Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Πείτε μου πως είν' το δέντρο - Μάρκος Άνα
Δημοσίευση: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 2014 10:10
Βιβλίο: Πείτε μου πως είν' το δέντρο - Μάρκος Άνα

"Εσύ είσαι το πρόσωπο που περιμέναμε, αναστημένος, ν' ακτινοβολείς λες και σ 'εσένα επρόκειτο να ξαναζήσουν αγωνιζόμενοι οι πεσόντες". Αυτά γράφει ο Πάμπλο Νερούντα για τον Μάρκος Άνα, τον ποιητή, τον αγωνιστή, τον θαρραλέο, πάνω από όλα τον άνθρωπο.


Αυτόν που 23 χρόνια φυλακής δεν ήταν αρκετά για να καταπνίξουν την αξιοπρέπειά του, την μαχητικότητά του, το σθένος του και την δίψα του για ζωή. Ο Ζοζέ Σαραμάγκου στον πρόλογο του βιβλίου εκφωνεί έναν λόγο συγκινητικό και αληθινό για αυτά που οι φυλακισμένοι του καθεστώτος Φράνκο ένιωσαν στο πετσί τους όλα τα χρόνια του εγκλεισμού τους. Ύψωσαν το ανάστημά τους, έλαμψαν με την γενναιότητα της ψυχής τους και κράτησαν ψηλά το λάβαρο της δικής τους επανάστασης. Όπου επανάσταση η ελευθερία τους, το πρώτο και μέγα κεκτημένο που όταν καταπατάται μοιάζει η γη να χάνεται κάτω από τα πόδια. Ο Μάρκος Άνα, είναι μία φυσιογνωμία ιερατική, μεγαλειώδης που με απλότητα και δυναμικότητα κατάφερε να αποκτήσει την πολυπόθητη έξοδο από αυτήν την επίγεια κόλαση.


Είναι μία μαρτυρία που γεμίζει ρίγη και ανατριχίλα όταν κανείς διαβάζει αυτές τις σελίδες γεμάτες πόνο, αγωνία, λαχτάρα, θλίψη αλλά και τρυφερότητα, αλληλεγγύη για τον πλησίον, αισιοδοξία για το μέλλον γιατί πάντα υπάρχει στην άκρη του παραθύρου ένα περιστέρι που θα φέρει την υπομονή (Σεφέρης) και μετά ένα χαρμόσυνο μήνυμα. Ο Μάρκος Άνα, καταθέτει σε λίγες σελίδες μία ολόκληρη ζωή που κύλησε δύσκολα,  απελευθερώθηκε από τα δεσμά και τις αλυσίδες το 1961 μετά από πολύχρονες προσπάθειες και αγώνες διάρκειας που πρωτοστάτησαν προσωπικότητες όπως η βασιλομήτωρ του Βελγίου, ποιητές όπως ο Νερούντα και ο Ραφαέλ Αλμπέρτι, οι οποίοι όπως και πολλοί άλλοι, τα ονόματα των οποίων δεν χωράνε για να αναφερθούν όλα, έκαναν τα αδύνατα δυνατά για να πειστεί ο αδυσώπητος και σκληρός μηχανισμός του φρανκικού καθεστώτος να αφεθεί ελεύθερος ο Μάρκος Άνα. Ο τελευταίος συμβόλιζε την ελπίδα πως ο πόλεμος κατά του απολυταρχισμού δεν έχει χαθεί και πως οι κερκόπορτες των βασανιστηρίων κάποια στιγμή θα καταλυθούν. Από το 1938 όταν και σε ηλικία 17 ετών συνελήφθη κατά την διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου μέχρι και το 1961, ανέπτυξε μέσα στις φυλακές δράση ειρηνοποιού για τη σωτηρία του ίδιου και των συναγωνιστών του, έζησε την φρίκη των εκτελέσεων φίλων φυλακισμένων και για λίγο γλίτωσε δύο φορές την δική του εκτέλεση. Από το κελί του, το καταφύγιό του και το "σπίτι" που διέμεινε αυτά τα χρόνια δεν σταμάτησε ποτέ να ονειρεύεται, να ελπίζει και κύριο όπλο του για όλα αυτά ήταν η γραφή.


