Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016
Αλεπούδες, σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη, στο Επί Κολωνώ: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2013 17:27
Αλεπούδες, σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη, στο Επί Κολωνώ: Κριτική θεάτρου

«Πάντα αναζητούμε αυτό που δεν υπάρχει. Δεν μας αρκεί το υπαρκτό. Αυτό είναι το λάθος μας, αναπόφευκτο όμως, είναι στη φύση μας… Έτσι χάνουμε τις ζωές μας, αλλά και δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να τις κερδίσουμε» Δημήτρης Δημητριάδης

 

 

Η ομάδα Νάμα εντάσσει στο ρεπερτόριό της για την φετινή θεατρική περίοδο το σύγχρονο βρετανικό έργο της Ντων Κινγκ “Αλεπούδες”, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Το αλληγορικό αυτό έργο ανέβηκε το 2011 στο θέατρο Finboroughτης Βρετανίας και κέρδισε το πρώτο βραβείο νέας γραφής στο διαγωνισμό δραματουργίας Papatangoτης ίδιας χρονιάς, καταξιώνοντας τη συγγραφέα, που έλαβε το 2012 και το βραβείο της περισσότερα υποσχόμενης θεατρικής συγγραφέως.

 

Το βραβευμένο θεατρικό κείμενο της Κινγκ, κάτω από μία καφκική έλξη, απόηχους της δραματουργίας του Μίλλερ και του Πίντερ, αιωρείται ανάμεσα στο πραγματικό και στο φαντασιακό. Πρόκειται για ένα εφιαλτικό παραμύθι που δείχνει πως μία ολοκληρωτική ιδεολογία μπορεί να διαμορφώσει μία κοινωνία σε ανδρείκελα. Μία κυβερνητική καταπιεστική δύναμη, στέλνει έναν εκπρόσωπο με σκοπό να ασκήσει πλήρη έλεγχο στους πολίτες. Οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τους “δαίμονες”, τα πάθη και τους φόβους τους, υπό τον ζυγό μιας τρομερής εξουσίας- λαβύρινθο που συσκοτίζει το νου και τους εξαπατά.

 

Μια διαπεραστική ματιά στις σχέσεις εξουσιαστή και εξουσιαζόμενου, που δείχνει αριστοτεχνικά πως ο φανατισμός (πολιτικός και θρησκευτικός) παραλύει τέλεια τη λογική και παρασύρει τους πάντες, ελέγχοντας το ανθρώπινο μυαλό. Φιλία, αγάπη, ζωή, όνειρο.. κατακερματίζονται. Το έργο αποκαλύπτει την ανατομία του κρατικού μηχανισμού και της γραφειοκρατίας, με μία κριτική στάση απέναντι στην ιδεολογική χειραγώγηση και στην ηθική εξαχρείωση.

 

Τα γεγονότα που ακολουθούν θα αλλάξουν τη ζωή των προσώπων για πάντα.. σε έναν μύθο παράλογο, ωστόσο στα όρια του λογικού, οικείο και ταυτόχρονα ξένο..

 

Η δράση εκτυλίσσεται στην Αγγλική ύπαιθρο, χωρίς συγκεκριμένες χωροχρονικές ενδείξεις, στο αγρόκτημα του Σαμουήλ και της Ιουδηθ. Οι άσχημες καιρικές συνθήκες, σε συνδυασμό με τον ανεξήγητο πνιγμό του γιου τους, εμποδίζουν το ζευγάρι να περατώσει τους παραγωγικούς στόχους που του έχει επιβάλλει το κράτος, και τίθεται κάτω από την υποψία μόλυνσης από αλεπούδες. Τότε καταφθάνει ο Ουίλιαμ Μπλορ – ένας ειδικά εκπαιδευμένος ανιχνευτής αλεπούδων!- Ο Μπλορ μεγαλωμένος από πέντε ετών στο μοναστηριακό περιβάλλον ενός ινστιτούτου με την εντολή “να είναι καθαρός σε σώμα και νου”, αναγνωρίζοντας ως μητέρα του τη Γη, με αυστηρή εκπαίδευση και καταπιεσμένες σεξουαλικές ορμές, καθοδηγείται από ένα τετράδιο- κώδικα που καταγράφονται οι κανόνες των ανιχνευτών και τα χαρακτηριστικά του “κόκκινου θηρίου”. Ο ίδιος εισβάλλει στο αγρόκτημα και στις ζωές των ηρώων, αποφασισμένος να ανακαλύψει τις αιτίες που έχουν προκαλέσει τη “μόλυνση” και πιθανούς συνεργάτες του “εχθρού”.

