Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017

Γιάννης Κοντανδρεόπουλος: Απαγορεύεται η αφισοκόλληση -Νόμος 2147

Γιάννης  Κοντανδρεόπουλος: Απαγορεύεται η αφισοκόλληση -Νόμος 2147

Αφίσα: ένα κομμάτι τυπωμένου χαρτιού, σχεδιασμένο να συνάπτεται σε κάθετη επιφάνεια. Μαζικό μέσο επικοινωνίας η μορφή του οποίου δεν έχει αλλάξει συνταρακτικά εδώ και πάνω από διακόσια χρόνια...

 

Photo: Βιργίλιος Τσιούλλι

 

Καλλιτέχνες , πολιτικοί, διαμαρτυρόμενοι, συλλέκτες, επιχειρηματίες, δάσκαλοι, σχεδόν κάθε κατηγορία πολίτη έχει αγκαλιάσει και συνεχίζει να αγκαλιάζει αυτό το “κομμάτι τυπωμένου χαρτιού”, ο καθένας για τους δικούς του λόγους και ανάγκες. Ένα μέσο που μπορεί ταυτόχρονα να είναι τόσο λαϊκό και ευτελές αλλά και τόσο ελιτίστικο και πολύτιμο, ανάλογα τη χρήση που προορίζεται.

 

Βεβαίως το καλλιτεχνικό στοιχείο δεν είχε εισαχθεί ιδιοχείρως στην αφίσα πριν από το 1870, μέχρι δηλαδή να τελειοποιηθεί η τεχνική έγχρωμη λιθοτυπίας, κάνοντας δυνατή τη μαζική παραγωγή εκτυπώσεων με ευκρίνεια κοντινή σε αυτή των πρωτότυπων έργων τέχνης. Κάπως έτσι εμφανίστηκαν χαρακτηριστικές Art Nuveau αφίσες όπως αυτές του Alphonse Mucha με τις αιθέριες γυναικείες μορφές και τα σχεδόν γραφιστικά διακοσμητικά στοιχεία, και του Toulouse-Lautrec μεταξύ άλλων για το θρυλικό καμπαρέ Moulin Rouge γεμάτες χρώμα και νεύρο. Φυσικά όσο οι εποχές περνούσαν και τα ρεύματα τέχνης άλλαζαν, αναλόγως άλλαζε και η καλλιτεχνική προσέγγιση της αφίσας.

 

Το μέσο είχε την τύχη μέσα στον 20ο αιώνα να αποτυπώσει τις ανησυχίες του Picasso, τις γεωμετρικές φόρμες των καλλιτεχνών της σχολής του Bauhaus, να φιλοξενήσει το διάσημο στιλιζαρισμένο πορτραίτο του Che, να διαφημίσει το Woodstock, να καλέσει για στράτευση τους Αμερικάνους νεανίες χρησιμοποιώντας την επιβλητική μορφή του θείου Σαμ, να προπαγανδίσει υπέρ του Ναζισμού, να υποσχεθεί μια μαγευτική ζωή στους Σοβιετικούς της εργατικής τάξης, να στηρίξει και να διαδώσει τον αγώνα των νέων στους δρόμους από το Παρίσι του ’68 μέχρι την Αθήνα του 2011, να διαφημίσει τη νέα ταινία του Kubrick ή το νέο κομμωτήριο στην παρακάτω γωνία, να βοηθήσει να βρεθεί το σκυλάκι της ευτραφούς κυρίας από το απέναντι διαμέρισμα. Όλα αυτά φυσικά με τις απαραίτητες αισθητικές διακυμάνσεις - συνήθως ανάλογα την περίσταση και την τεχνογνωσία - αλλά πάντα με πολύ σύντομη ζωή στους τοίχους, στις ειδικές προθήκες των καταστημάτων και των δήμων και κάθε άλλου είδους «κάθετη επιφάνεια».

 

Η αφίσα όμως βρήκε εύκολα τον δρόμο της τόσο στις γκαλερί και στις ιδιωτικές συλλογές, όσο και στην παράνομη και εφήμερη street art, σπάζοντας τα δεσμά του καθαρά ενημερωτικού αρχικού της ρόλου. Οι πολύτιμες αυτές αφίσες που κοσμούν συλλογές και γκαλερί, και ως επί των πλείστον δεν χρησιμοποιούν τις τεχνικές μαζικής παραγωγής, αλλά παράγονται σε περιορισμένα αντίτυπα με χειρωνακτικές τεχνικές όπως αυτή της μεταξοτυπίας. Σημαντικός αριθμός τέτοιων έργων τέχνης αφορά αφίσες συναυλιών, πολλές φορές με διαφορετική εικονογράφηση από εκείνη που προορίζεται για τοιχοκόλληση.

