Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Σπύρος Μάνεσης: Μουσικός χώρος και σόλο ερμηνεία στη τζαζ

Σπύρος Μάνεσης: Μουσικός χώρος και σόλο ερμηνεία στη τζαζ

Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν την τζαζ και τον αυτοσχεδιασμό στη τζαζ, είτε αναφερόμαστε στη σολιστική είτε στη συνοδευτική διάσταση του αυτοσχεδιασμού, είναι η δημιουργία και διαχείριση "μουσικών χώρων". Κάθε μουσικό κομμάτι ουσιαστικά αποτελεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο συμβαίνουν μουσικά γεγονότα.

Ο μουσικός της τζαζ αντιλαμβάνεται τον μουσικό χρόνο ως χώρο στον οποίο κινείται, δρα, αλληλεπιδρά με μουσικά γεγονότα που προκαλούν οι συμπαίκτες του στο γκρουπ, αναλαμβάνει ρόλους, άλλοτε πρωτεύοντες και άλλοτε δευτερεύοντες, παίρνει πρωτοβουλίες, δημιουργεί εικόνες και γενικά καλείται να αποφασίζει πώς θα "τοποθετείται" στο μουσικό χώρο αυτό σε πραγματικό χρόνο. Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι οι χώροι αυτοί αποκτούν τεράστια ποικιλία ανάλογα με το στυλ της τζαζ που παίζεται, τον αριθμό των οργάνων, την διάθεση του κομματιού και, βεβαίως, το ποιοί μουσικοί παίζουν, ποιά είναι η μουσική ιδιοσυγκρασία τους και πώς αποφασίζουν να τοποθετηθούν εκείνη τη στιγμή.

Η σόλο ερμηνεία, δηλαδή η ερμηνεία και εκτέλεση της τζαζ από ένα και μόνο όργανο, είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση δημιουργίας και διαχείρισης του μουσικού χώρου. Ο μουσικός είναι επιφορτισμένος να δημιουργεί μουσικά γεγονότα και να διαχειρίζεται το μουσικό χώρο μόνος του, με δεδομένο ότι απουσιάζει το στοιχείο της αλληλεπίδρασης που είναι τόσο χαρακτηριστικό της τζαζ, ή, για να τεθεί ορθότερα, απουσιάζει η αλληλεπίδραση με άλλους μουσικούς, καθώς στη σόλο ερμηνεία ο μουσικός μπορεί να αλληλεπιδρά με τον ίδιο του τον εαυτό. Ταυτόχρονα όμως ελευθερώνονται πεδία δράσης και ρόλοι που συμβατικά ή παραδοσιακά καλύπτονται από άλλα όργανα με αποτέλεσμα κατά μια έννοια ο ίδιος ο μουσικός να ταυτίζεται με την έννοια του μουσικού χώρου. Παραδείγματος χάρη έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον ένα μονοφωνικό όργανο να μπει σε ρόλο συνοδείας, όπως αντίστροφα ένα πολυφωνικό να συμπεριφέρεται μονοφωνικά, ή ο μουσικός χώρος να οριοθετείται από μια συγκεκριμένη τονική περιοχή, ή υφή, διάθεση κλπ. Η μεγαλύτερη ίσως απαίτηση όμως από πλευράς μουσικού στην σόλο ερμηνεία είναι η διαρκής αναζήτηση της μουσικής τάσης που θα τροφοδοτεί το μουσικό ενδιαφέρον, κάτι που για έναν μόνο μουσικό συμβαίνει σε σαφώς μεγαλύτερη κλίμακα από έναν μουσικό ενταγμένο σε ένα σύνολο και προϋποθέτει το μέγιστο βαθμό συγκέντρωσης για πολύ περισσότερο χρόνο.    

