Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Παντελής Μάκκας: Έκθεση στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Παντελής Μάκκας: Έκθεση στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Το Μουσείο Άλεξ Μυλωνά – Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση του Παντελή Μάκκα ...

«Κατασκευάζοντας τη Μνήμη μέσω της Κινούμενης Εικόνας», σε επιμέλεια του Ντένη Ζαχαρόπουλου. Η έκθεση είναι μια παραγωγή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Παντελή Μάκκα, και θα παρουσιαστεί από τις 14 Σεπτεμβρίου έως και τις 20 Νοεμβρίου 2011. Η έκθεση εντάσσεται στο παράλληλο πρόγραμμα της 3ης Μπιενάλε της Αθήνας ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ (22 Οκτωβρίου-11 Δεκεμβρίου 2011) και θα εγκαινιαστεί την Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου στις 20:00.

 

Η έκθεση αποτελεί την πρώτη παρουσίαση καλλιτεχνικής έρευνας στην Ελλάδα, που ορίζεται σαν συνδυασμός ορισμένων από τις διαδικασίες της επιστημονικής έρευνας και της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η καλλιτεχνική έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην παραγωγή ενός έργου τέχνης που βασίζεται σε μια βαθύτερη ανάλυση απ’ ότι συνήθως, και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή θεωρίας, προς όφελος των άλλων καλλιτεχνών. Σε κάθε περίπτωση, η έρευνα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το πρακτικό σχεδιασμό και την κατασκευή ενός νέου έργου τέχνης.

 

Στο έργο του ο Παντελής Μάκκας ασχολείται με ένα θέμα που σε μεγάλο βαθμό κυριαρχεί στη σύγχρονη ζωή. Το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον , το υψηλό ποσοστό αναπλήρωσης μεταξύ των κτιρίων στο αστικό περιβάλλον γύρω μας διαβρώνουν τη μνήμη, επομένως και την ύπαρξή μας.

 

 

Όπως αναφέρει ο επιμελητής της έκθεσης Ντένης Ζαχαρόπουλος:

“Ο Παντελής Μάκκας είναι μια ιδιότυπη περίπτωση καλλιτέχνη τόσο στα ελληνικά πράγματα όσο και διεθνώς. Με μεγάλο θαυμασμό ανακάλυψα το σημερινό του έργο, που εδώ και κάποια χρόνια συνέλαβε και πραγματοποίησε στην Ολλανδία και το Παρίσι. Το έργο αυτό παρουσιάζουμε συνολικά σήμερα για πρώτη φορά στο Μουσείο Αλεξ Μυλωνά-Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, εναποθέτοντας στην έκθεσή του μεγάλες προσδοκίες σχετικά με τη σημασία και το μέγεθος της πρότασης που ολοκληρώνει καλλιτεχνικά και επιστημονικά.

Στα έργα αυτά ο Μάκκας, πέρα από το αναμφισβήτητο ταλέντο και την αισθητική και καλλιτεχνική αρτιότητα που πετυχαίνει με την προσωπική του γραφή, οριοθετεί και εμβαθύνει μια σπάνια πνευματική προσωπικότητα και κοινωνικό μέγεθος. Με ιδιαίτερη χαρά συναντά κανείς ένα νέο καλλιτέχνη που έχει τόσο ξεκάθαρα αναλάβει μαζί με το έργο του και το μέλημα του ανθρώπου στην εποχή μας. Η ερευνητική διάσταση και συστηματικότητα φέρνουν τον Παντελή Μάκκα κοντά σε διεθνώς σημαντικά επιστημονικά εργαστήρια και ερευνητές χωρίς να αναιρεί από το θέμα που επεξεργάζεται και από την προσέγγιση με την οποία το πλησιάζει, τη συγκίνηση με την οποία αντιμετωπίζει τον άνθρωπο και τη ζωή. Μέσα από τη μελέτη της μνήμης και τις δυσλειτουργίες της, ο Μάκκας θέτει σχεδόν εξ αρχής την οντολογία του σύγχρονου ανθρώπου επί τάπητος. Με τα ερωτηματικά που θέτει συγκεκριμένα σε άτομα με πραγματικά προβλήματα αναλογίζεται παράλληλα και χωρίς μεγαλοστομία, πάνω στο πλαίσιο της ύπαρξής μας, της συνείδησης και της άνοιας, του εαυτού μας και του κόσμου.

