σοριάνο στον οίκο ανοχής που δουλεύει. Αυτός δεν αργεί να την απομακρύνει από κει και να την βάλει στις επιχειρήσεις και το σπίτι του, όχι όμως ως μέλλουσα σύζυγο, μα ως υπάλληλο και απλή ερωμένη. Τα χρόνια περνούν και εκείνος αποφασίζει να παντρευτεί μία νεότερη κοπέλα. Η Φιλουμένα όμως, νιώθοντας προδομένη και αδικημένη, καταστρώνει ένα έξυπνο σχέδιο ώστε να τον εκδικηθεί και να εξασφαλίσει το μέλλον των τριών γιων της, εκ των οποίων ο ένας είναι παιδί του Ντομένικο. Τον αφήνει όμως με την απορία για την ταυτότητα του συγκεκριμένου νεαρού, μέχρι να πετύχει τον απώτερο σκοπό της, που είναι η εξασφάλισή τους και η απομάκρυνση από τη φτώχεια.

 

Το έργο διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που οικοδομούν μία επιτυχημένη μελοδραματική ηθογραφία εποχής. Μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί εύστοχα αν αφορά η «Φιλουμένα» την εποχή μας, πέρα από την αναμφισβήτητη θεατρολογική της σημασία. Αν αναλογιστούμε την γυναικεία επιβίωση στις σκληρές ανδροκρατούμενες κοινωνίες, καθώς και τις περιπτώσεις που καλείται κάποιος να διαχειριστεί τη ζωή του μέσα στη γενική αδικία, η απάντηση θα ήταν θετική. Βέβαια, σπανίως έχουμε δει οι σκηνοθέτες που καταπιάνονται με τη «Φιλουμένα» να προσπαθούν να δώσουν μία πιο σύγχρονη πνοή στο κείμενο , «επαναπαυόμενοι» ίσως στην δυναμική του λαϊκού μελοδράματος και της εκάστοτε πρωταγωνίστριας. Κάτι τέτοιο όμως αρκεί εν τέλει; Για την πλειοψηφία του κοινού ναι, αφού καθηλώνεται δακρυσμένο, ξεσπώντας σε συχνά χειροκροτήματα και επευφημίες.  

 

Κάπως έτσι έχουν τα πράγματα και στην επιτυχημένη παραγωγή του Εθνικού μας θεάτρου. Ο Σταμάτης Φασουλής, έχοντας στα χέρια του την διασκευή που επιμελήθηκε η Ελένη Ράντου, η οποία έδωσε περισσότερη έμφαση στην σκοπιά της χειραφέτησης, έχτισε μία λαϊκή συμβατική παράσταση παλιάς κοπής, με έντονο πάντα το συγκινησιακό στοιχείο. Στο ίδιο πνεύμα τα σκηνικά του Μανόλη Παντελιδάκη και τα κοστούμια της Ντένης Βλαχιώτη. Αναδύουν ένα άρωμα εποχής, χωρίς όμως κάποια ιδιαίτερη πρωτοτυπία. Καίριοι οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη, ενώ η μουσική της Nalyssa Green συνέλαβε το γενικό πνεύμα.

 

Ερμηνευτικά, η Ελένη Ράντου είναι μία ηθοποιός με πάθος και ιδιοσυγκρασία κοντινή σε αυτό που ζητά ο ρόλος . Έχει αμεσότητα, έντονο συναισθηματισμό και παρά τις στιγμές που αφήνεται στις ευκολίες της, η τελική εντύπωση είναι πολύ ικανοποιητική. Ο Άλκις Κούρκουλος δεν δένει απόλυτα με την συμπρωταγωνίστριά του, αλλά έχει αέρα στο ρόλο του γόη και οικοδομεί έναν χαριτωμένο Ντομένικο, χωρίς ιδιαίτερο βάθος. Όμως, στη συνέχεια θα θέλαμε να τον δούμε και σε κάτι διαφορετικό, πέρα από αυτόν τον τύπο ήρωα που μας έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια. Η Βίλμα Τσακίρη με το γνωστό της ταπεραμέντο, αποδίδει μία πολύ επιτυχημένη Ροζαλία, ενώ η Μαρία Διακοπαναγιώτου διαθέτει ενδιαφέρουσα κωμική χροιά, που ίσως εκπλήξει ευχάριστα στο μέλλον. Ήπιων τόνων οι ερμηνείες των τριών «γιων» Νικόλα Αγγελή, Νικόλα Μακρή και Θοδωρή Φραντζέσκου. Καλοί, χωρίς εκπλήξεις ο Αλφρέντο του Μελέτη Γεωργιάδη και η μητέρα Σοριάνο της Ντίνας Αβαγιαννού. Ο υπόλοιπος θίασος κινείται προβλέψιμα σε ένα κωμικό ερμηνευτικό πλαίσιο.

