Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Η Δημοκρατία τότε και σήμερα: Διάλεξη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Η Δημοκρατία τότε και σήμερα: Διάλεξη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διοργανώνει κύκλο 4 διαλέξεων με τον Τάκη Θεoδωρόπουλο…

από τις 18 Φεβρουαρίου μέχρι τις 11 Μαρτίου 2013.

 

Για την Αθήνα του τότε η δημοκρατία ήταν ένα πείραμα ζωής . Για μας έχει καταντήσει ένα αποστειρωμένo ιδεολογικό κατασκεύασμα. Αν η δημοκρατία δεν ξαναβρεί την ορμή της και τα ηθικά της ερείσματα θα πεθάνει από ασιτία, μια ασιτία που την βλέπουμε καθημερινά να σέρνεται γύρω μας με την έλλειψη εμπιστοσύνης, την καχυποψία, την δολιότητα της πονηριάς. Η δημοκρατία, για να λειτουργήσει, χρειάζεται πολίτες που να έχουν εμπιστοσύνη πρώτα στον εαυτό τους και μετά ο ένας στον άλλον.

 

Τα σεμινάρια θα στηριχτούν στους αρχαίους διανοητές που σκέφτηκαν και αναρωτήθηκαν για την αξία της δημοκρατίας. Από τον Επιτάφιο του Περικλή, τον Αριστοφάνη, τον Πλάτωνα, τον Ξενοφώντα, ως τον Δημοσθένη μπήκαν στον κόπο να σκεφτούν για λογαριασμό μας με αυτό το μεγαλειώδες πείραμα που έγινε στην Αθήνα. Τι μπορούν να μας πουν σήμερα, και πώς μπορούν να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε και να σκεφτούμε τα δικά μας προβλήματα; Ποια διλήμματα μας βάζουν και πώς αυτά, που εμφανίστηκαν τον 5ο αιώνα π. Χ. εξακολουθούν να είναι ζωντανά για τον πολίτη του 21ου αιώνα; Ποιες οι διαφορές και οι ομοιότητες της άμεσης δημοκρατίας με την σημερινή; Ποιες οι διαφορές και οι ομοιότητες της μητροπολιτικής Αθήνας του τότε με την ευρωπαϊκή πρωτεύουσα του σήμερα που παλεύει να βρει την θέση της στην παγκοσμιοποιημένη οικουμένη;

  
 
18 Φεβρουαρίου
Η δημοκρατία ήταν πείραμα ζωής

Η αρχαία δημοκρατία δεν προέκυψε από εξεγέρσεις και διεκδικήσεις του λαού. Την δημιούργησαν οι ελίτ της Αθήνας. Ποια η σχέση της δημοκρατίας με την μεγάλη τέχνη που δημιουργήθηκε τον πέμπτο αιώνα, την γλυπτική, την αρχιτεκτονική, την τραγωδία; Πώς μια ολόκληρη πόλη αποφασίζει να πειραματιστεί με την ζωή της σε όλα τα επίπεδα;

25 Φεβρουαρίου
Το χαμόγελο της κόρης του Ευθύδικου στο Μουσείο της Ακρόπολης και η Αντιγόνη .
Ήταν η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία σεξιστική; Και τι σημαίνει αυτό; Ποια ήταν η θέση των γυναικών; Κι αν όντως έχουμε να κάνουμε με έναν πληθυσμό από ομοφυλόφιλους και μισογύνηδες πολεμιστές, τότε πώς μπορούμε να εξηγήσουμε την Αντιγόνη; Η τραγωδία και η κωμωδία ήταν κεντρικά πολιτικά γεγονότα για την ζωή της Αθήνας και στην σκηνή του θεάτρου του Διονύσου πρωταγωνιστούν οι γυναίκες.

4 Μαρτίου
Οι εκρήξεις στο εργαστήριο της δημοκρατίας και τα θύματά της
Γιατί δικάστηκε και καταδικάστηκε ο Σωκράτης; Γιατί ο Ευριπίδης αυτοεξορίστηκε, γιατί ο Φειδίας πέθανε στην φυλακή, γιατί ο Αναξαγόρας καταδικάστηκε για ασέβεια. Η εποχή των δημαγωγών. Η πανωλεθρία  της Αθήνας στο τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, και η τυραννία των Τριάκοντα. Δύο χαρισματικά τέρατα, ο Αλκιβιάδης και ο Κριτίας.

11 Μαρτίου
Η δίκη της δημοκρατίας

Οι πρώτοι που δίκασαν την δημοκρατία ήταν οι ίδιοι οι πολίτες της. Και δη οι επιφανέστεροι. Από τον Αριστοφάνη και τον Θουκυδίδη ως τον Πλάτωνα και τον Ξενοφώντα οι σημαντικοί διανοητές της εποχής δεν παύουν να ασκούν κριτική στο πολίτευμα και να επισημαίνουν τους κινδύνους και τις αστοχίες του. Κορυφαίο έργο αυτής της κριτικής στάσης είναι η Πολιτεία του Πλάτωνος .

 
 
Τα σεμινάρια δεν απευθύνονται σε ειδικούς. Απευθύνονται σε όσους επιθυμούν να περιηγηθούν στην σκέψη της εποχής εκείνης για να αδράξουν ό,τι μπορεί να βοηθήσει την σκέψη τους και την στάση τους απέναντι στα σημερινά προβλήματα. Η αρχαία δημοκρατία για μας είναι ένας υπέροχος μύθος. Και σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, έχουμε ανάγκη από συλλογικούς μύθους.


Αν μη τι άλλο είμαστε τυχεροί: όσοι πειραματίστηκαν με την δημοκρατία μπήκαν στον κόπο να καταγράψουν τις εμπειρίες τους και ήταν κατά τεκμήριο άνθρωποι ευφυείς και ταλαντούχοι. Μπορεί η αρχαία δημοκρατία να αποτελέσει πρότυπο οργάνωσης για τις σημερινές κοινωνίες, όπως υποστηρίζουν οι υπερασπιστές της άμεσης δημοκρατίας; Ποια είναι η σχέση τής τότε αρχαιότητας με την νεοελληνική ιδεολογία, και γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με την τυπολατρία του στερεότυπου; Μήπως η σκέψη τους μας πέφτει πολύ βαριά και θα πρέπει να την ελαφρύνουμε για να αντλήσουμε τις ζωτικές της ουσίες; Αυτός ο προβληματισμός θα διατρέχει όλα τα σεμινάρια.