Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

Το άλογο του πολέμου: Μάικλ Μορπούργκο.

Το άλογο του πολέμου:  Μάικλ Μορπούργκο.

Tο βιβλίο, Το άλογο του πολέμου του Μάικλ Μορπούργκο, κυκλοφόρησε απο τις εκδόσεις Πατάκη

 

Ο Τζόι, ένα όμορφο κατακόκκινο πουλάρι με έναν χαρακτηριστικό σταυρό στη μύτη, πουλιέται σε έναν βάναυσο αγρότη και βρίσκει έναν φίλο στο πρόσωπο του γιου του αγρότη, του Άλμπερτ. Ο Άλμπερτ τον εκπαιδεύει με υπομονή και αγάπη να τραβάει το αλέτρι κι ο Τζόι τα καταφέρνει περίφημα, μόνο που, όπως φαίνεται, αυτό δεν αρκεί. Όταν ξεσπάει ο πόλεμος, ο πατέρας του Άλμπερτ πουλάει τον Τζόι στον στρατό, όπου, σαν τους στρατιώτες γύρω του, πρέπει να αντιμετωπίσει τη φρίκη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Τζόι και ένα άλλο καθαρόαιμο άλογο, ο Τόπθορν, ηγούνται μιας τρομακτικής επίθεσης του ιππικού εναντίον των εχθρικών πολυβόλων. Ο Τζόι αιχμαλωτίζεται από τους Γερμανούς, αλλά λίγο καιρό μετά βρίσκεται στην αγκαλιά της Εμιλί, μιας νεαρής Γαλλίδας, και του παππού της, που τον φροντίζουν και τον αγαπάνε. Λίγο αργότερα, ο Τζόι και ο Τόπθορν αναλαμβάνουν να σύρουν ένα βαρύ κανόνι μέσα στη λάσπη, μέχρι που ο Τόπθορν πεθαίνει από την εξάντληση. Ο Τζόι περιπλανιέται στην ουδέτερη ζώνη και καταλήγει στα βρετανικά χαρακώματα. Όμως, παρά τη χαρούμενη επανασύνδεση με τον Άλμπερτ, ο Τζόι δεν έχει ξεφύγει από τον κίνδυνο. Πρώτα απειλείται η ζωή του από τον τέτανο και στη συνέχεια από το μαχαίρι του χασάπη. Όταν διαφεύγει και τους δύο κινδύνους, εμφανίζεται ο παππούς της Εμιλί που είχε υποσχεθεί στη χαμένη εγγονή του ότι θα έβρισκε το άτι που αγαπούσε και θα το αγόραζε. Αναγνωρίζοντας, όμως, την αγάπη του Άλμπερτ για τον Τζόι, πουλάει το άτι στον Άλμπερτ για το συμβολικό ποσό μιας αγγλικής δεκάρας, υπό τον όρο να το αγαπάει για μια ζωή.
Πρώτα απειλείται η ζωή του από τον τέτανο και στη συνέχεια από το μαχαίρι του χασάπη. Όταν διαφεύγει και τους δύο κινδύνους, εμφανίζεται ο παππούς της Έμιλι που είχε υποσχεθεί στη χαμένη εγγονή του ότι θα έβρισκε το άτι που αγαπούσε και θα το αγόραζε. Αναγνωρίζοντας, όμως, την αγάπη του Άλμπερτ για τον Τζόι, πουλάει το άτι στον Άλμπερτ για το συμβολικό ποσό μιας αγγλικής δεκάρας, υπό τον όρο να το αγαπάει για μια ζωή.


Εκτός από το Άλογο του πολέμου, οι Εκδόσεις Πατάκη έχουν εκδώσει πρόσφατα ένα ακόμα βιβλίο του Μάικλ Μορπούγκο με ήρωα ένα σκύλο-δρομέα. Στο Γεννημένος δρομέας (μετάφραση Νίκος Γάσπαρης), ο Μορπούργκο εξετάζει τη σχέση του ανθρώπου με τα ζώα και μέσα από αυτή τις υποχρεώσεις που έχουμε ως ανθρώπινα όντα τόσο απέναντι στα ζώα όσο και απέναντι στους άλλους. Και, όπως συμβαίνει με όλα τα βιβλία του Μορπούργκο, ο Γεννημένος δρομέας δεν αφήνει ασυγκίνητο κανέναν αναγνώστη, ανεξαρτήτως ηλικίας.