 

Περιπλανήσεις στην Νάπολη του 1950, μέσω της ιστορίας της φλογερής Ναπολιτάνας που καταφέρνει να επιβιώσει, προστατεύοντας με τον δικό της τρόπο ό,τι σημαντικότερο αγαπά. 

 

_____________________________

Η μεγάλη περσινή επιτυχία «Φιλουμένα», του Εντουάρντο Ντε Φιλίππο, παρουσιάζεται ξανά στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Περισσότερες πληροφορίες.

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Το ’21»: Ελληνική Επανάσταση σε ροκ τόνους
22.11.2016 12:09
Τι μουσικές θα συνόδευαν ιδανικά την Ελληνική Επανάσταση; Παραδοσιακοί ήχοι όπως τους έχουμε συνηθίσει ή μήπως οι ροκ και πανκ αποχρώσεις αποτελούν ένα πιο ταιριαστό «χαλί» στα γεγονότα; Ο Άρης Μπινιάρης φαίνεται να απαντά σε αυτήν την απορία, μέσα από «Το ’21», μια παράσταση που ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της σε Φεστιβάλ Αθηνών και Gazarte, την βρίσκουμε αυτή τη φορά στο θέατρο Πορεία.
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Top Girls, Αλέξης Ρίγλης
28.07.2016 14:58
Σε μια εποχή που κυλάει με φρενήρεις ρυθμούς, τα διλήμματα και οι ενδοιασμοί που γεννιούνται στη σύγχρονη γυναίκα είναι πολλαπλοί. Ζητήματα όπως η επιλογή καριέρας ή οικογένειας ή η κοινωνική ανέλιξη με πολλά θύματα και σκληρές συνέπειες, είναι μόνο μερικά από όσα αναδύθηκαν τα χρόνια της έντονης ανάγκης για χειραφέτηση. Στον απόηχο όλων αυτών των κοινωνικών συγκυριών, αλλά ταυτόχρονα την περίοδο ενός πολιτικού αναβρασμού, η Caryl Churchill γράφει τα «Top Girls», με τα οποία εξερευνά ένα σύνολο φεμινιστικών ανησυχιών και επιδιώκει να απομυθοποιήσει τις κατηγορίες της τάξης και του φύλου, προκειμένου να συμβάλει στην πολιτική μεταμόρφωση των γυναικών.
«Τρεις αδερφές»: Ζωές γεμάτες ανεκπλήρωτες προσδοκίες
23.05.2016 17:11
Από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Τσέχωφ, οι «Τρεις αδερφές», αφηγούνται το ταξίδι τριών γυναικών σε ένα σύμπαν πλημμυρισμένο συναισθήματα και τρυφερές, ανεκπλήρωτες προσδοκίες.
«Χειρόγραφο» - Χάρις Αλεξίου: Απολογισμός μιας μεγάλης πορείας
15.04.2016 11:27
«Σήμερα ήταν τρύγος και πατήσαμε σταφύλια», είναι η πρώτη φράση που ακούγεται από το στόμα της γυναίκας που μπαίνει κρατώντας στα χέρια ένα ηλεκτρονικό σημειωματάριο, του οποίου η οθόνη είναι το μοναδικό πράγμα που φωτίζει το πρόσωπό της στο πυκνό σκοτάδι. Ξεκινά τότε μια επισκοπική απαρίθμηση γεγονότων της πρώιμης ζωής της. «Σήμερα η γιαγιά έφτιαξε τηγανίτες και έβαλε πετιμέζι», «Σήμερα ο μπαμπάς είναι άρρωστος», «Σήμερα η μαμά έβαψε τα ρούχα μαύρα για να είναι έτοιμα», «Σήμερα ο μπαμπάς πήγε στην εκκλησία, γύρισε και πέθανε».
