Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Κατερίνα Σχινά: Εκβαρβαρισμός

Κατερίνα Σχινά: Εκβαρβαρισμός

Η πραγματικότητα πιέζει, είναι αμείλικτη· δεν χωρούν εδώ αποσιωπήσεις, ωραιοποιήσεις, μεταθέσεις. Η πραγματικότητα έχει πια αποκαλυφθεί γυμνή, ισοπεδωτική, βίαιη και σκληρή – για όλους. Κι αυτή η βίαιη πραγματικότητα, γεννάει τον μισαλλόδοξο λόγο· την βιαιότητα μιας αναμέτρησης που ποτέ δεν είναι θαρραλέα, αφού πάντοτε καλύπτεται από την ηχηρότητα των κραυγών, την βαναυσότητα της γλώσσας, την ισοπεδωτική τυφλότητα απέναντι στις αποχρώσεις. Δεν ακούμε πια· ο μόνος ήχος που μας τέρπει και μας ανακουφίζει είναι εκείνος της δικής μας φωνής.

Κάτι τέτοιες ώρες σκέφτομαι τις συνέπειες της υποχώρησης της αφήγησης υπέρ της πληροφόρησης, το τι σημαίνει για τον εκφερόμενο σήμερα δημόσιο λόγο το άλμα από την γραμμική μορφή του στοχασμού στην ψηφιακή. Η γραφή δεν είναι μόνο μια χειρονομία μεταστοχασμού στρεφόμενη προς τα μέσα, αλλά και μια εκφραστική, στραμμένη προς τα έξω, και γι’ αυτό πολιτική χειρονομία. Σήμερα, με την έκπτωση της γραφής που παρατηρούμε να συμβαίνει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου όλοι γράφουν σε μιαν απερίγραπτη έξαρση του θυμικού, νομίζω πως έχει χαθεί εκείνη η ένταση και η πυκνότητα που χαρακτήριζε την διττότητα του γράφειν, ως εν-τύπωσης από τη μια στον εσωτερικό κόσμο του γράφοντος και ταυτόχρονα ως δια-τύπωσης προς τα έξω, προς τον άλλον. Ως πρόσφατα, η σκέψη συνδεόταν απολύτως με την γραφή και ως εκ τούτου με την ομιλία· όμως πια έχει, νομίζω, αναιρεθεί η σύνδεση ομιλίας και στοχασμού. Η αποκομμένη πια από τη σκέψη γλώσσα πλημμυρίζει τα πάντα. Καθώς τα φίλτρα της αναγκαιότητας του νοήματος που ως τώρα κοσκίνιζαν τη γλώσσα αποσύρονται, εκείνη φουντώνει, εκβαρβαρίζεται, εξαγριώνεται. Ακατάσχετη φλυαρία, κενολογία, ασυναρτησία κατακλύζουν τα δίκτυα – ένας γλωσσικός χείμαρρος που κυλάει αδιαφοροποίητος, ως περιρρέων θόρυβος, ένας βόμβος στην αδιάλειπτη συνέχεια του οποίου δεν ξεχωρίζει κανείς καν τις λέξεις, πόσο μάλλον τα νοήματα. Το μόνο που ξεχωρίζει είναι το μίσος∙ κι αυτή η παρουσία, εν τέλει, είναι που ωθεί όσους ακόμη επιμένουν να σκέφτονται, στη σιωπή.

Info: Εργάστηκε σε εφημερίδες (Αυγή, Καθημερινή, Ελευθεροτυπία), περιοδικά, στο Πρώτο και στο Τρίτο Πρόγραμμα της Κρατικής Ραδιοφωνίας και στο Κανάλι 15 του Ρ. Κούνδουρου. Συνεργάστηκε με την Κρατική Τηλεόραση της ΕΡΤ και δίδαξε στο τμήμα ΜΜΕ του Παντείου Πανεπιστημίου και στο Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. Μετέφρασε Μόρισον, Ροθ,  Μακ Ιούαν, Μπαρτ, Πόε κ.α. όπως και λιμπρέτα όπερας για την Ε.Λ.Σ. Βραβεύτηκε για τη μετάφραση του μυθιστορήματος της Μόρισον "Γαλάζια μάτια" και για τη μετάφραση των Γαστριμαργικών Ανάλεκτων του Μπεν Σοτ. Σήμερα είναι αρχισυντάκτρια στην εκπομπή "Βιβλία στο κουτί" (ΝΕΡΙΤ), παραγωγός της εκπομπής Lanterna Magica στο Τρίτο Πρόγραμμα, κριτικός βιβλίου στην εφημερίδα "Καθημερινή" και μέλος της συντακτικής ομάδας του "Books' Journal"και του "Αναγνώστη". Βιβλία της: "Όπερες του κόσμου" (Έκδοση της Εταιρείας για τη δημιουργία νέου κτιρίου της ΕΛΣ), "Η Ελλάδα του Μόχθου" (Εκδόσεις Ριζαρείου Ιδρύματος) και "Καλή και ανάποδη, Ο πολιτισμός του πλεκτού" (εκδόσεις "Κίχλη").

