Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι - Σολωμός Διονύσιος

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι  - Σολωμός Διονύσιος

Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», του Διονύσιου Σολωμού, είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεότερης ελληνικής ποίησης, που εκδόθηκε τελευταία φορά τον Μάιο του 2014 από την «Στιγμή».

 

Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» με αρχικό τίτλο «Μεσολόγγι» ή «Ποίημα του Καθήκοντος», γράφονταν μετά την Έξοδο του Μεσολογγίου, που έγινε τον Απρίλιο του 1826. Το έργο στις τρεις μορφές με τις οποίες σώζεται στα "Αυτόγραφα" (Σχεδιάσματα Α', Β', Γ', κατά την ορολογία του Πολυλά), είναι ουσιωδώς το ίδιο. Η άποψη ότι πρόκειται για τρία διαφορετικά έργα δεν πείθει. Στο Α' σχεδίασμα, οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» είχαν τη μορφή λυρικού ποιήματος σε οκτάστιχες στροφές· η κάθε μία αποτελείται από δύο συνδεόμενα τετράστιχα εξασυλλάβων-πεντασυλλάβων με πλεχτές ρίμες. Υπάρχει μια εισαγωγική στροφή που αρχίζει με το γνωστό "Το χάραμα επήρα / του ήλιου το δρόμο...". Θα το δούμε στο τμήμα «Αποσπάσματα και μεμονωμένοι στίχοι» των «Ελεύθερων Πολιορκημένων». Τα θέματα που στιχουργήθηκαν στη φάση αυτή είναι η έλλειψη τροφών και η εξάντληση των πολιορκημένων (γυναικόπαιδων και πολεμιστών), το ασθενικό σάλπισμα του Μεσολογγίου και το δυνατό του αντιπάλου, μια νύξη για τα "σκυλιά" που φαγώθηκαν, κάποιοι στίχοι για την έναστρη νύχτα της Εξόδου και για το "πέλαο" των εχθρών. Τελικά μια εικόνα από το κατακτημένο Μεσολόγγι: ένας Άραβας (το Μάη, επομένως μετά την πτώση) περνά δίπλα από τον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη και ξαπλώνεται εκεί πού πέθανε ο Byron. (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

 

Ο Σολωμός Διονύσιος (8 Απριλίου 1798 - 9 Φεβρουαρίου 1857) γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1798, από αριστοκρατική οικογένεια. Το 1808 στάλθηκε στην Ιταλία για σπουδές και σπούδασε νομικά. Μετά από δέκα χρόνια επιστρέφει στη Ζάκυνθο με γερή φιλολογική μόρφωση. Εκείνη την εποχή γίνεται δεκτός σε μια φιλολογική οργάνωση όπου αναγνωρίζεται ως στιχουργός. Στο τέλος του 1828 εγκαταλείπει τη Ζάκυνθο και εγκαθίσταται στη Κέρκυρα για να αφοσιωθεί στην ποίηση. Το 1833 ένα σοβαρό οικογενειακό γεγονός τον ταράζει, ο ετεροθαλής αδελφός του δηλώνει στις λιμενικές αρχές την κληρονομιά από τον πατέρα του και τη διεκδικεί. Όλα τα χρόνια που έζησε στην Κέρκυρα δεν έκανε ούτε ένα ταξίδι στην ελευθερωμένη Ελλάδα γιατί, όπως υποστηρίζεται, "δεν εσυνηθούσε να θεατρίζει στο εθνικό του φρόνηματα αλλά μες το άγιο βήμα της ψυχής". Όταν ο Σολωμός γύρισε από την Ιταλία, έφερε μαζί του ποιήματα θρησκευτικού περιεχομένου. Αργότερα δημιουργεί αυτοσχέδια σονέτα και τέλος λυρικά ποιήματα. Το πρώτο εκτενές ποίημα του Σολωμού είναι ο " Ύμνος εις την Ελευθερία" που είναι γραμμένος σε τετράστιχες στροφές. Ο Σολωμός πέθανε το Φεβρουάριο του 1857 από εγκεφαλική συμφόρηση. Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1865 στη Ζάκυνθο και τοποθετήθηκαν στην αρχή σε ένα μικρό μαυσωλείο στον τάφο του Κάλβου. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι ο Σολωμός ως ποιητής απέκτησε φήμη από τα νεανικά του χρόνια και ότι με το πέρασμα των δεκαετηρίδων το ποιητικό του έργο δεν ξεπεράστηκε.