Info: Ο πιανίστας Σπύρος Μάνεσης σπούδασε στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, τζαζ και κλασικό πιάνο στο Ωδείο Athenaeum και στο Κονσερβατόριο του Άμστερνταμ. Έχει περιοδεύσει με πολλά projects σε πολλές χώρες, συνεργαζόμενος με μια πληθώρα εξαιρετικών μουσικών.  Από το 2010 έχει το δικό του τρίο με τους Joao Hasselberg και Kaspars Kurdeko, με το οποίο έχουν ηχογραφήσει για την JACC Records το άλμπουμ “Undelivered” που απέσπασε εξαιρετικές κριτικές ενώ πρόσφατα συνεργάστηκαν με την συμφωνική Orquestra do Norte της Πορτογαλίας. Σύντομα θα κυκλοφορήσει το καινούριο του άλμπουμ που περιλαμβάνει διασκευές του για σόλο πιάνο τραγουδιών της Λένας Πλάτωνος . Ζει στην Αθήνα και διδάσκει στα Ωδεία Athenaeum και Μουσικής Πράξης.

* Αναδημοσίευση απο το περιοδικό Culturenow Mag, τεύχος 31

Σχετικές ειδήσεις
Αρης Γραικούσης: Στην δίνη της μουσικής με τους «Μουσικούς Συσχετισμούς»
05.05.2016 11:39
Στη μουσική μου πορεία, «συναντήθηκα» με όλους τους μεγάλους δασκάλους της μουσικής. Τρέχοντας με τα δάχτυλά μου στα πλήκτρα του πιάνου, συνομίλησα με όλους αυτούς τους εμπνευσμένους δημιουργούς, από τους Bach, Mozart και Beethoven, μέχρι τους Chopin, Ravel, Prokofiev. Οι «συναντήσεις» μου όμως με τους δημιουργούς συνεχίστηκαν και με τους νεότερους. Οι «Μουσικοί συσχετισμοί» απορρέουν μέσα απ’ αυτές τις συναντήσεις.
Echo Train: Κορεσμός στη μουσική και μια άλλη οπτική
22.04.2016 15:46
Μιλάνε χρόνια τώρα για κορεσμό στη μουσική, αλλά και γενικότερα στις τέχνες, στις συνήθειες, στις ιδέες. Αναρωτιέμαι αν αυτό όντως ισχύει ή θα έπρεπε να το δούμε μέσα απο ένα άλλο πρίσμα. Υπάρχει η τάση όταν ακούμε μια μουσική σήμερα να τη χαρακτηρίζουμε ανάλογα με το ποια δεκαετία μας θυμίζει ή σε ποια βασίζεται.
Βαγγέλης Στεφανόπουλος: Πρώτα το μαθαίνεις και ύστερα το ξεχνάς
11.03.2016 16:55
Από όλα τα είδη μουσικής η τζαζ ίσως είναι το πιο ελεύθερο και αφηρημένο. Ο ερμηνευτής ή συνθέτης μπορεί να παίξει ή να γράψει ό, τι θέλει την στιγμή της έμπνευσης του χωρίς να δεσμεύεται από αυστηρούς κανόνες όπως στην κλασσική μουσική ή την ποπ (πολλοί δεν γνωρίζουν ότι και η ποπ μουσική έχει κανόνες και ίσως τους πιο αυστηρούς).
Θοδωρής Κότσυφας: Ελληνική jazz σκηνή...
24.02.2016 11:13
Ακούω ολοένα και συχνότερα αυτές τις λέξεις τα τελευταία χρόνια. "Ελληνική", "Τζαζ", "σκηνή".
Monsieur Minimal (Χρήστος Τσιτρούδης): Ποιοι είναι αυτοί που θα κρίνουν τηv μουσική και τους δημιουργούς της?
24.12.2015 15:03
Κατά καιρούς διαβάζω βαρύγδουπες κριτικές διαφόρων δισκοκριτικών οι οποίοι στην προσπάθεια τους να εντυπωσιάσουν χάνουν το πραγματικό νόημα της μουσικής και αναλώνονται άλλοτε σε καλές άλλα τις περισσότερες φορές σε κακόγουστες φαντεζί φρασεολογίες. Αυτό φαντάζομαι ότι γίνεται γιατί με κάποιο τρόπο και αυτοί οι άνθρωποι προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα δικό τους έργο τέχνης με τις λέξεις τους με αποτέλεσμα να ξεχνάν το πραγματικό έργο, τη μουσική.