*Αναδημοσίευση από το περιοδικό Culturenow Mag, τεύχος 31

Φωτό: Πίττας

Σχετικές ειδήσεις
Βασίλης Γκουρογιάννης: Σενάριο αθανασίας
07.04.2016 11:35
Η διαδικασία της γραφής μυθιστορήματος ποικίλλει από συγγραφέα σε συγγραφέα. Οι περισσότεροι πριν αρχίσουν να το γράφουν έχουν κατά νου μια βασική ιδέα που σιγά σιγά γίνεται σχέδιο και συνεχώς εξελίσσεται στο μυαλό και στο χαρτί προς ορισμένη κατεύθυνση σχηματίζοντας πρωταγωνιστή και δευτερεύοντες ήρωες, σκιτσάροντας τους επιμέρους χαρακτήρες, την εξέλιξη της πλοκής, καταλήγοντας ακόμη και στο τέλος του μύθου πριν καν αρχίσουν να γράφουν την αρχή. Σε μένα τα πράγματα λειτουργούν εντελώς διαφορετικά.
Γιώργος Κ. Ψάλτης: Στο καφέ Ombre
11.03.2016 13:18
Στα δάχτυλά μου
μυρίζω από το πρωί 
τον ύπνο μίας Μαρίας.
 Γράφω στο κινητό
 "Πόσο ωραία που δεν έχω πλύνει ..."
 και σβήνει. Ξαφνικά,
 μ' ένα goodbye στην οθόνη.

Ευτυχία Παναγιώτου: Περιοχή κινδύνου
12.02.2016 13:07
Η δουλειά του ποιητή είναι δύσκολη, μα δεν το ξέρεις ακόμη. Μια ενστικτώδης πράξη σε ωθεί να περισώσεις λέξεις. Μα, όταν ακούγεται φρικτή μια μουσική, κουνάς δεξιά κι αριστερά το κεφάλι: δεν είμαι εγώ αυτό. Ανοίκεια, ακατοίκητη, αυτή η νέα γλώσσα σε καλωσορίζει σε μια περιοχή κινδύνου.
Δημήτρης Σωτάκης: Λογοτεχνικός αυτισμός
13.01.2016 13:04
Εγκλωβισμένοι σε μια ταχύτητα χωρίς συνοχή και έναν ολοένα ασαφέστερο ρυθμό, η λογοτεχνική σοδειά του πραγματικού χρόνου που διανύουμε και εν τέλει η ζωή ενός συγγραφέα, μού μοιάζει σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, με μια αρένα μιας αδιευκρίνιστης κοσμικής μάχης.
Ρέα Βιτάλη: Ενδιαφέρουσες χώρες οι άνθρωποι
17.12.2015 17:06
Τήνος. Πού ακριβώς; Αδύνατο να θυμηθώ. Ίσως γιατί οι λέξεις που ακολούθησαν, διέγραψαν τον τόπο. Άλλωστε ότι ακολούθησε ήταν εξω-στεριανό, ήταν ουράνιο. Όπως οι μοιραίες συναντήσεις. «Να δω, εσάς, ποιος θα σας γράψει τη βιογραφία σας;» τον ρώτησα ενώ μέσα μου αναρωτιόμουν πώς πήρα αυτό το θάρρος. Κι ήρθε ένα «Εσύ» που με εξανάγκασε να ανοιγοκλείσω τα βλέφαρα των ματιών μου σαν εκείνες τις πορσελάνινες κούκλες που κατοικούν πια σκονισμένες μόνο σε καταστήματα με αντίκες. Άκουσα καλά; Το εννοούσε; Πώς το χειρίζομαι; «Πότε ξεκινάμε;», «Αύριο».