Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016
Πέρσες του Αισχύλου (ΚΘΒΕ) - Η Κριτική της Παράστασης
Δημοσίευση: Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 17:10
Πέρσες του Αισχύλου (ΚΘΒΕ) - Η Κριτική της Παράστασης

Σούσα, Περσία. Κραυγές και θρήνοι απλώνονται στο μέχρι τότε κραταιό βασίλειο, όταν διαδίδεται η είδηση της μεγάλης ήττας. Ο στρατός του Ξέρξη, γιου του Δαρείου, κατατροπώθηκε από τους Έλληνες και όπως σε κάθε μεγάλο πόλεμο, χάθηκαν ζωές, έσβησε η περηφάνια ενός έθνους και σκορπίστηκε παντού μίσος, πόνος και οργή.

 

Οι «Πέρσες» από τις αρχαιότερες τραγωδίες που σώζονται και ένα από τα πρωιμότερα έργα του Αισχύλου, είναι ένα κείμενο αντιπολεμικό, που υμνεί τα κατορθώματα των Ελλήνων από τη σκοπιά των ηττημένων, οι οποίοι μετά την διάλυση του στρατού τους, φαίνονται να υιοθετούν μία παθητική στάση, ενώ παραδέχονται πως ήταν εξαρχής παράτολμο και επικίνδυνο εγχείρημα. Κατά μία έννοια βέβαια, επαληθεύεται ότι η ιστορία – ή έστω η μυθοποίησή της – γράφεται με τα όποια παρελκόμενα, από την πλευρά των νικητών.

 

Η δομή των «Περσών» είναι αρχαϊκή και διαφέρει από τα υπόλοιπα έργα που έχουν φτάσει σε μας. Δεν υπάρχει έντονη διάκριση μεταξύ επεισοδίων και στάσιμων και η αφήγηση υποκαθιστά σε αρκετά σημεία τη δράση, έτσι ώστε να μας παρουσιάζεται η σύνδεση έπους και τραγικής ποίησης. Όσον αφορά στην ιστορική πλευρά των γεγονότων, μπορεί να μην καταγράφουν την απόλυτη αλήθεια με κάθε απόχρωση ή λεπτομέρεια, παρόλα αυτά δεν μεταβάλλουν το πνεύμα και το γενικό πλαίσιο της εποχής.

 

Στην μακρινή Περσία, υπάρχει έντονη ανησυχία και προβληματισμός. Έχει περάσει αρκετός καιρός από την τελευταία φορά που έλαβαν νέα του Ξέρξη και του στρατού του, από τη μακρινή Δύση. Απαριθμώντας τους λαούς που συμμετέχουν στην τεράστια εκστρατεία, αναπτύσσεται μια αισιόδοξη πεποίθηση. Όμως βάσει κάποιων χρησμών, ξαναγεννιούνται οι φόβοι και οι υποψίες. Όταν καταφθάνει η μεγαλοπρεπής σύζυγος του Δαρείου και μητέρα του Ξέρξη, Άτοσσα, φοβισμένη αφηγείται ένα όνειρο και κάποιους κακούς οιωνούς που αντίκρισε στο βωμό το ίδιο πρωί. Τα κακά νέα δεν αργούν να συγκλονίσουν ολόκληρο το έθνος τους. Ο Αγγελιαφόρος καταφθάνει και ανακοινώνει την συντριπτική ήττα των Περσών από τους Έλληνες στα στενά της Σαλαμίνας. Σπαραγμοί και οδυρμοί ξεσπούν στον απολογισμό των νεκρών αγαπημένων, ενώ ο θυμός και το μίσος είναι διάχυτα απέναντι στην αλαζονεία του βασιλιά. Ακούγοντας τις επικλήσεις τους, ο νεκρός Δαρείος εμφανίζεται σαν όραμα στο λαό του και μιλά για τα αλαζονικά λάθη του γιου του, ενώ δίνει συμβουλές για τη συνέχεια της πορείας τους. Όταν αργότερα εμφανίζεται ο Ξέρξης, τον κατηγορούν για απερισκεψία και εγωκεντρισμό, ενώ ζητούν σπαρακτικά πίσω, τους πεσόντες σε αυτόν τον ανελέητο πόλεμο…

 

