Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017
Αγαπητό μου ημερολόγιο...
Δημοσίευση: Δευτέρα, 3 Φεβρουαρίου 2014 13:27
Αγαπητό μου ημερολόγιο...

Ίσως κάποια μέρα αποδειχθεί ότι οι προηγούμενες γενιές πνευματικών ανθρώπων υπερείχαν σε απλά πράγματα, ένα εκ των οποίων ήταν και η συστηματική τήρηση ημερολογίου. Πράγματι οι ημερολογιακές καταχωρήσεις ποιητών και πεζογράφων του παρελθόντος παρουσιάζουν τέτοια λογοτεχνική αξία ώστε να εντάσσονται οργανικά στο συνολικό τους έργο . Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ημερολόγια του Σεφέρη.


Αυτός ο κρυπτομυθιστοριογράφος που ανανέωσε τον ποιητικό μας λόγο με θαυμαστό τρόπο θα μπορούσε να είναι ένας εξίσου κορυφαίος πεζογράφος των νεοελληνικών γραμμάτων. Τα ημερολόγιά του αποτελούν μια κοινωνική και πολιτική τοιχογραφία της Ελλάδας επί σειρά ετών. Επικεντρώνομαι στις Μέρες Δ’ 1941-1944 και στο Πολιτικό Ημερολόγιο, Τόμος Α’ 1935-1944. Με την ελλειπτική γραφή ενός ποιητή που ξέρει να δαμάζει την φλυαρία των λέξεων ο Σεφέρης μας μεταφέρει ένα κλίμα που μοιάζει ανησυχητικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα μας.


Μύστης της αρχαιοελληνικής παράδοσης και λαμπρός κοινωνός της Ευρωπαϊκής πρωτοπορίας ο νομπελίστας μας οικτίρει τον απλό λαό που βρίσκεται στο έλεος της ανικανότητας μιας δράκας πολιτικών και αξιωματούχων της εποχής: Τα φασιστοειδή στοιχεία του Μεταξικού καθεστώτος, ο αλαζόνας βασιλιάς, ο δίβουλος Τσουδερός, ο αφελής Κανελλόπουλος, ο ξ-ενόφερτος Παπανδρέου και πάνω από όλα η υψηλή Βρετανική εποπτεία. Από τη μια οι δουλοπρεπείς πολιτικοί μας και από την άλλη ο αυταρχικός παράγων του empire. Τα παράλληλα σχήματα με την σημερινή κατάσταση είναι ανατριχιαστικά. Οι απανωτές γκάφες των αμετανόητων πολιτικάντηδων συνεχίζονται από τότε μέχρι σήμερα λες και οι αστοχίες τους είναι τα διαπιστευτήρια της εξουσίας. Στις 9 Νοεμβρίου του 42 ο Κανελόπουλος φέρεται να δηλώνει: «Έννοια σου, οι ελληνικές δυνάμεις δεν θα στρέψουν τα όπλα κατά του ελληνικού λαού». Τραγική ειρωνεία ότι η καταχώρηση αυτή βρίσκεται στη σελίδα 67, Πολιτικό Ημερολόγιο Α΄ Τόμος.


Στις Μέρες Δ’ σελ. 72 γράφει για τη Μάχη της Κρήτης: «Στο μεταξύ οι Κρητικοί μαίνονται για την κυβέρνηση…Πιστεύουν πως έπεσε μεγάλη προδοσία και πως η παλιά κυβέρνηση τα πούλησε όλα. Πώς να τους αποδείξεις πως έχουν άδικο;»


Όλα αυτά στην Ελλάδα του Σεφέρη όπου επιπολάζουν «ευνουχισμένοι διανοούμενοι, μικροί ανίκανοι και τυφλοί κυβερνήτες» κι όλοι οι άλλοι «είμαστε τραγικά αυτοδίδαχτοι».  

