Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017
Οι τραγωδίες του καλοκαιριού
Δημοσίευση: Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2014 15:08
Οι τραγωδίες του καλοκαιριού

Τελευταία σκέψη για το καλοκαίρι που έφυγε.

 

Ό,τι μας έρχεται από το μαρμάρινο παρελθόν των αρχαίων Ελλήνων φέρνει μαζί του το φως και την διαύγεια ενός μεγάλου πολιτισμού κι είναι φυσικό να συνδέεται με την εποχή του καλοκαιριού. Οι καλοκαιρινές παραστάσεις της αρχαίας τραγωδίας έχουν επιπλέον χαρακτήρα αναπαράστασης ενός κορυφαίου πολιτιστικού γεγονότος που  μετρά ήδη κάτι περισσότερο από δύο χιλιετίες. Μακάρι να μπορούσε να ήταν και μια πιστή αναπαράσταση όχι τόσο ως προς τη γλώσσα και τα σκηνικά  ̶  αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε εποχής ̶   όσο ως προς το πνεύμα του κειμένου. Θεωρώ απίθανο οι πρόγονοί μας να ερμήνευαν με τον δικό μας τρόπο τις μεγάλες τραγωδίες. Παρακολουθείς σήμερα ένα έργο του Σοφοκλή ή του Ευριπίδη και αισθάνεσαι εγκλωβισμένος σ’ ένα κελί σπαραγμού και απελπισίας. Αδιέξοδη υποκριτική,  αυθαίρετες σκηνοθετικές οδηγίες, άγνοια; Όλα μαζί.

 

Κι όμως η τραγωδία δεν είναι μόνο θρήνος και οιμωγές, ύβρις και νέμεση, είναι και τόσα άλλα: λεπτή ειρωνεία, χιούμορ, πολιτική σάτιρα , ισορροπία τραγικού και κωμικού στοιχείου, ένας τρόπος να απαντήσεις στο Θεό ή στους θεούς και στη μοίρα που διέπει τη ζωή μας. Προς τι λοιπόν όλη αυτή η δραματική  υστερία; Ας μας απαντήσουν σ’ αυτό οι συντελεστές εκατοντάδων παραστάσεων που  φιλοδοξούν σήμερα  να αναστήσουν στη σκηνή το «αρχαίο πνεύμα αθάνατο».

Εκτύπωση
Περισσότερα
Καλιγούλας ή Χαίρε Καίσαρ!
21.02.2017 15:46
Ο Δημήτρης Στεφανάκης γράφει για τον "Καλιγούλα" του Αλμπέρ Καμύ με αφορμή την παρουσίαση του έργου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με τον Γιάννη Στάνκογλου στο ρόλο του Ρωμαίου αυτοκράτορα.
Για να κλείσει ο κύκλος του αίματος...
14.02.2017 14:25
Αν κοιτάξει κάποιος πίσω του τους μύθους που γέννησαν τα αριστουργήματα της λογοτεχνίας, τι θα δει; Ένα κύκλο αίματος που δεν εννοεί να κλείσει αιώνες τώρα. Κανείς δεν σκέφτηκε να λυτρώσει την καταραμένη γενιά του Οιδίποδα ή τους Ατρείδες ή την υπερβόρεια δυναστεία που υποθάλπει τον Άμλετ.
Η Αντιγόνη έξω απ' τον καθρέφτη
02.02.2017 14:11
Αν πρέπει να ξαναδιαβάσουμε την Αντιγόνη σήμερα, ύστερα από δυόμιση χιλιάδες χρόνια, θα πρέπει πρώτα να πάψουμε να την βλέπουμε στους καθρέφτες που ο πολιτισμός μας στήνει γύρω από τα αρχέτυπα της λογοτεχνίας, για να μην αισθάνεται αμηχανία. Αλλιώς η παρερμηνεία του μύθου ή μάλλον η βολική ερμηνεία του θα μας οδηγεί πάντα σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η Αντιγόνη, βλέπετε, είναι, πρωτίστως, η πρώτη συνειδητά εξεγερμένη γυναίκα. Ας το παραδεχτούμε επιτέλους...
Καημένε Μπάτλερμπυ, καημένε κόσμε!
23.01.2017 13:25
Με την μεγαλοφυή επωδό του I would prefer not... θα προτιμούσα όχι, ο τιτάνας του αμερικανικού μυθιστορήματος, Χέρμαν Μέλβιλ, δοκιμάζει τις δυνάμεις του στην τέχνη του ύφους με την ακράδαντη πεποίθηση ότι η γλώσσα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μουσική των λέξεων. Ο Μπάρτλεμπι ο Γραφιάς δεν είναι μόνο ένα κείμενο που επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες. Είναι πρωτίστως ένα γλωσσικό κόσμημα, που η ποιητική του βασίζεται σ' ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Είναι ευτυχής συγκυρία για εμάς τους Έλληνες αναγνώστες το γεγονός ότι με το κείμενο του Μέλβιλ καταπιάστηκε ο Μένης Κουμανταρέας στην καλύτερη ίσως μεταφραστική του στιγμή.
Το
13.01.2017 16:45
Όταν η Ρώσικη πεζογραφική παράδοση διέφυγε στη Δύση, πήρε μαζί της όλα τα φετίχ με τα οποία σαγήνευσε το αναγνωστικό κοινό απανταχού της γης.
Οι Υπνοβάτες του Χέρμαν Μπροχ
02.01.2017 12:31
Αλήθεια, τι είχε στο μυαλό του ο Χέρμαν Μπροχ όταν συνέθετε την εμβληματική τριλογία του; Η αφηγηματική πορεία του μνημειώδους έργου του οδηγεί με στοχευμένα βήματα από την πεζογραφία στην ποίηση και στο πυκνό δοκιμιακό λόγο.
Μήπως είδατε την Ντόρα Μπρούντερ;
15.12.2016 14:20
Μπορώ να φανταστώ τον Πατρίκ Μοντιανό να παραμερίζει τις παραπανίσιες λέξεις οι οποίες συνωστίζονται στο μυαλό του δημιουργού όταν εκείνος ετοιμάζεται για το δρομολόγιο της συγγραφής. Ο Γάλλος νομπελίστας είναι ένας αργυραμοιβός του πνεύματος, σφιχτοχέρης με τη γλώσσα και τα συναισθήματα. Σε αυτή την αναζήτηση -αναζήτηση της Ντόρας Μπρούντερ ή του ίδιου του Παρισιού της Κατοχής;- εμπιστεύεται περισσότερο την γραφειοκρατία της εποχής ή αφήνει να φανεί κάτι τέτοιο για τη δημιουργία ενός ύφους που διαπνέει το βιβλίο του από την πρώτη ως την τελευταία αράδα του.
Ο Άμλετ δεν μένει πια εδώ
05.12.2016 15:09
Ανάμεσα στις αρχέγονες αφηγήσεις που συνέχουν το παγκόσμιο σώμα της λογοτεχνίας, ο υπερβόρειος μύθος του Άμλετ παραμένει αναλλοίωτος. Στο τέλος του εικοστού αιώνα ένας αμερικανός συγγραφέας, ο Τζον Απντάικ, επιχειρεί ένα σχόλιο που φωτίζει αλλιώς τη μοίρα του καταραμένου πρίγκιπα. Στο μυθιστόρημά του "Γερτρούδη και Κλαύδιος" ο Απντάικ παραδίδει ένα μάθημα προοικονομίας ενώ την ίδια στιγμή σκιαγραφεί με το δικό του τρόπο τα πρόσωπα του μύθου.