Ο Μάικλ Μορπούργκο είναι ένας από τους πιο πετυχημένους Βρετανούς συγγραφείς παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας, αγαπητός τόσο στα παιδιά όσο και στους εκπαιδευτικούς και τους γονείς. Έχει γράψει πάνω από σαράντα βιβλία, έχει βραβευθεί με τα Whitbread Award, Smarties Award, Circle of Gold Award και Children’s Book Award, έχει υπάρξει κάτοχος του Children’s Laureate, ενώ ήταν τέσσερις φορές υποψήφιος για το Carnegie Medal. Τα μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του Το βασίλειο του Κενσούκε και Γεννημένος δρομέας.

Κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1982 από τον Μάικλ Μορπούργκο και έλαβε καλύτερες κριτικές από τα προηγούμενα βιβλία του, δίχως όμως αυτό να μεταφράζεται και σε πωλήσεις. Την επόμενη χρονιά μπήκε στη βραχεία λίστα των υποψήφιων βιβλίων για το Μεγάλο Εθνικό Βραβείο, αλλά δεν το κέρδισε. Όπως λέει ο ίδιος ο Μορπούργκο, «με πήγαν στην τελετή απονομής των βραβείων με λιμουζίνα, αλλά, όταν όλα τελείωσαν, η λιμουζίνα είχε εξαφανιστεί κι έτσι αναγκάστηκα να γυρίσω σπίτι μου με το μετρό».
Ο Μορπούργκο συνέχισε να γράφει και να εκδίδει, πολλές φορές δύο και τρία βιβλία τον χρόνο (ως σήμερα έχει εκδώσει πάνω από 120) και η φήμη του μεγάλωνε. Τα βιβλία του γνώριζαν τεράστια εμπορική επιτυχίαν ενώ βραβεύτηκε με τα Whitbread Award, Smarties Award, Circle of Gold Award, Children’s Book Award και υπήρξε τέσσερις φορές υποψήφιος για το Carnegie Medal. Παράλληλα, υπήρξε κάτοχος του Children’s Laureate, τιμή που μόνο δύο Βρετανοί είχαν πιο πριν. Παρ’ όλα αυτά, το Άλογο του πολέμου εξακολουθούσε να έχει πολύ χαμηλές πωλήσεις – τις χαμηλότερες από οποιοδήποτε έργο του. Όλα άλλαξαν το 2007, όταν το Άλογο του πολέμου ανέβηκε στο National Theater. Στον ρόλο των αλόγων έπαιζαν κούκλες με κινούμενα μέλη σε φυσικό μέγεθος, που είχε δημιουργήσει ειδικά για την παράσταση η Handpring Puppet Company of South Africa. Η ανταπόκριση του κοινού αλλά και των κριτικών στην παράσταση ήταν ενθουσιώδης. Τα σχόλια αποθεωτικά.
Την επόμενη χρονιά η παράσταση μεταφέρθηκε στο West End, όπου παίζεται ακόμα με όλα τα εισιτήρια προπωλημένα, ενώ τον Απρίλη του 2011 μεταφέρθηκε και στο Lincoln Center Theater  της Νέας Υόρκης, όπου γνώρισε την ίδια επιτυχία. Την ίδια περίπου εποχή ξεκίνησε και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ τα γυρίσματα της ταινίας που βασίζεται στο Άλογο του πολέμου, η οποία θα παιχτεί στη μεγάλη οθόνη στις 19 Ιανουαρίου.


 Γιατί όμως ένα βιβλίο γραμμένο πριν από τριάντα χρόνια, δίχως σημαντική εμπορική επιτυχία, η υπόθεση του οποίου, επιπλέον, διαδραματίζεται κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποκτά ξαφνικά τέτοια επικαιρότητα και γνωρίζει τόσο θεαματική επιτυχία που ο Αμερικάνος εκδότης του αναγκάζεται να το τυπώσει σε 200.000 αντίτυπα; Η διεθνής φήμη που έχει στο μεταξύ αποκτήσει ο Μορπούργκο δεν είναι αρκετή για να εξηγήσει το φαινόμενο. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ιστορία του βιβλίου «μιλάει» σήμερα περισσότερο στον αναγνώστη απ’ ό,τι πριν από τριάντα χρόνια εξαιτίας της εποχής όπου ζούμε. «Το 1982 ο μόνος πόλεμος που μπορούσε να φέρει στο μυαλό του ο Βρετανός αναγνώστης, ήταν ο Ψυχρός Πόλεμος» λέει ο Μορπούγκο. «Οι καιροί, όμως, έχουν αλλάξει και τα τελευταία είκοσι χρόνια ο πόλεμος μοιάζει να αποκτά επιδημικές διαστάσεις».