 

Συγκροτήματα της ψυχεδελικής rock σκηνής των 60s και 70s φιλοξενήθηκαν κατά κόρων σε ανάλογα έργα, όπως οι Hawkwind, Greatful Dead, Jefferson Airplane, Jimmy Hendrix, αλλά οι αστρονομικές τιμές των διασωθέντων posters κάνουν τα «trips» των προαναφερθέντων καλλιτεχνών να μοιάζουν με βόλτα στη ρόδα του λούνα παρκ. Σύγχρονοι σχεδιαστές όπως οι Aaron Horkey, John Baizley, Sheldon Hunt, Malleus Art Labs, Justin Kamerer και άλλοι, φιλοτεχνούν σήμερα συλλεκτικές αφίσες για συγκροτήματα όπως οι Isis, Pearl Jam, Arcade Fire, Andrew Bird, Colour Haze, Neurosis και γενικώς για τις περισσότερες σημαντικές underground μπάντες, με τρόπο που σίγουρα οι Mucha και Warhol θα έβρισκαν τρομερά ενδιαφέρον! Τρομερά ενδιαφέρουσα όμως είναι και η ανάλογη κίνηση στους τελείως ανεξάρτητους D.I.Y. κύκλους, με τον αρκετά πιο απλοϊκό σχεδιασμό και τις όποιες εκτυπωτικές ατέλειες, να προσδίδουν τη δική τους αίγλη και να αφήνουν άπειρο χώρο για αγνό πειραματισμό, επιτρέποντας παράλληλα στο τελικό προϊόν να έχει τις περισσότερες φορές, πολύ δελεαστική τιμή.


Δειλή προσπάθεια γίνεται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας για το εν λόγω άθλημα, με ενδιαφέροντα αποτελέσματα τόσο στη σχεδιαστική όσο και στην εκτυπωτική πλευρά. Σαφώς στο χώρο της παραδοσιακής αφίσας της συναυλίας και έχοντας ήδη χρόνια ποιοτικότατης παρουσίας, οι σχεδιαστές συνεχίζουν να ανεβάζουν το επίπεδο μέρα με τη μέρα με τους «παλιούς» να ξεπερνάνε τον εαυτό τους με κάθε δεύτερη αφίσα, αλλά και με «νέους» να κάνουν την έκπληξη από το πουθενά! Οι κακοτεχνίες με την κακή και πρόχειρη τυπογραφία και τις ερασιτεχνικότατες εικονογραφήσεις, είναι σχεδόν παρελθόν. Ήδη ακούω φωνές που κράζουν, αλλά εδώ θα ήθελα να σημειώσω πως η εμπορική (γιατί σε τελική ανάλυση, για τέτοια πρόκειται) αφίσα πρέπει πρώτα να εξυπηρετεί τον σκοπό της σε επικοινωνιακό επίπεδο και έπειτα σε καλλιτεχνικό.

 

Έχοντας ξεκαθαρίσει αυτό λοιπόν: ΝΑΙ, μια ασπρόμαυρη αφίσα με το επιβλητικό λογότυπο της μπάντας και μια καλοστημένη τυπογραφία, είναι μια καλή αφίσα - εφόσον φυσικά το ύφος της μπάντας επιτρέπει μια τέτοια αντιμετώπιση! Η αλήθεια είναι πως δε συναντώνται συχνά τέτοιες αφίσες, αλλά πραγματικά δουλεμένες από κάθε άποψη και ταιριαστή εικονογράφηση, πολλές από τις οποίες είναι πραγματικά στολίδια στους δρόμους. Εάν μόνο είχαν πραγματικά προβλεφθεί ειδικές προθήκες για ανάρτηση αφίσας σε δημόσιους χώρους, τα στολίδια αυτά θα αναδεικνύονταν με πολύ καλύτερο τρόπο και για περισσότερο χρόνο, μιας και η ανεξέλεγκτη παράνομη αφισοκόλληση (όχι πως υπάρχει και καθ’ όλα νόμιμη) δεν τους αφήνει ζωή παρά μόνο για μερικές μέρες, στη καλύτερη των περιπτώσεων, χώρια από τους όποιους νομικούς κινδύνους, αλλά εν τέλει ποιος νοιάζεται; Είναι απλά «ένα τυπωμένο κομμάτι χαρτί».

 

Σίγουρα, από τις φωτοτυπημένες αφίσες απολεσθέντων κατοικίδιων μέχρι τις 20-χρωμες συλλεκτικές μεταξοτυπίες του Horkey, μεσολαβούν αρκετά έτη φωτός αλλά το ότι εν κατακλείδι υπάγονται στην ίδια οικογένεια, προσδίδει μία μαγική αίσθηση σε αυτό το «κομμάτι χαρτί».