 

Ψυχική και σωματική μνήμη δομούν, αποδομούν κι αναδομούν αυτό που είμαστε κι αυτό που δεν είμαστε, αυτό που θα μπορούσαμε κι αυτό που δε μπορούμε να είμαστε. Μέσα από μια συνεχή μέριμνα και παρατήρηση του άλλου, ο Μάκκας μας θυμίζει με άμεσο τρόπο, πως κάθε καλλιτέχνης που φτάνει να ολοκληρώσει έργο ουσιαστικό μπορεί να νομίζουμε πως ασχολείται με τον εαυτό του, κυρίως όμως απασχολείται έντονα και συστηματικά με τη μετάθεση αυτού που εννοούμε και καταλαβαίνουμε ως εαυτό σε κάτι άλλο... Δεν ασχολείται αναγκαστικά με το πενιχρό κι εγωιστικό μας \"εγώ\", αλλά περιεργάζεται κι εξερευνά απροσπέλαστες περιοχές της ετερότητας κι αντικαθιστά το \"κοινότυπο εγώ\" με έναν \"ιδιότυπο άλλο\" που δίνει το λόγο στο έργο του και στην έννοια του ανθρώπου τον οποία μας προτείνει και συνδυαλέγεται πνευματικά και προσωπικά μαζί της.

 

Χωρίς να θέλω να βγάλω βιαστικά συμπεράσματα ,το έργο του κι η καριέρα του Μάκκα αν είναι σήμερα τόσο σημαντικά είναι γιατί μέσα από τη στάση του προέχει μια ερευνητική δύναμη και δυναμική που διατρέχουν με ιδιαίτερα χαμηλούς τόνους τον αχανή χώρο της γνώσης και τα ερωτηματικά που τον ακολουθούν, εστιάζουν στην αγωνία του άλλου και αγκαλιάζουν ένα είδος ανθρώπου που αν και όλοι μας εξορκίζουμε, μοιάζει τελικά να είναι ο πλέον κοντινός και οικείος σε σχέση με αυτό που τείνουμε να είμαστε στο σύγχρονο κόσμο. ΄Ετσι, εδώ, όχι χωρίς μια τρυφερή τραγικότητα, ο Μάκκας παρουσιάζει μαζί με τη δύσκολη θέση του \"άλλου\" την προοπτική που απειλεί οργανικά τη θέση του εαυτού μας σήμερα : τον άνθρωπο χωρίς μνήμη”.

 

 

Η μνήμη είναι ένα πεδίο όπου παρελθόν, παρόν και μέλλον συνυπάρχουν στην ίδια χρονική στιγμή. Στην ουσία, η υπενθύμιση της μνήμης είναι μια διαδικασία προσφυγής στο μέλλον και όχι στο παρελθόν. Τη στιγμή που θυμόμαστε μια εμπειρία του παρελθόντος ή του συμβάντος, η μνήμη τίθεται σε λειτουργία και αυτό μας παίρνει από την παρούσα στιγμή στο μέλλον, υποστηρίζει ο Μάκκας. Με την ατομική του έκθεση στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά-Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης βάζει μια άνω τελεία στην καλλιτεχνική του έρευνα και μας παρουσιάζει τα αποτελέσματα των τριών τελευταίων χρόνων.

Αυτό το θέμα δεν επαναλαμβάνεται μόνο σε μια προσωπική ερμηνεία στην οπτική γλώσσα του Μάκκα, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζει τις δομές αυτών των εικόνων και εγκαθιστά το έργο του.

 

Προς το παρόν δουλεύω κυρίως με εγκαταστάσεις βίντεο/φιλμ. Τελευταία έργα μου ήταν το αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου έρευνας σε αμνησία, απώλεια μνήμης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η μνήμη λειτουργεί σε άτομα με σωματικά και εγκεφαλικά προβλήματα. Στόχος μου είναι να συλλάβω τον τρόπο με τον οποίο η εικόνα έρχεται σε επαφή με τη μνήμη - ποιο είναι το διάστημα μεταξύ της μνήμης του εγκεφάλου και της μνήμης του σώματος - και πώς η μνήμη κατασκευάζεται από τις εικόνες που βιώνουμε, καταλήγει ο Παντελής Μάκκας.

