Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2016

Ένα παιδί μετράει τ' άστρα - Μενέλαος Λουντέμης

Ένα παιδί μετράει τ' άστρα - Μενέλαος Λουντέμης

Από τις Εκδόσεις Πατάκη επανακυκλοφορεί το βιβλίο, Ένα παιδί μετράει τ' άστρα του Μενέλαου Λουντέμη.


Πήχτωνε το βράδυ. Λιγόστεψε κι ο αχός απ' τα κυπαρίσσια. Ανάψανε οι λαμπάδες τ' ουρανού. Όλα ήταν γάλα... γάλα... λουλάκι... και σπίθες. Το ποτάμι μουρμούριζε μες στον ύπνο του κρυφά παραμιλητά. Το παιδί κείνο το βράδυ δεν κοιμήθηκε... ολόκληρο το βράδυ. Έγραψε το πιο πικρό, το πιο μεγάλο του παραμύθι...

Την αυγή ξεκίνησε. Ήταν... παρηγορημένο. Είχε καταφέρει όλη τη νύχτα να μετρήσει τ' άστρα... Να τα μετρήσει όλα... σιγά σιγά... ένα ένα... Όλα... Και τα βρήκε σωστά.

"... Ο Λουντέμης έγραφε όπως ανάσαινε, δεν σταματούσε ποτέ... Σχεδόν καθένα από τα βιβλία του είναι και μια μαρτυρία από τη μακρόχρονη οδύσσειά του στους χώρους της εξορίας - μέσα κι έξω από την Ελλάδα... Τώρα τα παιδιά, όταν θα μετράνε τ' άστρα, θα ξέρουν πως εκείνο που τους λείπει βρίσκεται στη βιβλιοθήκη τους"

Στρατής Τσίρκας

 

"Ο Μενέλαος Λουντέμης ήταν ένας από τους ωραίους της γενιάς των Ρωμιών λογοτεχνών που κλείσανε στο έργο τους τη δίψα και τους αγώνες του λαού μας για ελευθερία, δημοκρατία, ανθρωπισμό..."

Διδώ Σωτηρίου

 

"[...] Ο Λουντέμης δίνει τη σπαραχτική πείρα ζωής που έχει κερδίσει σ' ένα κόσμο ωραίο μα δύσκολο, το μεθύσι της ζωής που λέγεται πάθος: έρωτας, πόνος, ελευθερία, επιτυχία, καταστροφή. [...] Αφήνει την καρδιά του πάλι να μιλήσει για τα πάθη της αντλώντας από το ανεξάρτητο απόθεμα της παιδικής του εμπειρίας"

Δημήτρης Ραυτόπουλος

 