 

Εργογραφία (Πηγή: el.wikipedia.org)

Ελληνικά Ποιήματα

Τα πρώτα έργα

Εις κόρην η οποία ανεθρέφετο μέσα εις μοναστήρι

Στο θάνατο της μικρής ανεψιάς

 

Πόθος (απόσπασμα)

Η σκιά του Ομήρου

 

Ανάμνησις

Η Ευρυκόμη

 

Εις φίλον ψυχορραγούντα

O θάνατος της ορφανής

 

Το όνειρο

Ο θάνατος του βοσκού

 

Προς τον Κύριον Λοδοβίκον Στράνη

Η Ψυχούλα

 

Προς τον Κύριον Γεώργιον Δε Ρώσση

Η Αγνώριστη

 

Κάκιωμα

Η Ξανθούλα

 

1823-1833: Η περίοδος της διαμόρφωσης

Ύμνος εις την Ελευθερίαν (1823)

Νεκρική Ωδή

 

Ποίημα Λυρικό εις το θάνατο του Λορδ Μπάϊρον (1824)

Εις μοναχήν (1829)

 

Εις Μάρκο Μπότσαρη (1823)

Εις το θάνατο κυρίας Αγγλίδας

 

Η καταστροφή των Ψαρών (1824)

Η Φαρμακωμένη στον Άδη

 

Η Φαρμακωμένη (1826)

Ο Λάμπρος (1829)

 

Τα μεγάλα έργα της ωριμότητας

Ο Κρητικός (1833)

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι (1826-1844)

Ο Πόρφυρας (1849)

Τα τελευταία σχεδιάσματα

Νικηφόρος ο Βρυέννιος

Προς τον Βασιλέα της Ελλάδας

 

Εις το θάνατο Αιμιλίας Ροδόσταμο (1848)

Ο Ανατολικός Πόλεμος

 

Εις Φραγκίσκα Φραίζερ (1849)

Carmen Seculare

 

Εις το θάνατο της ανεψιάς του

Ελληνίδα Μητέρα

 

Σατιρικά

Η Πρωτοχρονιά (1824)

Το Ιατροσυμβούλιο (1825)

Η Βίζιτα

Το όνειρο (1826)

Η Τρίχα (Σατιρικό του 1833)

Ελληνικά πεζά

O Διάλογος (1822-1825)

Η Γυναίκα της Ζάκυθος (1826-1829)

Μεταφράσεις

Η άνοιξη του Μεταστάσιου

Το καλοκαίρι του Μεταστάσιου

Ωδή του Πετράρχη

Ιταλικά ποιήματα (επιλογή)

Πρώιμα έργα

La Distruzione di Gerusalemme (Η καταστροφή της Ιερουσαλήμ)

Ode per prima messa (Ωδή για την πρώτη λειτουργία)

Rime Improvvisate (συλλογή, 1822)

Ημιτελή ποιήματα της τελευταίας περιόδου

La navicella Greca (Το ελληνικό καραβάκι)

L' albero mistico (frammento- απόσπασμα) (Το μυστικό δέντρο)

 

Saffo (Σαπφώ)

L' avvelenata (frammenti) (Η φαρμακωμένη)

 

Orfeo, sonetto (Ορφέας)

Il giovane guerriero (frammenti)(ο νέος πολεμιστής)

 

Sonetto in morte di Stelio Marcoran (Σονέτο στο θάνατο του Στέλιου Μαρκορά)

   

Πεζά σχεδιάσματα ποιημάτων

La madre Greca (Η ελληνίδα μητέρα)

Orfeo (Ορφέας)

 

La donna velata (Η γυναίκα με το μαγνάδι)

Ο Πόρφυρας

 

L'usignolo e lo sparviere (Το αηδόνι και το γεράκι)

   

Ιταλικά πεζά

Per Dr. Spiridione Gripari (Επικήδειος λόγος, 1820)

Elogio di Ugo Foscolo (Επιμνημόσυνος λόγος, 1827)

Σχετικές ειδήσεις
Τελευταία νέα από την Ιθάκη - Κώστας Ακρίβος
26.10.2016 09:45
Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορεί το βιβλίο, Τελευταία νέα από την Ιθάκη του Κώστα Ακρίβού.
Ερωτικά ποιήματα - Μαρίνα Ιβάνοβα Τσβετάγιεβα
30.09.2016 10:48
Από τις εκδόσεις Οδός Πανός κυκλοφορεί το βιβλίο, Ερωτικά ποιήματα της Μαρίνα Ιβάνοβα Τσβετάγιεβα σε ανθολόγηση - μετάφραση του Γιάννη Σουλιώτη.
Το ατελιέ και άλλα ποιήματα - Εριφύλη Κανίνια
16.05.2016 11:54
Από τις εκδόσεις Κίχλη κυκλοφορεί η ποιητικά συλλογή, Το ατελιέ και άλλα ποιήματα της Εριφύλης Κανίνια.
Τελευταία προειδοποίηση - Παναγιώτης Κεχαγιάς
06.04.2016 10:07
Από τις εκδόσεις Αντίποδες κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων Τελευταία προειδοποίηση του Παναγιώτη Κεχαγιά.
Η τελευταία των ωραίων και άλλες ιστορίες - F. Scott Fitzgerald
19.02.2016 10:20
Από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ, και στη σειρά «MicroMEGA / Λογοτεχνία», κυκλοφόρησε το βιβλίο Η τελευταία των ωραίων και άλλες ιστορίες του Φ. Σκoττ Φιτζέραλντ.