Η παράσταση του ΚΘΒΕ δια χειρός Νικαίτης Κουντούρη, είχε κάποια πολύ δυνατά στοιχεία, όσο και ορισμένες αδυναμίες. Καλόγουστη και εύστοχη ήταν η τοποθέτηση των «Νυμφών του πένθους», μαζί με τον χορό των γερόντων, τα οποία είχαν ρυθμό, αρμονία και συνοχή μεταξύ τους. Υπέροχες οι χορογραφίες του Κώστα Γεράρδου. Όμορφη επίσης η σύνδεση του κειμένου με το καβαφικό ποίημα στο φινάλε. Εντυπωσιακή και ευρηματική, αν και όχι ιδιαίτερα πρωτότυπη, ήταν η εμφάνιση του Δαρείου, σαν να ξυπνάει από τη μεγαλοπρεπή του σαρκοφάγο, όπως επίσης και η εμφάνιση του Ξέρξη, με τις Ερινύες που τον κυνηγούν από την κόλαση. Υπήρχε μια έντονη ανομοιογένεια ως προς την εκφορά του λόγου από πλευράς των ηθοποιών, καθώς κυμαινόταν από τη λιτότητα και τον ρυθμό μέχρι τον στομφώδες παλαιικό τρόπο. Η αλήθεια είναι ότι σπανίζουν πια οι φορές που εντοπίζεται μια γενική, ομοιόμορφη διδασκαλία ρυθμικής εκφοράς, κάτι που λείπει από τα σύγχρονα ανεβάσματα, πιθανόν γιατί σε κάποιους φαντάζει παρωχημένο (;). Η μετάφραση του Παναγιώτη Μουλλά, μοιάζει σχεδόν ανεπηρέαστη από το χρόνο και δίνει στο κείμενο του Αισχύλου τη βαρύτητα που του αναλογεί. Το σκηνικό του Γιώργου Πάτσα ήταν μοντέρνο και λειτουργικό, εξυπηρέτησε όλη την σκηνοθετική σύλληψη, όπως επίσης και οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου. Έξοχα τα εντυπωσιακά κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ, που έδωσαν ένα υποβλητικό σκηνικό αποτέλεσμα. Ιδιαίτερη μνεία για τη μουσική της Σοφίας Καμαγιάννη, που δένει ιδανικά με τα επί σκηνής τεκταινόμενα και τονίζει τις λεπτές συναισθηματικές αποχρώσεις του έργου.

 

Από πλευράς ερμηνειών, ο Άκης Σακελλαρίου, κλήθηκε να ερμηνεύσει τον χαρακτηριστικό ρόλο της Άτοσσας, γεγονός που θα μπορούσε να ξεφύγει στα όρια του εξεζητημένου. Απέφυγε με επιτυχία το σκόπελο, ενώ με ακρίβεια και τεχνική, απέδωσε την Περσίδα βασίλισσα, ισορροπώντας σε λεπτό συναίσθημα. Ο Δαρείος του Γιάννη Φέρτη, είχε βεβαίως πυγμή και καθηλωτική παρουσία, όμως παρουσίασε μια κάπως πιο μετριοπαθή ερμηνεία. Από την άλλη, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος ως Αγγελιοφόρος , ήταν νευρώδης και έντονος, με σωστό λόγο και ένταση φωνής, όμως χαρακτηριζόταν από παλαιάς κοπής στόμφο, παρασυρμένος ίσως από το πιο γνωστό κομμάτι του κειμένου «Ίτε παίδες Ελλήνων…», που παραδοσιακά αποσπά τα περισσότερα εύσημα του κοινού. Ο Γιώργος Κολοβός, ως συγκλονιστικά απογυμνωμένος – κυριολεκτικά και μεταφορικά – βασιλιάς Ξέρξης, είχε τον δυναμισμό του ηθοποιού που θέλει να κατακτήσει την σκηνή . Το αποτέλεσμα ήταν καλό, ειδικά ως προς την κίνηση και το στήσιμο του σώματος, όχι όμως καθηλωτικό.

 

Συνοπτικά, πρόκειται για μια άρτια δουλειά, που παρά τις μικρές αδυναμίες, περιέχει εξαιρετικά συνθετικά στοιχεία και ευρήματα.