«Άννα Καρένινα»: Καταστροφικά πάθη στην Ρωσία του 19ου αιώνα
08.04.2016 15:45
Ακόμα και όποιος δεν έχει ποτέ πιάσει στα χέρια του το μυθιστόρημα του Τολστόι, γνωρίζει επιγραμματικά την τραγική ιστορία της ηρωίδας που απελπισμένη έπεσε στις ράγες του τρένου, αποζητώντας διέξοδο στα βασανιστικά της διλήμματα και αμφιθυμίες. Το βιβλίο αποτελεί ψηφιδωτό της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, ενώ την κεντρική του πλοκή, αποτελεί το ερωτικό δράμα μιας νέας και όμορφης γυναίκας, της Άννας, η οποία αδυνατώντας να ζήσει όπως πραγματικά επιθυμεί κοντά στο πρόσωπο που αγαπά, πνίγεται μέσα στις κοινωνικές συμβάσεις.
«Το Κουκλόσπιτο»: Συναισθηματική αποκάλυψη με πρώιμη φεμινιστική χροιά
28.03.2016 13:36
Χρειάζονται μόνο λίγες μέρες ανελέητης συναισθηματικής πίεσης και εκβιαστικής αγωνίας για μια σύζυγο και μητέρα στην Σκανδιναβία του 19ου αιώνα, ώστε να αποφευχθεί η αναμενόμενη κατάρρευσή της και να αποκαλυφθεί ένας πηγαίος δυναμισμός και μια αναπάντεχη διάθεση για ανεξαρτησία. Η Νόρα είναι μια γυναίκα ευτυχισμένη και ικανοποιημένη με τον μέχρι τώρα συζυγικό βίο. Με μια φαινομενική αφέλεια, απολαμβάνει να ξοδεύει χρήματα για την οικογένειά της, γεγονός που εκνευρίζει τον άνδρα της, Τόρβαλντ.
«Victor-Victoria»: Ερωτικά μπερδέματα υπό τους ήχους της jazz
02.03.2016 16:20
Το τελευταίο διάστημα το μιούζικαλ βρίσκει στην Ελλάδα ένα πρόσφορο έδαφος για να αναδειχθεί και να αγαπηθεί εν τέλει από συντελεστές και κοινό. Χρειάστηκε πολύς χρόνος για να αναιρεθεί η αντίληψη μιας παλιακής αισθητικής ως προς το είδος και να επενδυθεί αρκετό χρήμα στις διάφορες παραγωγές, καθώς και εκσυγχρονισμός της σκηνοθετικής/ερμηνευτικής οπτικής τους. Ένα από τα πιο πολυδιαφημισμένα μιούζικαλ της φετινής σεζόν, το «Victor-Victoria», παίζεται αυτόν τον καιρό στο θέατρο Πάνθεον.
Φάουστ- Κατερίνα Ευαγγελάτου: Κριτική θεάτρου
03.02.2016 15:47
Ο Φάουστ του Γκαίτε αποτελεί πάντοτε μια μεγάλη πρόκληση τόσο για τους σκηνοθέτες που αναλαμβάνουν να φέρουν στα μέτρα ενός θεατρικού σκηνικού τον οργιαστικό κόσμο του Γερμανού δημιουργού, όσο και για τους ηθοποιούς που καλούνται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις κάποιων από τους πιο διφορούμενους και απαιτητικούς ρόλους της παγκόσμιας δραματουργίας.