Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Άρης Τρουπάκης: «Νεκρός Ταξιδιώτης»

Άρης Τρουπάκης: «Νεκρός Ταξιδιώτης»

Ο «Νεκρός Ταξιδιώτης» είναι από τα γνωστότερα διηγήματα του Παπαδιαμάντη κι ίσως από τα πιο μεταφυσικά του. Η εξαφάνιση ενός μοναχικού ανθρώπου στη μέση του πελάγους κατά τη διάρκεια μιας τρικυμίας και ο μυστηριώδης γυρισμός του, ως πνιγμένου νεκρού πια, στην παραλία του νησιού του – εκεί που έχει ζήσει όλα του τα χρόνια – αναστατώνει τη μικρή και καχύποπτη κοινωνία του τόπου του και βεβαίως πυροδοτεί κάθε πιθανό σενάριο . Πνίγηκε; Τον λήστευσαν; Τον σκότωσαν; Τον έπνιξαν; Και ποιος; Και, κυρίως, πώς επέστρεψε εκεί, στο «ρηχό αἰγιαλό τῆς μικρᾶς νήσου τού»; Ως «βρέφος ἔκθετον διά τόν ἄλλον κόσμον», ο πνιγμένος μένει εκεί στην άκρη του κύματος περιμένοντας τους ζωντανούς να δώσουν τις απαντήσεις. Κι αν ο όρος για να θαφτεί είναι να δοθούν εκείνες οι απαντήσεις τότε ο νεκρός ταξιδιώτης θα παραμείνει δια παντός άθαπτος.

Το να αφηγηθείς μια τέτοια ιστορία στην Ελλάδα του 2015 σίγουρα δε βρίσκει το νόημά του στο να προσπαθήσεις και να απαντήσεις. Προσέρχεσαι στο μέτρο του εφικτού, ως φορέας της ιστορίας, ενώπιον των θεατών σου, άοπλος. ‘Αοπλος από εξηγήσεις, εύκολες λύσεις, άοπλος από την επιβλαβή συνήθεια της ενήλικης ζωής σου: τις απαντήσεις.

Tι σου μένει; Εκείνο που έκανες μικρός σε ενοχλητική συχνότητα κι αμετανόητη επαναληπτικότητα. Ρωτάς. Συνήθως, ρωτάς κατά τη διάρκεια της μέρας. ‘Υστερα, καθώς «ὁ ἥλιος βασιλεύει στό βουνόν ἀντίκρυ» κι οι σκιές σ’αγκαλιάζουν ανακαλύπτεις πως οι απαντήσεις που σου έδωσαν οι ταλαίπωροι ενήλικες στο φως της μέρας, τώρα στο σκοτείνιασμα μοιάζουν όλο και πιο λίγες, ανεπαρκείς κι αδιάφορες. Τώρα λοιπόν πρέπει να ξαναρωτήσεις. Μα είσαι ακόμα μικρός και μέχρι να το καλοσκεφτείς σε πήρε ο ύπνος. Και μέχρι να ξυπνήσεις, έχεις πια μεγαλώσει.

Τώρα τρέχουν όλα κι εσύ τρέχεις μαζί τους. Σαν μια βάρκα – όπως εκείνη του ήρωα μας -  μια βάρκα βιαστική, ασταμάτητη, ταχύπλοη, τρέχεις και φορτώνεις διαρκώς πάνω της πρόσωπα, αριθμούς, αποτυχίες, απόψεις, ενοχές κα μετάνοιες, προμήθειες για τις δύσκολες στιγμές, λέξεις, έρωτες, ερωτήσεις, ερωτήσεις, ερωτήσεις... Κι η βάρκα κάποτε μπατάρει. Και μπάζει νερά.

Κι ίσως εκεί, στο βούλιαγμα, στην πάλη σου με το «ύλακτούν κύμα» κοιτώντας την έρημη απεραντοσύνη μιας θάλασσας που σιγά-σιγά σε καταπίνει, ίσως εκεί για μια στιγμή δεις το νησί σου αχνό στο βάθος ενός ακαθόριστου ορίζοντα. ‘Ενα νησί δεξιά σου κι αριστερά σου και μπρος σου. ‘Ενα νησί μέσα σου, από πάντα μέσα σου, έτοιμο να σε καλωσορίσει όσο μακρινό κι αν δείχνει.

Εκείνο το νησί στο οποίο πάντα επέστρεφες ακόμα κι όταν το άφηνες πίσω. Πάντα το λαχταρούσες ακόμα κι όταν το αναθεμάτιζες. Πάντα το ζωγράφιζες την ίδια στιγμή που το’σβηνες από το χάρτη. Πάντα εκεί επέστρεφες γιατί το ’βρισκες πάντα μπροστά σου, ακόμα και στην άλλη άκρη του κόσμου.

Εκεί γύριζες πάντα, ούτε καλώς ούτε κακώς κι εμείς, σήμερα εδώ, τούτο θέλουμε να σας αφηγηθούμε. Την ατέλειωτη επιστροφή μας πίσω εκεί, στις άχρονες σκιές ενός παληού μας σούρουπου, μα επιστροφή που όσες φορές κι αν γίνει, όσο κι αν διαρκεί, όσο κι αν τη ζήσαμε παραμένει αναπάντητη. ‘Οπως όλα εκείνα στα οποία επιστρέψαμε.

Ο «Νεκρός Ταξιδιώτης» που τόσο επίμονα -και τόσο ταπεινά- ζητούσε μόνο την επιστροφή του στην άμμο των παιδικών του χρόνων ακόμα και νεκρός, είναι από τα γνωστότερα διηγήματα του Παπαδιαμάντη κι ίσως από τα πιο μεταφυσικά. Κι από τα πιο παρήγορα για κάθε ναυαγό.

