Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

Ιωάννα Καρυστιάνη - Καιρός Σκεπτικός (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Ιωάννα Καρυστιάνη - Καιρός Σκεπτικός (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Οι εννέα ιστορίες που απαρτίζουν τη συλλογή Καιρός Σκεπτικός είναι γραμμένες με στόχο την επικαιρότητα. Γεμάτες αναφορές στην κρίση (για την αναγκαιότητα των ...

οποίων δεν είμαι εντελώς σίγουρος), αλλά με μάλλον "ανεπίκαιρη" γραφή, οι περισσότερες ιστορίες είναι διάσπαρτες με ιδιώματα και τυπικά "ελληνική" γλώσσα

 

Απο τον Γιάννη Γαλιάτσο

 

Κατανοητή η επιλογή, και στηρίζεται απ' το ότι η γλώσσα ταιριάζει στον πρωταγωνιστή της εκάστοτε ιστορίας.  Θα προτιμούσα μια λιγότερο βαρυφορτωμένη γλώσσα όμως – η Καρυστιάνη απέδειξε ότι μπορεί να γράφει και έτσι στο προηγούμενο μυθιστόρημα της “Τα σακιά” (το οποίο ήταν η πρώτη μου, ευχάριστη επαφή με τη συγγραφέα).

 

Οι ιστορίες της συλλογής έχουν έναν κοινό παρονομαστή: τη μοναξιά των πρωταγωνιστών και των πρωταγωνιστριών τους. Σχεδόν αθεράπευτη, εμμονική μέσα στο χρόνο, με κάθε δυνατή απόχρωση: μοναξιά από επιλογή, μοναξιά μέσα σε γάμο, ερωτική μοναξιά, η μοναξιά της τρέλας (και του πλησίον της), και δεν τελειώνει εδώ η λίστα.

 

Δεν είναι το μόνο κοινό στοιχείο όμως. Η Καρυστιάνη φορτώνει τους ήρωες και τις ηρωίδες της με κάθε είδους βάσανο και μιζέρια, από έναν δυστυχισμένο γάμο, light μικροαστικές ενοχές και έναν ανεκπλήρωτο έρωτα στην Αλβανία στο “Μπάρδο”, ένα ατύχημα που προδιαγράφει μια λειψή (δίχως ποδόσφαιρο) και μάλλον δυστυχισμένη ζωή στο “Γέρασες, μικρέ μου”, μια ζωή κενή από αγγίγματα (και με την ιδιαίτερη σημασία που έχει αυτό για την πρωταγωνίστρια) στα “Ψαρόνια”, το σωματικό και ψυχικό γήρας, την επερχόμενη φθορά – η Καρυστιάνη είναι γενναιόδωρη στις δυστυχίες που μοιράζει στους χαρακτήρες της. Φροντίζει όμως να αποφύγει το μάλλον εύκολο κατρακύλισμα στην αδράνεια και τον ζόφο, και χαρίζει σε αρκετούς ήρωες της έναν σπάνιο μηχανισμό επιβίωσης που χαρίζει σε μια ιστορία τον τίτλο “Η Σούλα δεν το βάζει κάτω”, που ενσωματώνει τη θλίψη και την απομόνωση, που τους κάνει να συνεχίζουν χωρίς να καταστρέφονται.

 

Το μοναδικό παράπονο που θα μπορούσα να έχω, εκτός απ'τη γλώσσα, είναι πως για μια συλλογή που φαίνεται προδιατεθειμένη να τονίσει μια επιβίωση – ζόρικη και απελπιστική πολλές φορές, πάντως επίβιωση -  εκτός μιας μικρής εξαίρεσης στην πρώτη ιστορία της συλλογής, υπάρχει ένας ομοιογενής ελληνικός χαρακτήρας, μάλλον κόντρα στην πραγματικότητα της ελλάδας του 2011, και κόντρα στο ποιοί (άλλοι) και πώς (αλλιώς) πλήττονται. Δε θα μπορούσε να απαιτήσει κανείς κάτι διαφορετικό απ'την συγγραφέα, αλλά θα μου φαινόταν ενδιαφέρουσα η επέκταση της γραφής της και σε λίγο πιο σκοτεινά σημεία, τα οποία η ελληνική λογοτεχνική παραγωγή ως επί το πλείστον αρνείται, ή φοβάται, ή δεν ενδιαφέρεται να καλύψει.

 

Η τελική γεύση της συλλογής, πάντως, είναι αυτή και της γενναιότητας και της σχετικής τιμιότητας στην απεικόνιση της δυστυχίας αλλά και του αντίβαρου της, χωρίς ιδιαίτερες ευκολίες, με ελάχιστο μελόδραμα, βραδείας καύσεως αλλά καύσεως πιο απογυμνωτικής από,τι έχει συνηθίσει ο μέσος αναγνώστης. Και αυτό μόνο θετικό μπορεί να είναι.

