Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016
Έκθεση: Pink Wave Hunter, του Andro Wekua, στο Μουσείο Μπενάκη
Δημοσίευση: Δευτέρα, 10 Φεβρουαρίου 2014 11:03
Έκθεση: Pink Wave Hunter, του Andro Wekua, στο Μουσείο Μπενάκη

Το Κράτος του Ζόφου

 

Ποιο είναι άραγε το χρώμα της μνήμης; Από συνήθεια υποστηρίζουμε πως τα όνειρα δεν έχουν χρώμα, ή αν προτιμάτε, το υποσυνείδητο την ώρα του ύπνου επιλέγει την ουδετερότητα του γκρίζου, σαν σε παλιό μαυρόασπρο φιλμ, όπου όλα τα φαντασιακά δρώμενα προβάλλονται μέσα από το γοητευτικό πρίσμα της νοσταλγίας για μια άλλη εποχή, για ένα μακρινό παρελθόν, αθώο, αγνό, χωρίς τον πόνο του σήμερα, δίχως το ανυπέρβλητο βάρος του παρόντος.

 

Μπαίνοντας στη μακρόστενη αίθουσα του δεύτερου ορόφου στο κεντρικό κτίριο του Μουσείου Μπενάκη, ο επισκέπτης έρχεται αντιμέτωπος με δεκαπέντε γλυπτά που συνειδητά κινούνται στο χώρο του μονοχρωματικού πεδίου. Τα έργα αυτά, μινιατούρες κτιρίων ή αρχιτεκτονικές μακέτες, τοποθετημένα σε ουδέτερα βάθρα, στο ύψος του μέσου ανθρώπου, διατρέχουν το σκοτεινό, δίχως παράθυρα εκθεσιακό χώρο, προτείνοντας τη δυνατότητα στο θεατή να κινηθεί όχι γραμμικά αλλά σε διακλάδωση, σα μέσα σ’ ένα σύντομο λαβύρινθο από μνημειώδη προπλάσματα μιας φανταστικής πόλης. Ένα ισχνό φως χαϊδεύει απαλά την επιφάνεια ενός ξενοδοχείου, μιας ιδιόκτητης βίλας, ενός διοικητικού κτιρίου, μιας γέφυρας, ενός σιδηροδρομικού σταθμού, ή μεταξύ άλλων ενός μοντέρνου ουρανοξύστη, όλα κατασκευασμένα από διαφορετικά υλικά μακέτας, όπως αφρολέξ, γύψος, κερί, ξύλο MDF, σκυρόδεμα, φύλλα αλουμινίου, μπρούτζο, ατσάλι, τούβλα, πολυουρεθάνη, δημιουργώντας έτσι την ατμόσφαιρα ενός ονειρικού, ζοφερού σκηνικού. Σε αυτές τις συνθήκες η γλυπτική εγκατάσταση παραπέμπει σε περίτεχνα προπλάσματα ενός μελλοντολογικού σκηνικού από μια ταινία επιστημονικής φαντασίας που δε γυρίστηκε ποτέ ή ενδεχομένως αποτέλεσε την πρωταρχική σύλληψη ενός μακάβριου ταμπλό όπου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μια ταινία τρόμου για μια άγνωστη πόλη εγκαταλελειμμένη στις βαρβαρότητες ενός ακήρυχτου πολέμου και την αέναη φθορά του αμείλικτου χρόνου.

 

Σε αυτό το σκοτεινό σκηνικό από τρισδιάστατες αναπαραστάσεις κτιρίων της γενέτειράς του, την παραθαλάσσια πόλη Sukhumi, στις ανατολικές ακτές της Μαύρης θάλασσας, πρωτεύουσα της Abkhazia, ο σχετικά νέος Andro Wekua (γεννημένος το 1977), επιχειρεί ένα ιδιαίτερο ταξίδι μνήμης, μια θαρραλέα εμβάθυνση σε τραυματικά γεγονότα από το προσωπικό του παρελθόν.

 

Με τη συνδρομή της βιωματικής μνήμης ανακατασκευάζει κτίρια της πόλης όπου γεννήθηκε και πετυχαίνει ν’ ανασυνθέσει την πραγματικότητα των παιδικών του χρόνων, συμβουλευόμενος ταυτόχρονα φωτογραφίες στο διαδίκτυο ή άλλες που ανταλλάσσει με φίλους ή γνωστούς του. Αξίζει να σημειωθεί πως ο ίδιος διαμένει στην κεντρική Ευρώπη και δεν έχει επισκεφτεί την πόλη του από τότε που διέφυγε εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου και της δολοφονίας του πολιτικού ακτιβιστή πατέρα του από εθνικιστές.

