Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2016

Νέα ευρήματα στους αρχαιολογικούς χώρους Κεραμεικού και Ρωμαϊκής Αγοράς της Αθήνας

Νέα ευρήματα στους αρχαιολογικούς χώρους Κεραμεικού και Ρωμαϊκής Αγοράς της Αθήνας

To στόμιο ενός πηγαδιού με επιγραφή που απευθύνει επίκληση προς το θεό Απόλλωνα, το οποίο αποκαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, καθώς και σπαράγματα τοιχογραφίας με χριστιανικό περιεχόμενο, που αποκαλύφθηκαν στο εσωτερικό του Ωρολογίου του Ανδρονίκου Κυρρήστου (των γνωστών «Αέρηδων») είναι δυο νέα σημαντικά ευρήματα ανασκαφών που πραγματοποιούνται στους αντίστοιχους αρχαιολογικούς χώρους, τους οποίους επισκέφθηκαν σήμερα ο αν. Υπουργός Πολιτισμού κ. Νίκος Ξυδάκης και η αν. Γεν. Γραμματέας κυρία Μαρία Ανδρεαδάκη- Βλαζάκη. Τους υποδέχθηκαν η Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών κυρία Ελένη Μπάνου και οι υπεύθυνοι των ανασκαφών.

Αρχαιολογικός χώρος Κεραμεικού

Η προγραμματισμένη για το 2015 ανασκαφή του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στο «Εκατείον», στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, υπό τη διεύθυνση της Δρ. Jutta Stroszeck και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών, έφερε αναπάντεχα και πολύ σημαντικά αποτελέσματα για τη σπουδαιότητα της λατρείας που λάμβανε χώρα στο ιερό, όσο και για την ιστορία της αρχαίας λατρείας στην Αθήνα της Ρωμαϊκής εποχής.

Συγκεκριμένα, η απομάκρυνση ανεστραμμένης μαρμάρινης ληκύθου («ομφαλού») που βρισκόταν ενσφηνωμένη στο στόμιο φρέατος στην αυλή του ιερού τεμένους του «Εκατείου» / ιερού Αρτέμιδος Σωτείρας, αποκάλυψε το στόμιο ενός πηγαδιού, επενδεδυμένου εσωτερικά με δακτυλίους από πήλινες ημικυλινδρικές κεραμίδες με μηνοειδείς εγκοπές. Στο εσωτερικό κάθε ενός εκ των δακτυλίων, στο ανώτερο τμήμα, είναι χαραγμένο περιμετρικά, δεξιόστροφα, με κεφαλαιογράμματη γραφή η εξής επιγραφή: «ΕΛΘΕ ΜΟΙ Ω ΠΑΙΑΝ ΦΕΡΩΝ ΤΟ ΜΑΝΤΕΙΟΝ ΑΛΗΘΕC»

Ο τύπος των γραμμάτων τα τοποθετεί στους πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους. Η επιγραφή συνιστά μια επαναλαμβανόμενη επίκληση προς το θεό Απόλλωνα, τον οποίο καλεί να αποκαλύψει στους πιστούς αληθείς προβλέψεις για τα μελλούμενα, στο πλαίσιο κάποιου τελετουργικού, προφανώς υδρομαντείας συνδεδεμένης με το φρέαρ στο ιερό.

Το εξαιρετικής σημασίας εύρημα ταυτίζει τη συγκεκριμένη θέση ως το πρώτο και μοναδικό μαντείο Απόλλωνος στην Αθήνα, επιβεβαιώνει τη λατρεία του θεού μαζί με την αδελφή του Άρτεμη και αποκαθιστά την ορθή ερμηνεία του χώρου ως τεμένους που στο τέλος του 19ου αι. είχε αποδοθεί από τον Κ. Μυλωνά και σε μια τρίτη θεότητα, την Εκάτη.

Το ιερό βρίσκεται κοντά στο μουσείο , νότια της περίφημης ταφικής οδού. Ήδη από το 2012 διεξάγονται στην περιοχή δύο ερευνητικά προγράμματα σχετικά με τις λατρευτικές εγκαταστάσεις και τα ιερά, καθώς επίσης τη διαχείριση των υδάτων κατά την αρχαιότητα. Στο πλαίσιο αυτό είχαν έλθει στο φως τρία πηγάδια και η λατρευτική κατασκευή με τη μορφή ομφαλού.

Η ανακάλυψη φέτος περισσότερων από 20 επιγραφών με το ίδιο περιεχόμενο οδηγεί στην ταύτιση του χώρου με μαντείο, όπου υπήρχε ιερό πηγάδι αφιερωμένο στον Απόλλωνα Παιάνα (ως «αρωγό», τον οποίο επικαλούνταν κυρίως σε περίπτωση ασθένειας).