Εκτύπωση
Περισσότερα
Το
13.01.2017 16:45
Όταν η Ρώσικη πεζογραφική παράδοση διέφυγε στη Δύση, πήρε μαζί της όλα τα φετίχ με τα οποία σαγήνευσε το αναγνωστικό κοινό απανταχού της γης.
Οι Υπνοβάτες του Χέρμαν Μπροχ
02.01.2017 12:31
Αλήθεια, τι είχε στο μυαλό του ο Χέρμαν Μπροχ όταν συνέθετε την εμβληματική τριλογία του; Η αφηγηματική πορεία του μνημειώδους έργου του οδηγεί με στοχευμένα βήματα από την πεζογραφία στην ποίηση και στο πυκνό δοκιμιακό λόγο.
Μήπως είδατε την Ντόρα Μπρούντερ;
15.12.2016 14:20
Μπορώ να φανταστώ τον Πατρίκ Μοντιανό να παραμερίζει τις παραπανίσιες λέξεις οι οποίες συνωστίζονται στο μυαλό του δημιουργού όταν εκείνος ετοιμάζεται για το δρομολόγιο της συγγραφής. Ο Γάλλος νομπελίστας είναι ένας αργυραμοιβός του πνεύματος, σφιχτοχέρης με τη γλώσσα και τα συναισθήματα. Σε αυτή την αναζήτηση -αναζήτηση της Ντόρας Μπρούντερ ή του ίδιου του Παρισιού της Κατοχής;- εμπιστεύεται περισσότερο την γραφειοκρατία της εποχής ή αφήνει να φανεί κάτι τέτοιο για τη δημιουργία ενός ύφους που διαπνέει το βιβλίο του από την πρώτη ως την τελευταία αράδα του.
Ο Άμλετ δεν μένει πια εδώ
05.12.2016 15:09
Ανάμεσα στις αρχέγονες αφηγήσεις που συνέχουν το παγκόσμιο σώμα της λογοτεχνίας, ο υπερβόρειος μύθος του Άμλετ παραμένει αναλλοίωτος. Στο τέλος του εικοστού αιώνα ένας αμερικανός συγγραφέας, ο Τζον Απντάικ, επιχειρεί ένα σχόλιο που φωτίζει αλλιώς τη μοίρα του καταραμένου πρίγκιπα. Στο μυθιστόρημά του "Γερτρούδη και Κλαύδιος" ο Απντάικ παραδίδει ένα μάθημα προοικονομίας ενώ την ίδια στιγμή σκιαγραφεί με το δικό του τρόπο τα πρόσωπα του μύθου.
Ο ιδιοφυής κύριος Μπρεχτ
29.11.2016 16:45
Τα υλικά κάνουν τον μάγειρα ή ο μάγειρας τα υλικά; Στον "Κύκλο με την κιμωλία" του Μπρεχτ, ένας απλός, απλούστατος μύθος αποκτά φτερά με τη δύναμη της αλληγορίας.
Όταν άρχιζε η κρίση...
14.11.2016 12:25
Όταν άρχιζε η νέα οικονομική κρίση στην Αμερική της νέας χιλιετίας ο Πολ Όστερ βρισκόταν εκεί κι έδινε το παρών ως συγγραφέας. Στην παράδοση των μεγάλων Αμερικανών μυθιστοριογράφων που από την εποχή του "Μόμπι Ντικ" καταγγέλλουν ήδη το αμερικανικό όνειρο, ο Όστερ γράφει το "Σάνσετ Παρκ" σαν χρονικό κατάρρευσης ενός ολόκληρου κόσμου.
Κάθε αρχή και δύσκολη
03.11.2016 13:57
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν... Ax! Σπούδασα Φιλοσοφία, Ιατρική και Νομική...
Μεταξύ Οθέλου και Φάουστ
18.10.2016 12:45
Διαβάζεις τη "Σονάτα του Κρόιτσερ" του Τολστόι και νομίζεις πως έχει αναποδογυρίσει τον καμβά της "Ανάστασης" και την ξαναγράφει. Ακόμα και αν δεν είναι ο Τολστόι της Άννας Καρένινα, αποδεικνύει πως ξέρει καλύτερα από τον καθένα να μιλήσει για τα προβλήματα που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο: για την τυραννία των γιατρών, για τη ζωή στις πόλεις, για το γλυκό βάσανο των παιδιών, για τις συζυγικές δυσκολίες.