Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

Θέατρο: Atomic alert - Λευτέρης Γιοβανίδης (Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης)

Θέατρο: Atomic alert - Λευτέρης Γιοβανίδης (Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης)

Με εξαιρετικά λεπτές κινήσεις ακρίβειας, ο σκηνοθέτης Λευτέρης Γιοβανίδης «ενορχηστρώνει» και ισορροπεί αρμονικά…
 

… όλα τα παραστασιακά σημεία που συνθέτουν το «Atomic Alert», όπως παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Κακογιάννη.


Από την Μαρίκα Θωμαδάκη*


Η σύνθεση του Γάλλου συγγραφέα Φρεντερίκ Σοντάνγκ, επικουρούμενου από τον Τομά Ρατιέ, δημιουργεί μια απευθείας σύνδεση του ασπρόμαυρου κινηματογράφου της δεκαετίας του ’50 με το «εδώ και τώρα» μιας ορισμένης και συγκεκριμένης αναπαραστάσιμης ύλης. Δι’ αυτής, το θέαμα που δημιουργείται, αφηγείται πάθη και παθήματα, καταστάσεις και ιστορίες «καθημερινής τρέλας», προτάσεις και «παρεπόμενα του ρήματος» στην διάταξη ενός χαρακτηριστικού «παράδρομου», ο οποίος επιχειρεί να προτείνει το παράδοξο ως μέσο διαφυγής ή και ως διορθωτικό εργαλείο στο πλαίσιο της διαλεκτικής ανάμεσα στο τακτικό και στην αταξία, στο ισόρροπο και στην ανισορροπία. Εξ άλλου, όλα ξεκινούν από την αρχετυπικής εμβέλειας ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας με ό, τι αυτό συνεπάγεται και με ό, τι μπορεί να προσκολληθεί στο συμβάν, ένα συμβάν που δημιουργεί καινούργια κοσμοθεωρία, εντασσόμενο στις απέραντα απλωμένες στον χωροχρόνο «βιβλικές» (όπως τις αποκαλούμε) καταστροφές, όπως ο κατακλυσμός, για παράδειγμα, του Νώε.


Στο έργο «Atomic Alert», σε ελληνική μετάφραση της Σταυρούλας Μάκρα, τα κείμενα που αντιστοιχούν στην κινηματογραφική ταινία, παραφράζονται για να αποδώσουν με σατυρικό οίστρο την «παρτιτούρα», η οποία συνοδεύει το ακραίο γεγονός της ατομικής καταστροφής. Η διαστρέβλωση του λόγου – και συνακολούθως του νοήματος – παραπέμπει σε αυτόν τούτο τον παραλογισμό των εικόνων σε συνδυασμό με την κτηνώδη, θα λέγαμε, αντιμετώπιση της καταστροφής από τους γνωστούς επίσημους του πολιτισμένου κόσμου. Οι συνδημιουργοί του έργου ή του «θεατροσκοπίου» (αν θέλετε) προσβλέπουν πιθανότατα στην καταγγελία της αναλγησίας των κρατούντων, των εν πολλοίς ανίκανων να διαχειρισθούν μια κρίση, των ανθρωποειδών εκείνων που με καθωσπρέπει συμπεριφορά σκορπίζουν στον κόσμο, την χυδαιότητα και την οντική τους αναπηρία. Στο σημείο αυτό εμφανίζεται στο προσκήνιο η επίκαιρη πραγματικότητα. Εδώ τι μπορεί να πει κανείς, ποιες λέξεις λογικές να αρθρώσει, να κλάψει ή να γελάσει;


Το κοινό στην αίθουσα του θεάτρου παρακολουθεί μια ιεροτελεστία: το χτες συναντά το άμεσο τώρα, με μια μεγάλη ξεχειλωμένη χειραψία, που υπογραμμίζει την συνάντηση και τα μεταξύ ημών και ημών θερμά συγχαρητήρια. Η υπερατλαντική αφέλεια (;) της χρυσής εποχής του Χόλυγουντ συναντά την αλεπού Ευρώπη μεταμορφωμένη σε αρκούδα με πολλούς χαλκάδες παντού, τους οποίους σέρνει και περιφέρει η γνωστή (επίσης) αρκουδιάρισσα της νεοναζιστικής υπεροψίας. Πάντως, το μανιτάρι της βόμβας είναι πράγματι σούπερ θεαματικό. Χιλιάδες οι νεκροί, άπειροι οι ακρωτηριασμένοι και άλλοι τόσοι οι άλλοι…Οι μνήμες συνδιαλέγονται με τα μνημόσυνα και τελικά με τα μνημόνια. Πάνω απ’ όλα, να μην ξεχάσουμε να πληρώσουμε το χαράτσι!