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Δεύτερη φωνή»: Μια κοινωνία γεμάτη απωθημένα
07.12.2016 12:18
Η κρίση και η περίοδος που τη γέννησε, τροφοδοτεί αρκετά συχνά το θέατρό μας, δίνοντας στους δημιουργούς διάφορες αφορμές για δραματουργικούς σχολιασμούς. Ένα τέτοιο έργο, είναι και η «Δεύτερη φωνή» του Μιχάλη Ρέππα και του Θανάση Παπαθανασίου, που απεικονίζει με απόλυτο ρεαλισμό, την ελληνική κοινωνία που παρακμάζει σταθερά, μέσα από τον πιο «ισχυρό» πυρήνα της: την οικογένεια.
«Το ’21»: Ελληνική Επανάσταση σε ροκ τόνους
22.11.2016 12:09
Τι μουσικές θα συνόδευαν ιδανικά την Ελληνική Επανάσταση; Παραδοσιακοί ήχοι όπως τους έχουμε συνηθίσει ή μήπως οι ροκ και πανκ αποχρώσεις αποτελούν ένα πιο ταιριαστό «χαλί» στα γεγονότα; Ο Άρης Μπινιάρης φαίνεται να απαντά σε αυτήν την απορία, μέσα από «Το ’21», μια παράσταση που ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της σε Φεστιβάλ Αθηνών και Gazarte, την βρίσκουμε αυτή τη φορά στο θέατρο Πορεία.
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Top Girls, Αλέξης Ρίγλης
28.07.2016 14:58
Σε μια εποχή που κυλάει με φρενήρεις ρυθμούς, τα διλήμματα και οι ενδοιασμοί που γεννιούνται στη σύγχρονη γυναίκα είναι πολλαπλοί. Ζητήματα όπως η επιλογή καριέρας ή οικογένειας ή η κοινωνική ανέλιξη με πολλά θύματα και σκληρές συνέπειες, είναι μόνο μερικά από όσα αναδύθηκαν τα χρόνια της έντονης ανάγκης για χειραφέτηση. Στον απόηχο όλων αυτών των κοινωνικών συγκυριών, αλλά ταυτόχρονα την περίοδο ενός πολιτικού αναβρασμού, η Caryl Churchill γράφει τα «Top Girls», με τα οποία εξερευνά ένα σύνολο φεμινιστικών ανησυχιών και επιδιώκει να απομυθοποιήσει τις κατηγορίες της τάξης και του φύλου, προκειμένου να συμβάλει στην πολιτική μεταμόρφωση των γυναικών.
«Τρεις αδερφές»: Ζωές γεμάτες ανεκπλήρωτες προσδοκίες
23.05.2016 17:11
Από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Τσέχωφ, οι «Τρεις αδερφές», αφηγούνται το ταξίδι τριών γυναικών σε ένα σύμπαν πλημμυρισμένο συναισθήματα και τρυφερές, ανεκπλήρωτες προσδοκίες.
«Χειρόγραφο» - Χάρις Αλεξίου: Απολογισμός μιας μεγάλης πορείας
15.04.2016 11:27
«Σήμερα ήταν τρύγος και πατήσαμε σταφύλια», είναι η πρώτη φράση που ακούγεται από το στόμα της γυναίκας που μπαίνει κρατώντας στα χέρια ένα ηλεκτρονικό σημειωματάριο, του οποίου η οθόνη είναι το μοναδικό πράγμα που φωτίζει το πρόσωπό της στο πυκνό σκοτάδι. Ξεκινά τότε μια επισκοπική απαρίθμηση γεγονότων της πρώιμης ζωής της. «Σήμερα η γιαγιά έφτιαξε τηγανίτες και έβαλε πετιμέζι», «Σήμερα ο μπαμπάς είναι άρρωστος», «Σήμερα η μαμά έβαψε τα ρούχα μαύρα για να είναι έτοιμα», «Σήμερα ο μπαμπάς πήγε στην εκκλησία, γύρισε και πέθανε».
«Άννα Καρένινα»: Καταστροφικά πάθη στην Ρωσία του 19ου αιώνα
08.04.2016 15:45
Ακόμα και όποιος δεν έχει ποτέ πιάσει στα χέρια του το μυθιστόρημα του Τολστόι, γνωρίζει επιγραμματικά την τραγική ιστορία της ηρωίδας που απελπισμένη έπεσε στις ράγες του τρένου, αποζητώντας διέξοδο στα βασανιστικά της διλήμματα και αμφιθυμίες. Το βιβλίο αποτελεί ψηφιδωτό της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, ενώ την κεντρική του πλοκή, αποτελεί το ερωτικό δράμα μιας νέας και όμορφης γυναίκας, της Άννας, η οποία αδυνατώντας να ζήσει όπως πραγματικά επιθυμεί κοντά στο πρόσωπο που αγαπά, πνίγεται μέσα στις κοινωνικές συμβάσεις.
«Το Κουκλόσπιτο»: Συναισθηματική αποκάλυψη με πρώιμη φεμινιστική χροιά
28.03.2016 13:36
Χρειάζονται μόνο λίγες μέρες ανελέητης συναισθηματικής πίεσης και εκβιαστικής αγωνίας για μια σύζυγο και μητέρα στην Σκανδιναβία του 19ου αιώνα, ώστε να αποφευχθεί η αναμενόμενη κατάρρευσή της και να αποκαλυφθεί ένας πηγαίος δυναμισμός και μια αναπάντεχη διάθεση για ανεξαρτησία. Η Νόρα είναι μια γυναίκα ευτυχισμένη και ικανοποιημένη με τον μέχρι τώρα συζυγικό βίο. Με μια φαινομενική αφέλεια, απολαμβάνει να ξοδεύει χρήματα για την οικογένειά της, γεγονός που εκνευρίζει τον άνδρα της, Τόρβαλντ.
«Victor-Victoria»: Ερωτικά μπερδέματα υπό τους ήχους της jazz
02.03.2016 16:20
Το τελευταίο διάστημα το μιούζικαλ βρίσκει στην Ελλάδα ένα πρόσφορο έδαφος για να αναδειχθεί και να αγαπηθεί εν τέλει από συντελεστές και κοινό. Χρειάστηκε πολύς χρόνος για να αναιρεθεί η αντίληψη μιας παλιακής αισθητικής ως προς το είδος και να επενδυθεί αρκετό χρήμα στις διάφορες παραγωγές, καθώς και εκσυγχρονισμός της σκηνοθετικής/ερμηνευτικής οπτικής τους. Ένα από τα πιο πολυδιαφημισμένα μιούζικαλ της φετινής σεζόν, το «Victor-Victoria», παίζεται αυτόν τον καιρό στο θέατρο Πάνθεον.