 

Σύμφωνα με τον μύθο, η μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπότητα είναι οι αλεπούδες που, αν και είδος προς εξαφάνιση, παρουσιάζονται ως δαιμονικά πλάσματα με υπερφυσικές δυνάμεις, ικανές να επηρεάσουν τις καιρικές συνθήκες, να προκαλέσουν διαταραχές στο μυαλό, ακόμα και να σκοτώσουν παιδιά...

 

Συμβολίζουν την αναζήτηση ενός εξιλαστήριου θύματος για τις συμφορές που προκύπτουν και προσωποποιούν το μέσο που χρησιμοποιεί ο εχθρός- εξουσία προκειμένου να ελέγχει τις αδύναμες και ευάλωτες μάζες.

 

Ωστόσο, μερικές ανάλαφρες κωμικές στιγμές εντείνουν τις δραματικές εξελίξεις και δίνουν στο κοινό τροφή για σκέψη. Η απειλή της αλεπούς, όμως, ελλοχεύει στην ατμόσφαιρα και ανατρέπει τις ισορροπίες. Κάτι κρυφό και γεμάτο εσωτερικό νόημα υφαίνει το υπόστρωμα του έργου...

 

Σκηνοθετική προσέγγιση

 

Στον ατμοσφαιρικό χώρο του Επί Κολωνώ, η Ελένη Σκότη , έχοντας συλλάβει τις βαθύτερες πτυχές του έργου, επιχείρησε μία σκηνοθεσία με διακριτικές ρεαλιστικές αποχρώσεις και συμβολικές προεκτάσεις. Στην ζωντανή και λειτουργική μετάφραση του Γιώργου Χατζηνικολάου αναδεικνύονται “..ο ρυθμός, το σασπένς και ένα σκοτεινό και λεπτό βρετανικό χιούμορ”(από το σημείωμα του μεταφραστή στο πρόγραμμα της παράστασης).

 

Στο μικρής χωρητικότητας θέατρο με τη λιτή σκηνική κατασκευή, απογυμνωμένη από οποιοδήποτε περιττό ντεκόρ (Γιώργος Χατζηνικολάου), δημιουργούνται νοητές “αυλαίες” που αποκαλύπτουν διαφορετικά πεδία δράσης. Όλα τα αντικείμενα, λίγα και χαρακτηριστικά, βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία με τον τόνο και την υφή του σκηνικού- ξύλινα παγκάκια και πάσσαλοι άκρως αξιοποιήσιμοι-.

 

Σύμμαχος ο φωτισμός (Αντώνης Παναγιωτόπουλος) που μεταβάλλεται ανάλογα με την ατμόσφαιρα, στοχεύοντας εστιαζόμενες δέσμες φωτός επάνω στα δραματικά πρόσωπα. Εύστοχα δημιουργεί μέσα στο απόλυτο σκοτάδι απειλητικές φωτοσκιάσεις, που δηλώνουν τα ψυχολογικά όρια των ηρώων. Επιπλέον, καθιστά ορατούς τους επιμέρους χώρους και αναδεικνύει τα νοήματα του έργου, με συμπαίχτη τη μουσική .

 

“Οδηγός πλεύσης” η εμπνευσμένη μουσική επένδυση (Στέλιος Γιαννουλάκης), που ενισχύει την απειλητική ατμόσφαιρα και την αίσθηση της απομόνωσης, και εκφράζει τις εσωτερικές συγκρούσεις των χαρακτήρων. Βίαιοι και σκληροί ηλεκτρονικοί ήχοι, απόρροια των σπουδών του κ. Γιαννουλάκη στην Ηλεκτροακουστική Σύνθεση .

 

Η σκηνοθεσία στηρίζεται στο κολάζ οπτικών και ακουστικών σημείων(βροχή, ομίχλη, ήχοι ζώων, αστραπές κ.α), που είναι αρκετά αποτελεσματικά λόγω του μικρού και κλειστού χώρου. Με προβολές βίντεο, που παίζουν καθοριστικό ρόλο στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, ενσωματώνει την τεχνολογία στο σκηνικό χώρο και δίνει μία εξωσκηνική προέκταση της δράσης.