Γράφει χαρακτηριστικά ο ίδιος: "Και μέσα σ' αυτήν την ατμόσφαιρα άρχισα να γράφω ή να συνθέτω αποστηθίζοντας, χωρίς να ξέρω καν την τέχνη του ποιήματος, αφήνοντας τον εαυτό μου να παρασύρεται από έναν μουσικό ρυθμό που αναδυόταν από μέσα μου". Στα ποιήματά του, αποτέλεσμα της κρυφής του ανησυχίας για το τώρα και το αύριο, καταγράφεται το ηθικό ενός ανθρώπου τελματωμένου, βυθισμένου στο σκοτάδι που ανυπομονεί και τίθεται ενώπιον της ζωής και του θανάτου. Η μέρα με την νύχτα εναλλάσσονται σε ένα συνεχές παιχνίδι και μέσα στο μυαλό του που είναι κυριευμένο από την σκέψη του έξω κόσμου και την ελπίδα να τον ξαναδεί και να ξαναζήσει, διαφαίνεται μία αχτίδα σαν την γραμμή του ήλιου που χτενίζει τις γρίλιες. Στην ψυχή του πνίγονται οι προσδοκίες και στο χαρτί στάζει το μελάνι που μαρτυρά το σφίξιμο και την οδύνη από τον ήχο των μυδραλιοβόλων και τις φωνές των συντρόφων του που πηγαίνουν σαν τα πρόβατα στην σφαγή. Δεν χωράει ο νους τις κακουχίες, τον εξευτελισμό και την καταδυνάστευση των βασικών δικαιωμάτων. Το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο που εγκαταστάθηκε πάνω από 35 χρόνια και που βίωσε με κάθε βάναυσο τρόπο η ισπανική κοινωνία χαρακτηριζόταν από μία ανελέητη σκληρότητα που συνέθλιβε κάθε ίχνος ανθρωπιάς, σαν το σκουλήκι που κυλάει στο χώμα να είχε μεγαλύτερη αξία από μία ανθρώπινη ζωή.


Ο Μάρκος Άνα με ανάστημα ανθρώπου λιτού και ρομαντικού μετά την πολυπόθητη απελευθέρωσή του έκανε οικογένεια, αυτός που δεν είχε την παραμικρή ιδέα πως κάποια μέρα η ζωή θα του χαμογελούσε αναδρομικά. Κινήθηκε σε ένα συνεχές ταξίδι αποκατάστασης του ονόματος του και σε μία συνεχή πάλη με το μεγαθήριο του φρανκικού μηχανισμού για να διαδώσει απανταχού στον κόσμο τα πεπραγμένα, τα έργα και τις ημέρες μίας πολιτικής προπαγάνδας που σκοπό είχε να στείλει στο απόσπασμα ολόκληρες στρατιές κομμουνιστών και επαναστατών που μοχθούσαν για ένα και μοναδικό επίτευγμα, την ελευθερία. Έγραψαν για εκείνον: "Ένας άνθρωπος που, ενώ άφησε όλη τη νιότη του και τη μισή ζωή του στις φυλακές, εκφράζει, δίχως μίση και πικρίες, ένα μήνυμα αγάπης και ελπίδας για την Ισπανία". Αυτό είναι το μεγαλείο του ανθρώπου που καταπατούνται οι αξίες του, να γυρίζει από την άλλη το κεφάλι και να ορθώνει το ανάστημά του για να αντιμετωπίσει τα θηρία που θέλουν να τον κατασπαράξουν. Με απαράμιλλο το αίσθημα της επιβίωσης να τον κυριεύει και να τον πολιορκεί έδιωξε μακριά τα φαντάσματα και τις σκιές της απειλής, έγραψε τις αναμνήσεις του και βγήκε στο ξέφωτο για να βροντοφωνάξει πως έσπασε τον γόρδιο δεσμό με προτεταμένο το στήθος του κουράγιου του.