 

Info: Ο Γιάννης Κοντανδρεόπουλος γεννήθηκε, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αθήνα. Αποτελεί ιδρυτικό μέλος της σχεδιαστικής ομάδας Semitone Labs (από το 2007) η οποία αναλαμβάνει projects αποκλειστικά σχετικά με τη μουσική βιομηχανία, και επίσης της ανεξάρτητης δισκογραφικής και διοργανώτριας συναυλιών/περιοδειών Catch The Soap Productions (από το 2008). Παράλληλα είναι ενεργό μέλος της underground μουσικής σκηνής με συμμετοχή σε μπάντες με δυναμική δισκογραφική και συναυλιακή παρουσία.

Σχετικές ειδήσεις
Εικόνες της Σύγχρονης Τέχνης: Η συλλογή Chtchoukine στο Παρίσι
26.01.2017 11:47
Ο Γιάννης Αντωνιάδης γράφει για την εμβληματική έκθεση «Εικόνες της Σύγχρονης Τέχνης. H συλλογή Chtchoukine», η οποία φιλοξενείται έως τις 5 Μαρτίου 2017 στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι.
Εκθέσεις σε μεγάλα μουσεία τέχνης της Ευρώπης το 2017
12.01.2017 16:39
Το 2017 για τους λάτρεις της τέχνης προμηνύεται, αν μη τι άλλο, πυρετώδες. Πρώτα από όλα, είναι η χρονιά της λεγόμενης «Μεγάλης Περιήγησης» (Grand Tour) για τη σύγχρονη τέχνη, μια συγκυρία που συμβαίνει κάθε δέκα χρόνια, όταν τρεις κορυφαίες εκθέσεις, η Biennale της Βενετίας, η Documenta και το Münster Sculpture Project συμπίπτουν. Τα μεγάλα μουσεία της Ευρώπης έχουν ήδη παρουσιάσει ένα πλούσιο πρόγραμμα εκθέσεων για το 2017 και ως συνήθως, ποικίλλει από τους μεγάλους κλασικούς στους μοντέρνους με αναδρομικές περισσότερο ή λιγότερο αναμενόμενες, που φιλοδοξούν να φέρουν μια νέα ματιά στο πολυ-ιδωμένο, ή σύγχρονους δημιουργούς και επίκαιρα επιμελητικά projects. Ακολουθεί μια επιλογή από εκθέσεις που σας προτείνουμε να επισκεφτείτε φέτος, πραγματικά ή έστω..ψηφιακά!
Βασίλης Γεροντάκος: In praise of dreams
21.03.2016 15:47
Από την πολλή μας αφοσίωση στην πραγματικότητα, ο ουρανός παραμένει ουρανός και η θάλασσα θάλασσα, χωρίς τις προεκτάσεις της δυνατότητας του βλέμματος, σε σημείο που να αντιλαμβανόμαστε την παρουσία τους,άλλος από το χρώμα,άλλος από την λάμψη, αλλά η ουσία τους να μας διαφεύγει.Έτσι το νόημα υποκαθίσταται από μια στερεότυπη αντίληψη μιας ορθολογικής τοποθέτησης.Φτάνουμε στο σημείο λοιπόν, να θεωρούμε δεδομένα και αυτονόητα, όλα αυτά που συνθέτουν την ζωή μας, και τα οποία δεν έχουν αρχή και τέλος αφού είναι ανεκτίμητα.
Steven C. Harvey: Ανταποκρίσεις από το βρώμικο εργοτάξιο του νέου Πύργου της Βαβέλ
11.03.2016 14:53
Το 1963 ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας J. G. Ballard υποστήριζε ότι «Οι κόσμοι των ονείρων, τα συνθετικά τοπία και η πλαστικότητα των μορφών που είχαν επινοηθεί από τους συγγραφείς φαντασίας είναι μορφολογικά ισοδύναμα του εσωτερικού κόσμου της ψυχής».
Μαργαρίτα Μυρογιάννη: Η παλίνδρομη αρμονία των αντιθέτων
04.03.2016 16:11
«Οι απλοί ποιητές είναι τόσο ξεμωραμένοι όσο κι οι απλοί μεθύστακες, που ζουν σε μια συνεχή ομίχλη, χωρίς να βλέπουν ή να κρίνουν τίποτα καθαρά. Ένας άνθρωπος θα πρέπει να είναι σπουδασμένος σε μερικές επιστήμες και να έχει ως ένα βαθμό μαθηματικό κεφάλι για να είναι ένας ολοκληρωμένος ποιητής…»