 

 

Η Ιωάννα Καρυστιάνη γεννήθηκε στα Χανιά το 1952 από Μικρασιάτες γονείς. Σπούδασε νομικά. Δούλεψε ως σκιτσογράφος. Βιβλία της: Με γκρι και γκρίζο, σκίτσα (Εκδόσεις Αίολος, 1985), Ένα σκίτσο στο τσεπάκι, σκίτσα (Εκδόσεις Αίολος, 1987), Η κυρία Κατάκη, διη­γήματα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 1995), Μικρά Αγγλία, μυθιστόρημα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 1997), Κουστούμι στο χώμα, μυθιστόρημα (Εκδόσεις Καστανιώ­τη, 2000), O άγιος της μοναξιάς, μυθιστόρημα (Eκ­δόσεις Kαστανιώτη, 2003), Σουέλ, μυθιστόρημα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2006), Τα σακιά, μυθιστόρημα (Εκ­δόσεις Κα­στανιώτη, 2010), Καιρός σκεπτικός, διηγήματα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2011). Έχει επίσης γράψει το σενάριο της ταινίας «Nύφες» του Παντελή Βούλγαρη (Eκδόσεις Kαστανιώτη, 2004) και συνεργάστηκε στο σενάριο της ταινίας «Ψυχή βαθιά» του ίδιου σκηνοθέτη (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009).
 

Σχετικές ειδήσεις
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Φωνές στο νερό - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
18.05.2016 12:45
Με τη δυναμική των παράλληλων ιστοριών που συναντιούνται για να συνθέσουν ένα σχεδόν κινηματογραφικά στημένο αφήγημα, η Ελένη Πριοβόλου, μετά τη βραβευμένη «Τριλογία των Αθηνών», καταθέτει ένα συμπυκνωμένο μυθιστόρημα για την απώλεια των ονείρων αλλά και τον ανθρωπισμό, τα αδιέξοδα και τον τρόπο που επιβιώνει κανείς εντός τους. Μέσα από ιστορίες αυτόνομες που συνδέονται μεταξύ τους, θα μπορούσαν, ωστόσο, να διαβαστούν και μεμονωμένες σαν μια σειρά αυθύπαρκτων διηγημάτων, η Πριοβόλου στήνει έναν διάλογο ανάμεσα στη σταθερότητα ενός τόπου και στη μοναξιά όσων επέλεξαν αυτό τον τόπο για να κρύψουν εκεί την παρακμή της ζωής τους, την ανάγκη τους να εισχωρήσουν σε μια νέα ταυτότητα και να ανασυνθέσουν τη ζωή τους.
Το φαράγγι - Ιωάννα Καρυστιάνη: Κριτική βιβλίου
16.03.2016 10:40
Επτά αδέλφια αποφασίζουν να κάνουν ένα ιδιότυπο μνημόσυνο στον πατέρα τους. Μια μακρά πεζοπορία σε ένα φαράγγι θα γίνει ο τρόπος με τον οποίο θα επιλέξουν να εκπληρώσουν το παλιό τάμα προς τον χαμένο πατέρα και παράλληλα ο τρόπος με τον οποίο η Καρυστιάνη θα περιγράψει τη σύγχρονη κατάσταση, την κρίση αλλά και όλα όσα ορίζουν τη συνειδησιακή διάσταση αυτών των ανθρώπων.
Αρλεκίνος - Γιώργος Λίλλης: Κριτική βιβλίου
07.01.2016 12:00
«Όταν ακούς τάξη ανθρώπινο κρέας μυρίζει», έγραψε πριν από χρόνια ο Οδυσσέας Ελύτης. Και ο Γιώργος Λίλλης συναισθανόμενος την ιδιαίτερη δυσκολία της σημερινής εποχής, τον αβάσταχτο σκοταδισμό που πνίγει το μέλλον μιας ολόκληρης ανθρωπότητας στρέφεται στο μοναδικό του καταφύγιο, την ποίηση, για να απομονώσει την οδύνη και τη μοναξιά και να ορθώσει το δικό του ανάστημα, την ύστατη κραυγή αγωνίας του, σε μια εξαιρετική λυρική διαμαρτυρία, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Περισπωμένη.
Μόνο τα νεκρά ψάρια ακολουθούν το ρεύμα - Κυριάκος Γιαλένιος: Κριτική βιβλίου
22.12.2015 13:14
Γεννημένος ποιητής ο Κυριάκος Γιαλένιος, μαθημένος να στοχάζεται πάνω στις λέξεις, ως σύμβολα που δηλώνουν τις ιδέες, εντυπωσιάζει με το καινοτόμο μυθιστόρημά του Μόνο τα νεκρά ψάρια ακολουθούν το ρεύμα που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ψυχογιός.