"Σε ακραίες καταστάσεις όμως λειτουργούν ηθικοί και στοιχειώδεις μηχανισμοί άμυνας, που σε ενδυναμώνουν και σου επιτρέπουν να θέσεις σε δοκιμασία τη σταθερότητα των ιδεών σου"

"Τη ζωή μου
μπορώ να σας τη διηγηθώ με δύο λέξεις
Ένα προαύλιο.
Ένα κομματάκι ουρανού
απ' όπου καμιά φορά περνάει
κάποιο χαμένο σύννεφο
και κάποιο πουλί που προσπαθεί να ξεφύγει απ' τα φτερά του"


Το βιβλίο του Μάρκος Άνα, Πείτε μου πως είν' το δέντρο, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Διαβάστε πληροφορίες για το βιβλίο, εδώ.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.
Μια ματιά στον κόσμο της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ - Αλέξανδρος Κεφαλάς: Κριτική βιβλίου
07.11.2016 10:31
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να βλέπουν το φως της δημοσιότητας τέτοιου είδους βιβλία, τα οποία εντρυφούν συνοπτικά μεν, ουσιωδώς δε σε προσωπικότητες που άφησαν το δικό τους ανεξίτηλο σημάδι στην ιστορία της λογοτεχνίας. Αυτό εδώ το μικρό εγχειρίδιο είναι αφιερωμένο στη ζωή της Βρετανίδας Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, την οποία λίγοι γνωρίζουν και ακόμα λιγότεροι έχουν διαβάσει.
Η πτώση και άλλες ιστορίες - Friedrich Dϋrrenmatt: Κριτική βιβλίου
25.10.2016 10:13
Η ανθρώπινη ιστορία χρειάζεται πολύ μελάνι για να γραφτεί και ίσως αυτό να μην είναι αρκετό. Χωρίς αμφιβολία, αυτή η ιστορία που ονομάζεται άνθρωπος, αυτό το μέγα ανεξάντλητο κεφάλαιο και τα συν αυτώ έχει τόσες εκδοχές, τόσες όψεις και τόσα τρωτά σημεία που κάθε συγγραφέας κομίζει την δική του οπτική γωνία με οδηγό τα βιώματά του και τα αναγνώσματά του.
Το βιβλίο των φανταστικών όντων - Χόρχε Λούις Μπόρχες: Κριτική βιβλίου
11.10.2016 09:59
Φανταστικά όντα στοιχειώνουν από γεννήσεως του κόσμου τις ανθρώπινες ζωές γιατί ο άνθρωπος μπροστά στη δύναμη της φύσης και στο μεγαλείο της έχει ανάγκη να εκφράσει τις φοβίες του, τις απορίες του, τις σκέψεις του με τρόπο πολλές φορές παράλογο, μεταφυσικό και υπερβολικό.
Ρομάντσο και άλλα πεζά - Μαρία Πολυδούρη: Κριτική βιβλίου
26.09.2016 10:20
"Όσο πιο πολύ αγαπάμε και τόσο πιο πολύ άσκυφτοι γινόμαστε. Όσο πιο αληθινά αγαπάμε τόσο πιο ωραία υποφέρουμε" θα γράψει σε ύφος μελαγχολικό και ποιητικό η Μαρία Πολυδούρη προς τον ποιητή Φίλιππο Κλεωνά.
Άρτουρ Σοπενχάουερ - Peter B. Lewis: Κριτική βιβλίου
16.09.2016 16:18
Είναι ελπιδοφόρο το γεγονός πως ολοένα και περισσότερο τα βιβλία φιλοσοφίας αποτελούν πόλο έλξης και πεδίο ανακάλυψης για πολλούς αναγνώστες που αναζητούν δρόμους διαφυγής και διεξόδους μέσω αυτών.
Ο Άποικος της Μάλατα - Τζόζεφ Κόνραντ: Κριτική βιβλίου
12.09.2016 10:10
Αν μπορούσε κάποιος να αποδώσει ζωγραφικά τα έργα του Κόνραντ και κυρίως το παρόν, το οποίο είναι άμεσα συνυφασμένο με την ίδια την πολυτάραχη του ζωή του Κόνραντ λόγω των διαφόρων ταξιδιών του, σίγουρα θα επέλεγε έναν πίνακα του επίσης πολυταξιδεμένου Γκωγκέν.