Info: Γεννήθηκε στη Αθήνα το 1976. Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης (1993-1996) και του Εργαστηρίου Σκηνοθεσίας του Εθνικού Θεάτρου (2001-2004). Ως ηθοποιός συνεργάστηκε με το Θέατρο Τέχνης, το Θέατρο του Νότου, το θίασο “Κράμα”, το θίασο “Sensurround’ στη Λισσαβόνα, την ομάδα “Πετάει”, το Εθνικό Θέατρο,  το θίασο “Παίκτες”, το Θέατρο ‘Αλμα, το Θέατρο Μεταξουργείο, το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, το Θέατρο του Νέου Κόσμου και το θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας. ‘Εχει σκηνοθετήσει παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο, το Θέατρο του Νέου Κόσμου, το Θέατρο Μεταξουργείο, το Απλό Θέατρο, το Συνεργείο,  και το Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας.

Η παράσταση Νεκρός Ταξιδιώτης παρουσιάζεται στο Skrow Theater από τις 2 Μαΐου 2015. Περισσότερες πληροφορίες.

Σχετικές ειδήσεις
Κλήμης Εμπέογλου: Προσπαθώντας να βρω απαντήσεις, βρέθηκα με περισσότερα ερωτήματα
02.12.2016 16:43
Ο Κλήμης Εμπέογλου γράφει τις σκέψεις του σχετικά με το ζήτημα της ανθρώπινης βίας, με αφορμή την παράσταση Μάουζερ που θα παρουσιαστεί από 5 Δεκεμβρίου στο Θέατρο της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών.
Έλλη Μερκούρη: «Από το Σκοτάδι στο Φως» - Οχτώ αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών
10.03.2016 14:32
«Από το Σκοτάδι στο Φως» - Οχτώ αποσπάσματα, τα οποία γλιστρούν αρμονικά το ένα μέσα στο άλλο, με κεντρικό άξονα το Φως και το Σκοτάδι. Οι τραγωδίες Οιδίποδας Τύραννος του Σοφοκλή, Επτά Επί Θήβας του Αισχύλου, Αντιγόνη του Σοφοκλή, Μήδεια του Ευριπίδη, Αίας του Σοφοκλή, Ανδρομάχη του Ευριπίδη, Βάκχες του Ευριπίδη, Πέρσες του Αισχύλου με τον δικό τους τρόπο απαντούν: για ποιο λόγο, ο τραγικός ήρωας δεν είναι σε θέση να "δει" το Φως και ζει μέσα στο Σκοτάδι; Γιατί ο χρόνος ο αναρίθμητος και μέγας φέρνει στο φως όλα τα κρύφια κι όταν τα φανερώσει, πάλι τα σκεπάζει...
Βαρβάρα Δούκα: Stagedoor – μια 'πόρτα' για το μουσικό θέατρο
04.03.2016 12:34
Από παλιά στην εκπαίδευση, είχα μια εμμονή....να καταλαμβάνω τα κενά.... Είναι κοινό μυστικό, ότι πολλές ελλείψεις ελλοχεύουν στη βασική εκπαίδευση των ηθοποιών, αλλά και σε όλη τη γκάμα της καλλιτεχνικής παιδείας στη χώρα μας. Λίγο η νοοτροπία του 'χειροποίητου' που έχουμε, λίγο η αφελής εκτίμηση ότι 'μεταδίδοντας την πείρα μας' από γενιά σε γενιά αρκεί, και κυρίως η γενικότερη έλλειψη εξειδικευμένης και στοχευμένης γνώσης σε όλα τα επίπεδα της Παιδείας, δημιούργησαν ένα 'δημιουργικό' καραβάνι καλλιτεχνών, που ζήτησαν στο εξωτερικό αυτή την οργανωμένη γνώση.
Ιωάννα Ρούσσου: Ψάχνοντας μία …«Έξοδο Κινδύνου»
02.03.2016 14:44
Την άνοιξη του 2015, ο αγαπημένος μου φίλος δάσκαλος Μπάμπης Μπαλτάς, μου έφερε την συλλογή διηγημάτων της Ελένης Τσεκούρα, με τίτλο Αδέσποτα. Ξεκίνησα να διαβάζω το πρώτο διήγημα, την Έξοδο Κινδύνου. Το διάβασα κυριολεκτικά χωρίς ανάσα, βιώνοντας την αγωνία και τον πανικό της αντί-ηρωίδας Ελίνας στο υπαρξιακό αδιέξοδο που την εγκλώβιζε. Ένα αδιέξοδο που αναγνώρισα σαν πολύ οικείο.
Μπάμπης Χατζηδάκης: Σπαράγματα! Ανασύρω απ’ τη μνήμη μου λέξεις…
22.02.2016 12:30
Μαρτυρία του υπ’ αριθμόν 1245 των ειδικών αστυνομικών δυνάμεων. Αποκαλούμενες ΜΟΝΑΔΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΞΗΣ κοινώς ΜΑΤ. Κατόπιν ιατρικού συμβουλίου, πρόωρη συνταξιοδότηση, επανεξέταση, και το πεπόνι και το μαχαίρι, μετάλλιο ευδόκιμης υπηρεσίας! Δεν έχεις τι να κάνεις. Δεν έχω κλείσει τα 65 μου, επιτρέψτε μου να δουλέψω, δεν είναι δικαίωμά μου; Η κόρη μου θέλει σύνταξη 10 χρόνια πριν αρχίσει να δουλεύει, μην και δεν προλάβει.