Ο Μενέλαος Λουντέμης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτρης Βαλασιάδης και προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Πόλης που χρεοκόπησε μετά από την εγκατάστασή της στο ελληνικό κράτος. Σε παιδική ηλικία έζησε για λίγο στο κρατικό οικοτροφείο της Έδεσσας, σύντομα όμως μπήκε στη βιοπάλη (γραμματοδιδάσκαλος, ψάλτης, εργάτης στα τεχνικά έργα του Γαλλικού ποταμού). Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και εντάχθηκε στο ΕΑΜ, όπου διετέλεσε και γραμματέας της οργάνωσης διανοουμένων. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου εξορίστηκε στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη και το 1958 πέρασε από δίκη για το βιβλίο του "Βουρκωμένες μέρες". Από το 1958 ως τη μεταπολίτευση του 1974 έζησε αυτοεξόριστος στη Ρουμανία, ενώ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Παπαδόπουλου του είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια. Πέθανε στην Αθήνα, ενώ οδηγούσε, από καρδιακή προσβολή. Την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε γύρω στο 1930 με δημοσιεύσεις ποιημάτων και διηγημάτων στο περιοδικό "Νέα Εστία". Το 1938 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων "Τα πλοία δεν άραξαν", για την οποία τιμήθηκε με το Μέγα Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Τιμήθηκε επίσης με το βραβείο της Χρυσής Δάφνης Πανευρώπης ( Παρίσι, 1951). Το σύνολο του έργου του καλύπτει όλα σχεδόν τα είδη του γραπτού λόγου (πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο, παιδική λογοτεχνία, μετάφραση κ.α.). Ο Μενέλαος Λουντέμης ανήκει στους έλληνες λογοτέχνες του μεσοπολέμου που στράφηκαν προς τον κοινωνικό ρεαλισμό. Η ιδιοτυπία του έργου του έγκειται στον "ερασιτεχνικό" τρόπο γραφής, τον οποίο υπηρέτησε εν πλήρει συνειδήσει, καθώς ο ίδιος υποστήριζε πως δε τον ενδιαφέρει η Τέχνη αλλά η καταγραφή της πραγματικότητας και η κατάδειξη της κοινωνικής ανισότητας. Παρόλα αυτά στο σύνολο του έργου του δεσπόζει η τάση του να στρέφεται εξ' ολοκλήρου γύρω από ένα κεντρικό πρόσωπο-αφηγητή (που συνήθως παραπέμπει στον ίδιο το συγγραφέα), που ανήκει στους περιθωριακούς τύπους των καταπιεσμένων κοινωνικά στρωμάτων και το οποίο μας δίνει την προσωπική του οπτική της μοναξιάς, του ανεκπλήρωτου του έρωτα και της δυστυχίας του κόσμου. Το έργο του είναι έντονα επηρεασμένο από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Κνουτ Χάμσουν, Μαξίμ Γκόρκι, Παναΐτ Ιστράτι κ.α.): ρεαλιστική απεικόνιση τοπίων και προσώπων με έντονη αισθηματολογία που αγγίζει κάποτε το μελοδραματισμό, βιωματική γραφή, ηθογραφικά και συμβολικά στοιχεία. Σε έργα του όπως το "Συννεφιάζει" και το "Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα" αξιοσημείωτη είναι η ψυχογραφική τεχνική του που δημιουργεί ολοκληρωμένους, ζωντανούς χαρακτήρες, οι οποίοι συναπαρτίζουν μια ολόκληρη μικρή κοινωνία, και η αφηγηματική δύναμη. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Μενέλαου Λουντέμη βλ. Ζήρας Αλεξ., "Λουντέμης Μενέλαος", Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 5. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986 και Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, "Μενέλαος Λουντέμης", Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939) Ε΄, σ.232-252. Αθήνα, Σοκόλης, 1992.

Σχετικές ειδήσεις
Ο «Οδυσσεβάχ» της Ξένιας Καλογεροπούλου στην Παιδική Σκηνή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας
24.10.2016 11:45
Η Παιδική-Εφηβική Σκηνή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας, υποδέχεται την περίοδο 2016 – 2017 ένα από τα πιο αγαπημένα έργα της Ξένιας Καλογεροπούλου, τον «Οδυσσεβάχ».
Το Δέντρο της Γνώσης στο θέατρο Κάτια Δανδουλάκη
30.09.2016 15:41
H παραγωγή Εργοστάσιο Ονείρου ετοίμασε με πολύ μεράκι και ευθύνη προς το παιδί την νέα παιδική θεατρική παράσταση ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ, που θα ανέβει στο θέατρο Κάτια Δανδουλάκη τον Νοέμβριο 2016.
Χοντρός-Λιγνός, παιδική παράσταση από την Πολιτεία Θεάτρου
19.09.2016 11:26
Η ΠΑΙΔΙΚΗ «ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΘΕΑΤΡΟΥ» με υπερηφάνεια παρουσιάζει από τις 6 Νοεμβρίου 2016 την παράσταση Χοντρός-Λιγνός.
Πινόκιο, του Κάρλο Κολόντι στην παιδική σκηνή του Θεάτρου Αριστοτέλειον
05.09.2016 17:14
Η Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Αριστοτέλειον παρουσιάζει για την θεατρική περίοδο 2016 – 2017 τον Πινόκιο, του Κάρλο Κολόντι, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Δημήτρη Αδάμη.
Αποκριάτικη παιδική παράσταση με τους encardia στο Άλικο
24.02.2016 13:46
Την Κυριακή 6 Μαρτίου 2016 και ώρα περίπου 12.00 το μεσημέρι στο Άλικο στου Ψυρρή, οι encardia θα μας παρουσιάσουν την παιδική παράστασή τους με τραγούδια, μουσικές, και παραμύθια.