 

Με το ιδιαίτερο φορμαλιστικό του λεξιλόγιο πετυχαίνει να ενσωματώσει στα έργα του την ατμόσφαιρα μιας μελαγχολικής ενατένισης ενός παρελθόντος βεβαρημένου από σφάλματα και απώλειες, ενός παρελθόντος ποτισμένου στην εχθρότητα και το μίσος, την εξουσιαστική, ισοπεδωτική τάση μεμονωμένων ομάδων για εκκαθάριση και εξαγνισμό, την αδυναμία των ανθρώπων να συνυπάρξουν ειρηνικά και γαλήνια.

 

Τα έργα του Andro Wekua καταλαμβάνουν περήφανα το λιγοστό τους χώρο, περιτριγυρισμένα στη μελαγχολική αχλή ετοιμόρροπων ερειπίων μιας πόλης φάντασμα, της πόλης των παιδικών του χρόνων, θραύσματα θλιβερών αναμνήσεων μιας επώδυνης εποχής, αντικατοπτρισμοί μιας απωθημένης αφήγησης που αναζητά έκφραση, προσδοκά ισότητα, δικαιοσύνη.

 

Με όχημα τα μικρό-γλυπτά του, ο καλλιτέχνης επιχειρεί να διατυπώσει την πανανθρώπινη αίσθηση πως κάθε μορφή μίσους και βίας ανάμεσα στους ανθρώπους, που αναπόφευκτα προκαλεί σύρραξη κι εμπόλεμη αναταραχή, ένα τοπίο μονάχα μπορεί ν’ ανακαλέσει στην ιστορική μας μνήμη, τη ζοφερή απεικόνιση της εγκατάλειψης, της φθοράς, της καταστροφής, της ανθρώπινης απουσίας, της προσφυγιάς, της εξαθλίωσης, της θλιβερής πτώσης σε απολίτιστες, βάρβαρες μορφές ζωής , όπου ο χρόνος και ο θάνατος διαιωνίζουν την απωθητική παντοδυναμία τους.

 

Γιατί, πώς να ξεχάσει κάποιος που έχει δει τα ανατριχιαστικά πλάνα των κατεστραμμένων σκηνικών στην αρχή της ταινίας, συμβολικές αναπαραστάσεις του βομβαρδισμού του Βελιγραδίου στο 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και το ζοφερό τοπίο της καμένης γης που άφησε πίσω του ο εμφύλιος πόλεμος στη δεκαετία του ’90 στην πρώην Γιουγκοσλαβία, στο τελευταίο μέρος του «Underground» (1995) του Emir Kusturica; Ή ακόμη τα «πληγωμένα» κτίρια από την πολύχρονη πολιορκία του Σαράγεβο, έτσι όπως τα κινηματογραφεί στο φινάλε της ταινίας του, «Το Βλέμμα του Οδυσσέα» (1995), ο Θόδωρος Αγγελόπουλος;

 

 

 

Η έκθεση του Andro Wekua "Pink Wave Hunter" παρουσιάζεται στο Κεντρικό Κτήριο του Μουσείου Μπενάκη, από 21 Ιανουαρίου έως τις 23 Μαρτίου 2014.  