 

 

Οι τέσσερις ηθοποιοί ακολουθούν την κ. Σκότη στο σκηνοθετικό της εγχείρημα, χρησιμοποιώντας την ρεαλιστική φόρμουλα υπόκρισης. Ο Δημήτρης Λάλος υποδύεται με επιτυχία τον Σαμουήλ, στην αρχή αγέρωχος, θυμωμένος και στο τέλος ενεργός κυνηγός αλεπούδων! Αποδίδει με ακρίβεια την οργή και τις ψυχολογικές διακυμάνσεις του ήρωα, ειδικά στην τελευταία σκηνή της παράστασης. Η Ιωάννα Παππά, σε χαμηλούς τόνους, με πειστικό βλέμμα και αισθαντικότητα, υποδύεται την ευάλωτη και ανήσυχη Ιουδήθ, που με έναν συγκρατημένο δυναμισμό προσπαθεί να σώσει ό, τι έχει απομείνει στη ζωή της. Ο Χάρης Χιώτης, παρά τις μικρές αστάθειες, καταφέρνει να αποδώσει αρκετές από τις αποχρώσεις του πολυδιάστατου χαρακτήρα του Μπλορ. Αναγνωρίζουμε την κωμικότητα και την φευγαλέα δραματικότητα στην υπόκρισή του, και παρά τις κορυφώσεις (σκηνές αυτομαστίγωσης και βιασμού) και την ταιριαστή φυσιογνωμία, λείπει η επιβλητικότητα στο ζωγράφισμα των βαθύτερων συναισθημάτων. Τέλος, η πολλά υποσχομένη Ιωάννα Κολλιοπούλου, με αυτοπεποίθηση και νεύρο έδωσε σκηνική υπόσταση στον υποστηρικτικό ρόλο της Σάρας. Σε συνδυασμό με τους φωτισμούς και τους ήχους, οι χροιές των φωνών αναγάγουν την παράσταση σε ένα οργανωμένο όλο.

 

Αρκετά χρήσιμο – αν και ολιγοσέλιδο – το λιτό πρόγραμμα της παράστασης, με βασικές πληροφορίες για το έργο και τη συγγραφέα, φωτογραφικό υλικό και βιογραφικά των βασικών συντελεστών.

 

Σε τελική ανάλυση, η σκηνοθεσία προβάλλει έναν επίκαιρο σχολιασμό του κειμένου, χωρίς εκμοντερνισμούς και παρατραβηγμένες σκηνικές επεμβάσεις. Αναδεικνύει δύο δρόμους του έργου: τον σχετικό ρεαλισμό μίας γυμνής πραγματικότητας και τη συμβολική διάσταση μίας καθαρής ονειροφαντασίας, αφήνοντας τους θεατές να διαλέξουν ποιον από τους δύο θα ακολουθήσουν στην ανάγνωση των νοημάτων. Η Ελένη Σκότη μετατρέπει τη σκηνή του Επι Κολωνώ σε εργοτάξιο νέων ιδεών, αξιοποιώντας μία προσωπική ιστορία με κοινωνικά αντανακλαστικά και πολιτικές προεκτάσεις, που όχι μόνο δεν τελειώνει αλλά αντίθετα γεννά ερωτήματα και σκέψεις. Όπως έχει πει και ο Μπέρτολ Μπρέχτ:

Άλλαξε τον κόσμο το χρειάζεται! Και όταν τον αλλάξεις, άλλαξε τον αλλαγμένο κόσμο!”.

 

 

 

 