Οι ηθοποιοί σχεδόν απέναντι από την θεατρική οθόνη, εκτελούν αναλογικές και ομολογικές φωνητικές κινήσεις συνοδευόμενες ενίοτε από μικρές, λεπτεπίλεπτες χειρονομίες εν είδει παραλεκτικού ενδιαιτήματος του ιδιαίτερου αυτού θεάματος. Στους εύγλωττους ήχους της μουσικής του Πολ Λεβί, οι ηθοποιοί, Μαρία Ζερβού, Μάνος Καρατζογιάννης, Πάρις Λύκος, Σταυρούλα Μάκρα και Σταύρος Σιούλης, συναπαρτίζουν μιαν έξυπνα τοποθετημένη ορχήστρα δωματίου, η οποία ακολουθεί σε τοκάτα και φούγκα (κυριολεκτώντας) το δούναι και λαβείν του λόγου με το εξώλογο, του πλήρους νοήματος με την ανυπαρξία αιτιατού, της μηχανής με την αμηχανία. Και όλα αυτά στην αισθητική που είναι δυνατόν να παράξει η υφολογία της σουρντίνας. Ο θεατής έρχεται εδώ, βρίσκεται στο συγκεκριμένο θέαμα, στο «Atomic Alert», για να γελάσει λυτρωτικά αλλά, κυρίως, για να κλάψει (λυτρωτικά) στον ώμο του διπλανού του…


Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Atomic Alert», μια cinema performance των Φρεντερίκ Σοντάνγκ και Τομά Ρατιέ
Μετάφραση: Σταυρούλα Μάκρα
Προσαρμογή διαλόγων: Μαρία Ζερβού
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Γιοβανίδης
Μουσική: Πολ Λεβί
Διανομή: Μαρία Ζερβού, Μάνος Καρατζογιάννης, Πάρις Λύκος, Σταυρούλα Μάκρα, Σταύρος Σιούλης


*Η Μαρίκα Θωμαδάκη είναι καθηγήτρια Σημειολογίας του Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Σχετικές ειδήσεις
«Δεύτερη φωνή»: Μια κοινωνία γεμάτη απωθημένα
07.12.2016 12:18
Η κρίση και η περίοδος που τη γέννησε, τροφοδοτεί αρκετά συχνά το θέατρό μας, δίνοντας στους δημιουργούς διάφορες αφορμές για δραματουργικούς σχολιασμούς. Ένα τέτοιο έργο, είναι και η «Δεύτερη φωνή» του Μιχάλη Ρέππα και του Θανάση Παπαθανασίου, που απεικονίζει με απόλυτο ρεαλισμό, την ελληνική κοινωνία που παρακμάζει σταθερά, μέσα από τον πιο «ισχυρό» πυρήνα της: την οικογένεια.
«Το ’21»: Ελληνική Επανάσταση σε ροκ τόνους
22.11.2016 12:09
Τι μουσικές θα συνόδευαν ιδανικά την Ελληνική Επανάσταση; Παραδοσιακοί ήχοι όπως τους έχουμε συνηθίσει ή μήπως οι ροκ και πανκ αποχρώσεις αποτελούν ένα πιο ταιριαστό «χαλί» στα γεγονότα; Ο Άρης Μπινιάρης φαίνεται να απαντά σε αυτήν την απορία, μέσα από «Το ’21», μια παράσταση που ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της σε Φεστιβάλ Αθηνών και Gazarte, την βρίσκουμε αυτή τη φορά στο θέατρο Πορεία.
«Πλάτωνα, Απολογία Σωκράτη»: Μια ρεαλιστική απεικόνιση του πλατωνικού κειμένου σε πραγματικό χρόνο
22.07.2016 16:50
Στο θέατρο Βράχων το σκηνικό είναι λιτό, όπως υπήρξε και ολόκληρος ο βίος του Σωκράτη: μια καρέκλα και μια κλεψύδρα, μέσα από την οποία ο ήχος της σταγόνας συνοδεύει ως μοναδικό εφέ τον τελευταίο λόγο του φιλόσοφου, την περίφημη «Απολογία» του.
«Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι: Μία συγκλονιστική ανθρώπινη εγκατάσταση
17.06.2016 14:00
Η πάντα εξωστρεφής –ευτυχώς για όλους μας- Στέγη, στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival, παρουσίασε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες που ξεπερνάνε τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτισμικά σύνορα, καταργούν τα στερεότυπα, διευρύνουν τα συμβατικά όρια των τεχνών, εκφράζοντας μία πολιτική και κοινωνική διαμαρτυρία για φλέγοντα ζητήματα και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Το κτίριο της πρώην Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στέγασε για λίγες μέρες την συναρπαστική, αφυπνιστική έκθεση- περφόρμανς «Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι, η οποία περιλάμβανε μία σειρά εγκαταστάσεων με ζωντανά «εκθέματα / πειστήρια».
«Μιράντα»: Ερμηνευτικές αναλαμπές σε μία εμπνευσμένη διασκευή
03.02.2016 11:40
Ορμώμενος από την σαιξπηρική «Τρικυμία», με κινητήρια δύναμη την ηρωϊδα της, Μιράντα, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Όσκαρας Κορσουνόβας, δημιούργησε την δική του ομώνυμη, σκηνική σύνθεση. Η «Μιράντα» του λοιπόν, ύστερα από την παρουσίασή της σε Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, ταξίδεψε και στη χώρα μας, στο Θέατρο Πορεία, σε μία εκδοχή ειδικά προσαρμοσμένη για το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό.