Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2017
Ο Κάφκα και τα ελληνικά δικαστήρια
Δημοσίευση: Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2014 14:28
Ο Κάφκα και τα ελληνικά δικαστήρια

Ο Καμύ έλεγε συχνά πως η «προφητεία καταλήγει στο τέλος να γίνεται επικαιρότητα».

 

Ξαναδιαβάζοντας κανείς σήμερα το μυθιστόρημα του Κάφκα “η Δίκη”, μένει με την εντύπωση ότι ο Τσέχος συγγραφέας δεν επινοεί απλώς ένα εφιαλτικό κόσμο αλλά αφηγείται μια πραγματικότητα που εν πολλοίς παραπέμπει στα καθ’ ημάς.

 

Όσοι από τους Έλληνες πολίτες κατέφυγαν τα τελευταία χρόνια στην ελληνική δικαιοσύνη και είδαν τις υποθέσεις τους να χρονίζουν αδικαιολόγητα ένιωσαν στο πετσί τους την καφκική ειρωνεία.

 

Κατάλαβαν τι σημαίνει να είσαι ο Γιόζεφ Κ και να τίθεσαι ως ύπαρξη σε διαθεσιμότητα εν αναμονή μιας νομικής διαδικασίας που δεν ολοκληρώνεται ποτέ. Αυτή η ανυπέρβλητη εκκρεμότητα οδηγεί σε κατάσταση ομηρίας όπου η αδικία θριαμβεύει στο όνομα της προσωρινότητας. Η αδράνεια του συστήματος εκδηλώνεται με συνεχή παρέλκυση, τακτική που αμβλύνει σταδιακά κάθε διάθεση αντίδρασης εκ μέρους των διαδίκων. Δεν υπάρχει πιο σκληρή τιμωρία από την υπέρμετρη αναμονή, μας λέει ο Κάφκα. Είναι μια μορφή αυθαιρεσίας που αναιρεί κάθε έννοια δικαίου. Ο συγγραφέας της Δίκης διέβλεψε και ανέλυσε πρώτος το παράλογο του φαινομένου που ονομάζουμε γραφειοκρατία. Θύματα της ίδιας γραφειοκρατίας, σύγχρονοι Γιόζεφ Κ των ελληνικών δικαστηρίων, καθίστανται ισοβίτες ενός κόσμου απρόσωπης τυραννίας, ενός συστήματος με φυλακές χωρίς κάγκελα και τοίχους.

 

Ζούμε σε μια εποχή όπου το παράλογο επιβάλλεται ως λογικό και αυτονόητο και το χειρότερο είναι ότι δεν το αντιλαμβανόμαστε. Το να περιμένει κανείς στην ουρά σε μια τράπεζα ή στην στάση ενός λεωφορείου, ή το να περιφέρεται άσκοπα σε μια δημόσια υπηρεσία από το ένα γραφείο στο άλλο δεν είναι ούτε φυσικό ούτε αναμενόμενο. Πόσω μάλλον όταν το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο όπως στην περίπτωση μιας υπόθεσης που εκκρεμεί επ’ αόριστον ενώπιον του δικαστηρίου.

 

«Περιμένω…» δηλώνει ένας από τους άλλους κατηγορουμένους στο μυθιστόρημα χωρίς να δίνει καμία περαιτέρω εξήγηση, σαν να είναι αυτό η τιμωρία του για ένα έγκλημα που ούτε ο ίδιος γνωρίζει. «Περιμένουμε» δηλώνουν χιλιάδες διάδικοι των ελληνικών δικαστηρίων και μοιράζονται τη ίδια βασανιστική μοίρα.

 

Ύστερα απ’ όλα αυτά ποιος πιστεύει σήμερα ότι όσα περιγράφει ο Κάφκα στη Δίκη του είναι αποκύημα φαντασίας;

Εκτύπωση
Περισσότερα
Το
13.01.2017 16:45
Όταν η Ρώσικη πεζογραφική παράδοση διέφυγε στη Δύση, πήρε μαζί της όλα τα φετίχ με τα οποία σαγήνευσε το αναγνωστικό κοινό απανταχού της γης.
Οι Υπνοβάτες του Χέρμαν Μπροχ
02.01.2017 12:31
Αλήθεια, τι είχε στο μυαλό του ο Χέρμαν Μπροχ όταν συνέθετε την εμβληματική τριλογία του; Η αφηγηματική πορεία του μνημειώδους έργου του οδηγεί με στοχευμένα βήματα από την πεζογραφία στην ποίηση και στο πυκνό δοκιμιακό λόγο.
Μήπως είδατε την Ντόρα Μπρούντερ;
15.12.2016 14:20
Μπορώ να φανταστώ τον Πατρίκ Μοντιανό να παραμερίζει τις παραπανίσιες λέξεις οι οποίες συνωστίζονται στο μυαλό του δημιουργού όταν εκείνος ετοιμάζεται για το δρομολόγιο της συγγραφής. Ο Γάλλος νομπελίστας είναι ένας αργυραμοιβός του πνεύματος, σφιχτοχέρης με τη γλώσσα και τα συναισθήματα. Σε αυτή την αναζήτηση -αναζήτηση της Ντόρας Μπρούντερ ή του ίδιου του Παρισιού της Κατοχής;- εμπιστεύεται περισσότερο την γραφειοκρατία της εποχής ή αφήνει να φανεί κάτι τέτοιο για τη δημιουργία ενός ύφους που διαπνέει το βιβλίο του από την πρώτη ως την τελευταία αράδα του.
Ο Άμλετ δεν μένει πια εδώ
05.12.2016 15:09
Ανάμεσα στις αρχέγονες αφηγήσεις που συνέχουν το παγκόσμιο σώμα της λογοτεχνίας, ο υπερβόρειος μύθος του Άμλετ παραμένει αναλλοίωτος. Στο τέλος του εικοστού αιώνα ένας αμερικανός συγγραφέας, ο Τζον Απντάικ, επιχειρεί ένα σχόλιο που φωτίζει αλλιώς τη μοίρα του καταραμένου πρίγκιπα. Στο μυθιστόρημά του "Γερτρούδη και Κλαύδιος" ο Απντάικ παραδίδει ένα μάθημα προοικονομίας ενώ την ίδια στιγμή σκιαγραφεί με το δικό του τρόπο τα πρόσωπα του μύθου.
Ο ιδιοφυής κύριος Μπρεχτ
29.11.2016 16:45
Τα υλικά κάνουν τον μάγειρα ή ο μάγειρας τα υλικά; Στον "Κύκλο με την κιμωλία" του Μπρεχτ, ένας απλός, απλούστατος μύθος αποκτά φτερά με τη δύναμη της αλληγορίας.
Όταν άρχιζε η κρίση...
14.11.2016 12:25
Όταν άρχιζε η νέα οικονομική κρίση στην Αμερική της νέας χιλιετίας ο Πολ Όστερ βρισκόταν εκεί κι έδινε το παρών ως συγγραφέας. Στην παράδοση των μεγάλων Αμερικανών μυθιστοριογράφων που από την εποχή του "Μόμπι Ντικ" καταγγέλλουν ήδη το αμερικανικό όνειρο, ο Όστερ γράφει το "Σάνσετ Παρκ" σαν χρονικό κατάρρευσης ενός ολόκληρου κόσμου.
Κάθε αρχή και δύσκολη
03.11.2016 13:57
Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν... Ax! Σπούδασα Φιλοσοφία, Ιατρική και Νομική...
Μεταξύ Οθέλου και Φάουστ
18.10.2016 12:45
Διαβάζεις τη "Σονάτα του Κρόιτσερ" του Τολστόι και νομίζεις πως έχει αναποδογυρίσει τον καμβά της "Ανάστασης" και την ξαναγράφει. Ακόμα και αν δεν είναι ο Τολστόι της Άννας Καρένινα, αποδεικνύει πως ξέρει καλύτερα από τον καθένα να μιλήσει για τα προβλήματα που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο: για την τυραννία των γιατρών, για τη ζωή στις πόλεις, για το γλυκό βάσανο των παιδιών, για τις συζυγικές δυσκολίες.