*φωτογραφία: Δημήτρης Στουπάκης

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι: Μία συγκλονιστική ανθρώπινη εγκατάσταση
17.06.2016 14:00
Η πάντα εξωστρεφής –ευτυχώς για όλους μας- Στέγη, στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival, παρουσίασε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες που ξεπερνάνε τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτισμικά σύνορα, καταργούν τα στερεότυπα, διευρύνουν τα συμβατικά όρια των τεχνών, εκφράζοντας μία πολιτική και κοινωνική διαμαρτυρία για φλέγοντα ζητήματα και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Το κτίριο της πρώην Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στέγασε για λίγες μέρες την συναρπαστική, αφυπνιστική έκθεση- περφόρμανς «Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι, η οποία περιλάμβανε μία σειρά εγκαταστάσεων με ζωντανά «εκθέματα / πειστήρια».
Ο Σαίξπηρ μέσα από παραστάσεις και προβολές στο Φεστιβάλ Αθηνών!
31.05.2016 12:33
Το Φεστιβάλ Αθηνών συμμετέχει στον κύκλο εκδηλώσεων που διοργανώνονται παγκοσμίως με αφορμή την επέτειο των τετρακοσίων χρόνων από το θάνατο του σπουδαίου Άγγλου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, εντάσσοντας στο φετινό του πρόγραμμα ελληνικές και διεθνείς παραγωγές. Τρεις θεατρικές παραστάσεις και τρεις κινηματογραφικές προβολές πάνω στο έργο του Σαίξπηρ αποκαλύπτουν εκ νέου τη δύναμη και τη διαχρονικότητα της γραφής του.
Πειραματική Σκηνή - «Θέμα Εμφύλιος»: Βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες
30.03.2016 11:48
Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, που άνοιξε ξανά τις πόρτες της για να δώσει βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες, με καλλιτεχνικούς διευθυντές τους άξιους Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη, διοργανώνει κατά το διάστημα 30 Μαρτίου έως και 3 Απριλίου 2016 ένα Θεματικό φεστιβάλ για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, από την έναρξη του οποίου συμπληρώνονται φέτος 70 χρόνια. Νέοι και ανήσυχοι δημιουργοί (ή συνδημιουργοί), που επιλέχθηκαν για να παρουσιάσουν την δουλειά τους στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, μοιράζονται μαζί μας τις σκέψεις τους για το θέμα «Εμφύλιος» και τις ποικίλες αποτυπώσεις του στο σήμερα…
Δύο Ιουλιέτες και επτά Ρωμαίοι καταλαμβάνουν το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά!
18.02.2016 14:51
400 χρόνια από τον θάνατο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και 450 χρόνια από τη γέννηση του, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει το αριστούργημά του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στη μετάφραση του Δημητρίου Βικέλα, σε μία εντελώς διαφορετική σκηνική εκδοχή υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Ρήγου. Με αφορμή την παράσταση, εννέα ταλαντούχοι και ελπιδοφόροι αντιπρόσωποι της νέας γενιάς ηθοποιών που έχουν αναλάβει να ζωντανέψουν αυτή την «καταδικασμένη από τα αστέρια» ιστορία αγάπης επί σκηνής, περιγράφουν μέσα σε λίγες φράσεις την δική τους προσωπική οπτική για το έργο του Σαίξπηρ και τους ρόλους που ερμηνεύουν.
«Μιράντα»: Ερμηνευτικές αναλαμπές σε μία εμπνευσμένη διασκευή
03.02.2016 11:40
Ορμώμενος από την σαιξπηρική «Τρικυμία», με κινητήρια δύναμη την ηρωϊδα της, Μιράντα, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Όσκαρας Κορσουνόβας, δημιούργησε την δική του ομώνυμη, σκηνική σύνθεση. Η «Μιράντα» του λοιπόν, ύστερα από την παρουσίασή της σε Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, ταξίδεψε και στη χώρα μας, στο Θέατρο Πορεία, σε μία εκδοχή ειδικά προσαρμοσμένη για το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό.
Μπιλ & Λου - Δημήτρης Μπογδάνος: Κριτική θεάτρου
01.12.2015 12:26
Την γλυκόπικρη ιστορία του Adam Elliot, που περιγράφει την ασυνήθιστη φιλία δύο εκ πρώτης όψεως αταίριαστων ανθρώπων, πήρε ο Δημήτρης Μπογδάνος και την αξιοποίησε με ιδιοφυή και ευφάνταστο τρόπο, μεταφέροντάς την στο στην σκηνή του Skrow Theater, ως Μπιλ & Λου. Στην δική του θεατρική εκδοχή οι πρωταγωνιστές έχουν σάρκα και οστά, δεν είναι από πηλό και έχουν μεγάλη αδυναμία στα στρουμφάκια!
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Μία ιδιότυπη ακουστική περιπλάνηση «Στη μέση του δρόμου», Πρόδρομος Τσινικόρης
10.07.2015 15:00
Φτάνω στη Πλατεία Κλαυθμώνος, εφοδιάζομαι με τον απαραίτητο εξοπλισμό –χάρτη, ακουστικά, MP3- και κατηφορίζω προς την οδό Δραγατσανίου. Ακολουθώ κατά γράμμα τις οδηγίες και φτάνω πολύ γρήγορα στον προορισμό μου, ένα σημείο συνάντησης «Στη μέση του δρόμου», στο οποίο πρόκειται να μοιραστώ μία πρωτόγνωρη εμπειρία με κάποιον άγνωστο συμπολίτη μου.. Με ένα αίσθημα γλυκόπικρης περιέργειας ανεβαίνω στο σταθμευμένο φορτηγό (!), κάθομαι στη θέση του συνοδηγού, πατάω το «PLAY» και περιμένω να ακούσω την συγκινητική ιστορία ενός άστεγου. Αντί γι’ αυτό, ακούω το ντουέτο των Lisa Stansfield και Barry White, "All Around The World".
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Είμαστε οι Πέρσες, Γιολάντα Μαρκοπούλου – Station Athens
12.06.2015 18:56
Οδύσσειες προσφύγων απ’ το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές μπολιάζουν τους Πέρσες και τις Ικέτιδες του Αισχύλου στην παράσταση-ντοκουμέντο Είμαστε οι Πέρσες της Γιολάντας Μαρκοπούλου, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, 3 και 4 Ιουνίου.