Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Κωστής Μπασογιάννης: Συγκρουσιακές εντάσεις σε ένα αστικό δράμα

Κωστής Μπασογιάννης: Συγκρουσιακές εντάσεις σε ένα αστικό δράμα

Σκηνοθετώντας τα «Ορφανά» του Dennis Kelly βρίσκεται κανείς απέναντι σε ένα από τα πιο σημαντικά σύγχρονα δράματα το οποίο, ως κείμενο έχει τα χαρακτηριστικά διαχρονικού αριστουργήματος. Ο συγγραφέας θέτει διλήμματα τα οποία αρχικά παρουσιάζονται ως ηθικά, σύντομα όμως αποκαλύπτεται επίσης και η πολιτική και τέλος η υπαρξιακή-οντολογική τους φύση.

Τα στοιχεία της σύγκρουσης που επιτελείται σε μία οικογένεια όταν αυτή βρίσκεται αντιμέτωπη με την αγριότητα του ανταγωνισμού της εποχής μας, αποδίδονται μέσω των ρεαλιστικών διαλόγων. Τα στοιχεία θρίλερ , πρέπει να συνδυαστούν αποτελεσματικά με το βαθύτερο επίπεδο της άρσης των αναστολών που αυτή επιφέρει στα πρόσωπα του δράματος, ώστε να ανακαλύψουν σκοτεινά στοιχεία της ύπαρξής τους. Στις πόλεις υπάρχουν πολλά διάσπαρτα κλουβάκια ευτυχίας, ιστορικά υπολείμματα του λειτουργικού κυττάρου της παλιάς οικογένειας. Πρόκειται για καταναλωτικούς θύλακες όπου οι ψυχές λιμνάζουν και γερνούν, δομικά εξαρτήματα των μεγάλων εταιρειών, κρησφύγετα όπου σταβλίζονται πολλοί μικροί και κρυφοί ορφανοί διαλύτες της κοινωνίας. Μέσα τους η αυταπάτη της οικογενειακής ευτυχίας πρέπει με κάθε μέσον να διασφαλισθεί. Εμείς αυτό το βλέπουμε στη σκηνή σε ένα περιορισμένο χώρο, όπου οι ηθοποιοί καλούνται να λειτουργήσουν λιτά, ρεαλιστικά περιεκτικά. Η υποκρισία και η μεταξύ τους κρυψίνοια συντηρεί μια ισορροπία που πρέπει να διαφυλαχθεί από τις επιθέσεις της εξωτερικής πραγματικότητας. Εδώ υπάρχει μια οικογενειακή αλληλεγγύη που δεν δικαιολογείται από την αξία της άμυνας ενός παραγωγικού συνόλου απέναντι στους πειρατές, οπότε κάθε προσπάθεια άμυνας γίνεται κωμικοτραγική φάρσα.

Εισβάλλει λοιπόν αυτό το «έξω» στο αποστειρωμένο «μέσα» και το μολύνει. Και το έργο θα ήταν ένα ακόμη θριλεράκι, ή κοινωνικό δράμα, ή αντιρατσιστικό μανιφέστο, αν ο συγγραφέας δεν είχε βάλει μέσα του τα στοιχεία του τραγικού. Έχουμε λοιπόν εδώ ένα έργο που με ρεαλισμό μορφής μας οδηγεί σε μια τραγική πορεία των χαρακτήρων, όπου οι αποκαλύψεις γιγαντώνουν μέσα τους την αρχέτυπη πάλη του ανθρώπινου στόχου με την κτηνώδη του καταβολή. Κάτω από την πνευματικά παραλυτική επίδραση του φόβου, η οικογένεια αντιμετωπίζει τον εκφυλισμό της σε συμμορία. Η πάλη  γίνεται ανεπίγνωστα από τα τρία πρόσωπα του δράματος. Κάποιες εσωτερικές φωνές, κάποια ψιθυρίσματα της ανθρώπινης φύσης, τούς υποβάλλουν σε ένα μαρτύριο με ταπεινά  κίνητρα, αλλά και με κάποιο σπουδαίο μυστικό σκοπό. Μόνο υπαινικτικά θα μπορούσα αυτό να το βάλω στην παράσταση . Έτσι ο περιορισμένος χώρος της δράσης προεκτείνεται με την ηχητική παρέμβαση, την ατμόσφαιρα των ήχων με τους οποίους αποφάσισα να συνοδεύσω τη δράση. Διακριτικοί και ύπουλοι, οφείλουν να αποσύρονται απότομα όταν πρωταγωνιστεί η σκέψη. Είναι τύψεις; είναι απειλή; ή αίσθηση ότι κάπως αλλιώς θα έπρεπε να είναι τα πράγματα; Δεν ξέρουμε. Αλλά όταν τίποτε δεν πάει καλά, και όλες οι απόπειρες των βαθέων αρχετύπων μηχανισμών αποτυγχάνουν, όταν ακόμη κι εκείνη η τυπική προσπάθεια επανεκκίνησης των πραγμάτων από μέρους της γυναικείας ψυχής πέσει στο κενό, είναι αυτή η ακαθόριστη αίσθηση πνευματικής επιβίωσης μαζί με την αυτοσυνειδησία της συντριβής που δίνει τη συνέχεια στην ανθρώπινη πορεία.

