Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017
Όλα άρχισαν από ένα αστείο
Δημοσίευση: Τρίτη, 23 Δεκεμβρίου 2014 12:16
Όλα άρχισαν από ένα αστείο

Όλα  άρχισαν από ένα «Αστείο», στη δεκαετία του εξήντα, τόσο αριστοτεχνικά δομημένο, που είναι δύσκολο να μην το πάρει κάποιος στα σοβαρά. Ο Μίλαν Κούντερα εισβάλλει στο λογοτεχνικό στίβο με ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα λεπτής ειρωνείας.


Στο βιβλίο αυτό, που  ο κόσμος και οι άνθρωποι δεν είναι ελεύθεροι, απαγορεύεται το χιούμορ. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τη λογοτεχνία . Ο Λούντβιχ, ο ήρωας του βιβλίου, καταδικάζεται στο μαρτύριο του χρόνου ακριβώς επειδή αγνοεί τον βασικό κανόνα. Σ’ ένα ολοκληρωτικό σύστημα του οποίου οι αρμοί είναι τεχνητά συγκολλημένοι, το παραμικρό αστείο, η ευθυμία, το πηγαίο γέλιο μπορεί να οδηγήσουν στην κατάρρευση.  Κανείς, συνεπώς,  δεν έχει το δικαίωμα να αστειεύεται και δεν υπάρχει βαρύτερο αμάρτημα από αυτό.


Παρότι η τέχνη της τυραννίας ασκήθηκε και ασκείται αιώνες τώρα, ο άνθρωπος έβρισκε πάντοτε τρόπους να την παρακάμπτει. Και δεν είναι μόνο το αστείο που την απειλεί, είναι και η μνήμη. Ακριβέστερα, «ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια  στην εξουσία, είναι αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη». Σε αυτό τον αγώνα συμβάλλει τα μέγιστα και το μυθιστόρημα, έστω κι αν αποτελεί «καρπό μιας ψευδαίσθησης του ανθρώπου, της ψευδαίσθησης ότι μπορεί να καταλάβει τον άλλο».

Εκτύπωση
Περισσότερα
Το
13.01.2017 16:45
Όταν η Ρώσικη πεζογραφική παράδοση διέφυγε στη Δύση, πήρε μαζί της όλα τα φετίχ με τα οποία σαγήνευσε το αναγνωστικό κοινό απανταχού της γης.
Οι Υπνοβάτες του Χέρμαν Μπροχ
02.01.2017 12:31
Αλήθεια, τι είχε στο μυαλό του ο Χέρμαν Μπροχ όταν συνέθετε την εμβληματική τριλογία του; Η αφηγηματική πορεία του μνημειώδους έργου του οδηγεί με στοχευμένα βήματα από την πεζογραφία στην ποίηση και στο πυκνό δοκιμιακό λόγο.
Μήπως είδατε την Ντόρα Μπρούντερ;
15.12.2016 14:20
Μπορώ να φανταστώ τον Πατρίκ Μοντιανό να παραμερίζει τις παραπανίσιες λέξεις οι οποίες συνωστίζονται στο μυαλό του δημιουργού όταν εκείνος ετοιμάζεται για το δρομολόγιο της συγγραφής. Ο Γάλλος νομπελίστας είναι ένας αργυραμοιβός του πνεύματος, σφιχτοχέρης με τη γλώσσα και τα συναισθήματα. Σε αυτή την αναζήτηση -αναζήτηση της Ντόρας Μπρούντερ ή του ίδιου του Παρισιού της Κατοχής;- εμπιστεύεται περισσότερο την γραφειοκρατία της εποχής ή αφήνει να φανεί κάτι τέτοιο για τη δημιουργία ενός ύφους που διαπνέει το βιβλίο του από την πρώτη ως την τελευταία αράδα του.
Ο Άμλετ δεν μένει πια εδώ
05.12.2016 15:09
Ανάμεσα στις αρχέγονες αφηγήσεις που συνέχουν το παγκόσμιο σώμα της λογοτεχνίας, ο υπερβόρειος μύθος του Άμλετ παραμένει αναλλοίωτος. Στο τέλος του εικοστού αιώνα ένας αμερικανός συγγραφέας, ο Τζον Απντάικ, επιχειρεί ένα σχόλιο που φωτίζει αλλιώς τη μοίρα του καταραμένου πρίγκιπα. Στο μυθιστόρημά του "Γερτρούδη και Κλαύδιος" ο Απντάικ παραδίδει ένα μάθημα προοικονομίας ενώ την ίδια στιγμή σκιαγραφεί με το δικό του τρόπο τα πρόσωπα του μύθου.
Ο ιδιοφυής κύριος Μπρεχτ
29.11.2016 16:45
Τα υλικά κάνουν τον μάγειρα ή ο μάγειρας τα υλικά; Στον "Κύκλο με την κιμωλία" του Μπρεχτ, ένας απλός, απλούστατος μύθος αποκτά φτερά με τη δύναμη της αλληγορίας.
Όταν άρχιζε η κρίση...
14.11.2016 12:25
Όταν άρχιζε η νέα οικονομική κρίση στην Αμερική της νέας χιλιετίας ο Πολ Όστερ βρισκόταν εκεί κι έδινε το παρών ως συγγραφέας. Στην παράδοση των μεγάλων Αμερικανών μυθιστοριογράφων που από την εποχή του "Μόμπι Ντικ" καταγγέλλουν ήδη το αμερικανικό όνειρο, ο Όστερ γράφει το "Σάνσετ Παρκ" σαν χρονικό κατάρρευσης ενός ολόκληρου κόσμου.
Κάθε αρχή και δύσκολη
03.11.2016 13:57
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν... Ax! Σπούδασα Φιλοσοφία, Ιατρική και Νομική...
Μεταξύ Οθέλου και Φάουστ
18.10.2016 12:45
Διαβάζεις τη "Σονάτα του Κρόιτσερ" του Τολστόι και νομίζεις πως έχει αναποδογυρίσει τον καμβά της "Ανάστασης" και την ξαναγράφει. Ακόμα και αν δεν είναι ο Τολστόι της Άννας Καρένινα, αποδεικνύει πως ξέρει καλύτερα από τον καθένα να μιλήσει για τα προβλήματα που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο: για την τυραννία των γιατρών, για τη ζωή στις πόλεις, για το γλυκό βάσανο των παιδιών, για τις συζυγικές δυσκολίες.