Αρχαιολογικός χώρος Ρωμαϊκής Αγοράς

Στο Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου (γνωστό και ως «Πύργος των Ανέμων» ή «Αέρηδες»), μνημείο του 2ου αι. π.Χ., εκτελείται με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών το έργο ΕΣΠΑ 2007-2013: «Συντήρηση και ανάδειξη του Ωρολογίου Ανδρονίκου Κυρρήστου, στον αρχαιολογικό χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς Αθηνών». Κατά τις εργασίες συντήρησης που περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων την απομάκρυνση σαθρών επιχρισμάτων της ύστερης οθωμανικής εποχής, στο εσωτερικό του μνημείου, αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, για πρώτη φορά σπαράγματα τοιχογραφίας με χριστιανικό περιεχόμενο. Τα τμήματα τοιχογραφίας, για την ακριβή χρονολόγηση των οποίων η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών θα είναι σε θέση να εξαγάγει ασφαλέστερα συμπεράσματα μετά την πλήρη αποκάλυψή τους, επιβεβαιώνουν και τεκμηριώνουν πλήρως την επαναλαμβανόμενη χρήση του μνημείου. Ενδεχομένως συνδέονται με παλαιότερα ευρήματα, όπως οι εγχάρακτοι σταυροί στις εσωτερικές και στις εξωτερικές του επιφάνειες και οι χριστιανικές ταφές κοντά στη βόρεια θύρα του Ωρολογίου, που ορισμένοι μελετητές είχαν αποδώσει στη λατρευτική χρήση του μνημείου κατά τους βυζαντινούς χρόνους.
Το συγκεκριμένο εύρημα αναδεικνύει την κατά περιόδους χρήση του Ωρολογίου από την ανέγερσή του, έως και την απελευθέρωση της πόλης της Αθήνας από τους Οθωμανούς, γεγονός που πιθανότατα συνέβαλε και στην εξαιρετική κατάσταση διατήρησης του μνημείου.

Φωτό: Κεραμεικός - «Εκατείον», άποψη του στομίου του φρέατος.

Σχετικές ειδήσεις
Αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Χώρου Κεραμεικού
25.11.2016 16:21
Στη συνολική, ενιαία και διεπιστημονική αντιμετώπιση για την αναβάθμιση του αρχαιολογικού χώρου του Κεραμεικού, κατέληξαν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού και σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών προχωρούν προς την υλοποίηση της αναβάθμισης.
Επισκέψιμο το Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου (Αέρηδες)
18.08.2016 17:18
Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου του ΕΣΠΑ «Συντήρηση και Ανάδειξη του Ωρολογίου του Ανδρονίκου Κυρρήστου, στον αρχαιολογικό χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς Αθηνών» και έγιναν εξειδικευμένες εργασίες από το μόνιμο προσωπικό συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών, στο εσωτερικό του μνημείου.
Διεπιστημονική προσέγγιση για τα ευρήματα των ανασκαφών του Κέντρου Πολιτισμού, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
15.04.2016 09:54
Λόγω της μεγάλης σπουδαιότητας του ευρήματος που αποκαλύφθηκε πρόσφατα κατά τις ανασκαφικές εργασίες στο Κέντρο Πολιτισμού του Φαλήρου – Ίδρυμα Στ. Νιάρχος, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Προέδρου του και Γενικής Γραμματέως του ΥΠ.ΠΟ.Α. κ. Μαρίας Ανδρεαδάκη- Βλαζάκη, πραγματοποίησε αυτοψία στις 14 Απριλίου 2016 προκειμένου να ενημερωθεί και στη συνέχεια να γνωμοδοτήσει για την διαχείριση του θέματος, τακτική που ακολουθείται από το Συμβούλιο σε μείζονος σημασίας ευρήματα.
Δωρεάν πρόσβαση σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους με την Κάρτα αλληλεγγύης
09.03.2016 12:38
Δωρεάν πρόσβαση σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους για τους κατόχους της «Κάρτας αλληλεγγύης» ανακοίνωσαν στη σημερινή συνέντευξη Τύπου, που παρέθεσαν στο καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κύριος Αριστείδης Μπαλτάς, η Αναπληρώτρια Υπουργός Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κυρία Θεανώ Φωτίου και ο Υπουργός Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κύριος Γεώργιος Κατρούγκαλος.
Κυριακάτικοι περίπατοι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
09.02.2016 15:37
Το 1669 ιδρύθηκε η Μονή των Καπουτσίνων στην ανατολική κλιτύ της Ακρόπολης. Δυο αιώνες αργότερα αποκαλύφθηκε ένα θαμμένο άγαλμα της Αφροδίτης κάτω ακριβώς από την αυλή που οι μοναχοί υμνούσαν την Παναγία.