Η παράσταση Τα Ορφανά του Ντέννις Κέλλυ παρουσιάζεται από τις 18 Απριλίου 2015 στο Θέατρο ΠΚ. Περισσότερες πληροφορίες.

Σχετικές ειδήσεις
Ελένη Τριανταφυλλοπούλου: Ένα γοτθικό μυθιστόρημα στη σκηνή του θεάτρου
15.03.2016 10:14
570 σελίδες, 154.000 λέξεις, 90 ημέρες εντατικής συγγραφικής δραστηριότητας, πάνω από έξι μήνες μελέτης και έρευνας. Αυτή θα μπορούσε να είναι μια συνοπτική αποτίμηση της ενασχόλησής μου με τη θεατρική μεταφορά του Καλόγερου. Η θεατρική διασκευή ενός μυθιστορήματος όμως είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο από ένα μαθηματικό άθροισμα.
Έλλη Μερκούρη: «Από το Σκοτάδι στο Φως» - Οχτώ αποσπάσματα Αρχαίων Τραγωδιών
10.03.2016 14:32
«Από το Σκοτάδι στο Φως» - Οχτώ αποσπάσματα, τα οποία γλιστρούν αρμονικά το ένα μέσα στο άλλο, με κεντρικό άξονα το Φως και το Σκοτάδι. Οι τραγωδίες Οιδίποδας Τύραννος του Σοφοκλή, Επτά Επί Θήβας του Αισχύλου, Αντιγόνη του Σοφοκλή, Μήδεια του Ευριπίδη, Αίας του Σοφοκλή, Ανδρομάχη του Ευριπίδη, Βάκχες του Ευριπίδη, Πέρσες του Αισχύλου με τον δικό τους τρόπο απαντούν: για ποιο λόγο, ο τραγικός ήρωας δεν είναι σε θέση να "δει" το Φως και ζει μέσα στο Σκοτάδι; Γιατί ο χρόνος ο αναρίθμητος και μέγας φέρνει στο φως όλα τα κρύφια κι όταν τα φανερώσει, πάλι τα σκεπάζει...
Βαρβάρα Δούκα: Stagedoor – μια 'πόρτα' για το μουσικό θέατρο
04.03.2016 12:34
Από παλιά στην εκπαίδευση, είχα μια εμμονή....να καταλαμβάνω τα κενά.... Είναι κοινό μυστικό, ότι πολλές ελλείψεις ελλοχεύουν στη βασική εκπαίδευση των ηθοποιών, αλλά και σε όλη τη γκάμα της καλλιτεχνικής παιδείας στη χώρα μας. Λίγο η νοοτροπία του 'χειροποίητου' που έχουμε, λίγο η αφελής εκτίμηση ότι 'μεταδίδοντας την πείρα μας' από γενιά σε γενιά αρκεί, και κυρίως η γενικότερη έλλειψη εξειδικευμένης και στοχευμένης γνώσης σε όλα τα επίπεδα της Παιδείας, δημιούργησαν ένα 'δημιουργικό' καραβάνι καλλιτεχνών, που ζήτησαν στο εξωτερικό αυτή την οργανωμένη γνώση.
Ιωάννα Ρούσσου: Ψάχνοντας μία …«Έξοδο Κινδύνου»
02.03.2016 14:44
Την άνοιξη του 2015, ο αγαπημένος μου φίλος δάσκαλος Μπάμπης Μπαλτάς, μου έφερε την συλλογή διηγημάτων της Ελένης Τσεκούρα, με τίτλο Αδέσποτα. Ξεκίνησα να διαβάζω το πρώτο διήγημα, την Έξοδο Κινδύνου. Το διάβασα κυριολεκτικά χωρίς ανάσα, βιώνοντας την αγωνία και τον πανικό της αντί-ηρωίδας Ελίνας στο υπαρξιακό αδιέξοδο που την εγκλώβιζε. Ένα αδιέξοδο που αναγνώρισα σαν πολύ οικείο.
Μπάμπης Χατζηδάκης: Σπαράγματα! Ανασύρω απ’ τη μνήμη μου λέξεις…
22.02.2016 12:30
Μαρτυρία του υπ’ αριθμόν 1245 των ειδικών αστυνομικών δυνάμεων. Αποκαλούμενες ΜΟΝΑΔΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΞΗΣ κοινώς ΜΑΤ. Κατόπιν ιατρικού συμβουλίου, πρόωρη συνταξιοδότηση, επανεξέταση, και το πεπόνι και το μαχαίρι, μετάλλιο ευδόκιμης υπηρεσίας! Δεν έχεις τι να κάνεις. Δεν έχω κλείσει τα 65 μου, επιτρέψτε μου να δουλέψω, δεν είναι δικαίωμά μου; Η κόρη μου θέλει σύνταξη 10 χρόνια πριν αρχίσει να δουλεύει, μην και δεν προλάβει.