Εκτύπωση
Περισσότερα
Something nests inside you, something will not be the same, του Χρήστου Δεληδήμου: Κριτική έκθεσης
04.12.2015 11:12
Δυσκολεύομαι να κατανοήσω την επιμονή των νέων καλλιτεχνών να αναγράφουν στο βιογραφικό τους πως υπήρξαν «αριστούχοι απόφοιτοι» της σχολής καλών τεχνών. Άραγε, πιστεύουν πως η πληροφορία αυτή τους προσθέτει κύρος και αυτόματα διεκδικεί το σεβασμό του φιλότεχνου κοινού, ή θεωρούν πως η λέξη «αριστεία», εξ ορισμού, εγγυάται την αξία του έργου τους;
Reality of Paradox, του Γιώργου Παπαφίγκου: Κριτική έκθεσης
18.11.2015 11:43
Γιατί άραγε το φιλότεχνο κοινό δεν αποζητά μια αντικειμενική ενημέρωση για όσα συμβαίνουν στην εικαστική σκηνή της Αθήνας, αλλά επαναπαύεται στις γενικόλογες παρουσιάσεις που αναπαράγουν, λίγο έως πολύ, τα δελτία τύπου των γκαλερί και των μουσείων; Ένα από τα πρώτα πράγματα που μου έκαναν εντύπωση όταν επέστρεψα από τη μακρόχρονη διαμονή μου στο Λονδίνο, ήταν το γεγονός πως στο χώρο των εικαστικών τεχνών δεν έβρισκες μια αντικειμενική κριτική του τύπου που συναντά κανείς στον αγγλοσαξονικό χώρο.
The G. Ekonomou Collection/ Bernier-Eliades/ Benaki Museum/ Eleni Koroneou Gallery: Κριτική εκθέσεων
29.10.2015 11:04
Θα πρέπει να παραδεχτεί κανείς πως αν του δοθεί η ευκαιρία να σταθεί μπροστά σ’ έναν πίνακα της Agnes Martin, και μάλιστα σαν αυτόν που εκτίθεται στην καινούργια έκθεση στη Συλλογή του Γ. Οικονόμου, το έργο με τίτλο «Mountain II» του 1966, ένα μονάχα αίσθημα μπορεί να περιγράψει όσα καταλαμβάνουν τις αισθήσεις του: Δέος με δέλτα κεφαλαίο.
New Flags for a New Country, του Γιάννη Βαρελά: Κριτική έκθεσης
16.10.2015 10:54
Πόσο δύσκολο είναι να γράψει κανείς μια κριτική για έναν ζωγράφο που γνωρίζει προσωπικά; Πόσο είναι εφικτό να προσεγγίσει κανείς αμερόληπτα το έργο ενός καλλιτέχνη που υπήρξε φίλος, γνωστός ή συνεργάτης; Στους καλλιτεχνικούς κύκλους επικρατεί ένας παράδοξος μύθος. Σύμφωνα με αυτόν είναι διαδεδομένη η ουμανιστική πεποίθηση πως όλοι είναι φίλοι μεταξύ τους.
Έκθεση: Tino Sehgal, στη Ρωμαϊκή Αγορά
20.10.2014 16:09
Με αφορμή την επίσκεψή μου στη Ρωμαϊκή Αγορά αναρωτήθηκα αν θα μπορούσε ένας πολυβραβευμένος καλλιτέχνης να παρουσιάσει ένα έργο με ατέλειες ή ελλείψεις, αν θα μπορούσε ένας εικαστικός με διεθνή καριέρα και εκθέσεις στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου (από το Guggenheim στη Νέα Υόρκη με το έργο “This Progress” το 2010 μέχρι την Tate Modern στο Λονδίνο με το έργο “These Associations” το 2012), να έχει ενδεχομένως μια αστοχία στην αναπαραγωγή κάποιου από τα έργα του;
Έκθεση: Magic Numbers του Rashid Johnson, στη Συλλογή Γιώργου Οικονόμου
02.07.2014 11:09
Ένα από τα πολλά μεθοδολογικά εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας προκειμένου να προσεγγίσουμε το έργο και να κατανοήσουμε τις προθέσεις ενός καλλιτέχνη, να ανακαλύψουμε δηλαδή τη φύση των αντικειμένων που παρατηρούμε σε μια έκθεση, εμπεριέχει και τη διεξοδική ανάλυση της βιογραφίας του.
Έκθεση: Δημήτρης Τάταρης - A Day in Hell
04.06.2014 11:14
Πολλές φορές ως τώρα έχω βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να υποστώ τη δυσπιστία των αμύητων μπροστά σ’ ένα πίνακα ζωγραφικής, ως επί το πλείστον αφηρημένης τεχνοτροπίας, όπου οι ενστάσεις τους για το αν αυτό που βλέπουν συνιστά τέχνη στηρίζονται αποκλειστικά στο ατράνταχτο, εγωιστικό επιχείρημα: «Μα αυτό μπορώ να το κάνω κι εγώ! Πασαλείβω λίγα χρώματα σ’ ένα καμβά, τ’ αφήνω να στεγνώσουν, και ιδού το αριστούργημα!»
Έκθεση: «Το Μέλλον Βρίσκεται Πίσω Μας», των Κωστή Βελώνη και Νίκου Μάρκου
29.04.2014 14:32
Από τον τίτλο ήδη, «Το Μέλλον Βρίσκεται Πίσω Μας», στην παράλληλη παρουσίαση των ατομικών εκθέσεων του Κωστή Βελώνη και του Νίκου Μάρκου, στη γκαλερί ΑΔ, επιχειρείται μια ανατροπή, ένα κάλεσμα να αγνοήσουμε το διαδεδομένο γραμμικό σχήμα, παρελθόν– παρόν- μέλλον, και να θεωρήσουμε πως το «μετά», χρονικά προσδιορισμένο, τοποθετείται «πριν», προηγείται του παρόντος, συναγελάζεται με το παρελθόν, με τ’ ανομήματα και τα σφάλματα των προπατόρων.