 

 

 

Blank Slate

Τι είναι μια εικόνα; Μπορεί μια φωτογραφία να έχει υπόσταση, όπως ακριβώς και το άτομο που αναγράφεται στη φωτογραφία; Αυτά είναι μόνο μερικά από τα βαθιά ερωτήματα τα οποία τα παιδιά των οκτώ, εννέα και δέκα ετών κατάφεραν να απαντήσουν με μεγάλο πνεύμα σε αυτήν την ταινία. Τρία παιδιά μιλούν με τη δημοσιογράφο Corinne Moutout σχετικά με το ρόλο της κινούμενης εικόνας και της φωτογραφίας στην ανάπτυξη της ανθρώπινης μνήμης, ένα θέμα που επαναλαμβάνεται συνεχώς στη δουλειά του Μάκκα. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολύ απλά, αλλά κρύβουν σύνθετα φιλοσοφικά ζητήματα για το χρόνο και το χώρο, την τέχνη και τη ζωή. Στο Blank Slate ο Μάκκας συνεχίζει το τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ France/tour/detour/deux/enfants (1977) από τον σκηνοθέτη Jean-Luc Goddard που αμφισβήτησε κριτικά δύο παιδιά για συναφή θέματα. Εν τω μεταξύ, ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά αποκτούν πληροφορίες και ιδέες έχει αλλάξει πάρα πολύ. Ενώ στη δεκαετία του 1970 ήταν εξαρτημένα από το σχολείο, από τους γονείς, την τηλεόραση και τη φαντασία τους, το 2011 χρησιμοποιούν επίσης το διαδίκτυο. Μήπως αυτό σημαίνει ότι χειρίζονται τις πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο; Μήπως δεν τολμούν πλέον να βασιστούν στη φαντασία τους, ή μήπως στην πραγματικότητα σημαίνει ότι είναι σοφότερα από τους συμμαθητές τους του 1977;

 

Video, HD, 43 min, color, sound

With: Corinne Moutout, Augustin Arnal, Rachel Boa, Ulysse Arnal

Camera-Sound-Editing-Production: Pantelis Makkas

Written and Directed by Pantelis Makkas

 

2010

Mono Logue

H M. και Clive Wearing έχουν μία από τις πιο σοβαρές περιπτώσεις αμνησίας που έχει ποτέ παρατηρηθεί. Ο H.M. έχει ακολουθηθεί για περισσότερα από 40 χρόνια από το κόσμο της έρευνας και οι δύο τους, αποτελούν θέμα δεκάδων επιστημονικών δημοσιεύσεων, βιβλίων και βίντεο ντοκιμαντέρ.

\"Mono Logue\" είναι ένα βίντεο έρευνας που αποτελείται από ένα λεπτό διάλογου μεταξύ δύο ανθρώπων κάθε φορά. Σχεδόν είκοσι άτομα -ηθοποιοί, χορευτές, σκηνοθέτες, παραγωγοί ραδιοφώνου, τραγουδιστές- επαναλαμβάνουν το ίδιο κείμενο . Όλοι τους κατέχουν μια ισχυρή σωματικά μνήμη, ενώ το κείμενο προέρχεται από την απόλυτη εγκεφαλική εκκένωση.

 

Video, HD, 16:30 min, color, sound

With: Alexadra Paulidou, Anna Karamitsou, Antonis Fragakis, Konstantinos Avarikiotis,

Dimitris Daskas, Vangelis Hatzinikolaou, Theodora Tzinou, Maria Panourgia, Nestor Kopsidas, Pantelis Makkas, Roxani Zogana, Kiara Karadima, Paris Tselios, Angelos Petroutsas, Maria Kllimani, Kallirroe Myriagou

Camera-Sound-Lights-Editing-Production: Pantelis Makkas

Written and Directed by Pantelis Makkas

 

Dissertortion

Το Dissertortion πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζεται η μνήμη από τη μετάδοση του μηνύματος, δηλαδή το πώς ένα μήνυμα διαστρεβλώνεται και ποιος είναι ο ρόλος της μνήμης σε αυτή τη διαδικασία. Υπενθυμίζει το παιχνίδι των παιδιών του Χαλασμένου Τηλεφώνου (Κινέζικοι Ψίθυροι), όπου η μνήμη της φράσης αλλάζει τελικά την έννοια της.

Το βίντεο δείχνει μια γυναίκα (Θεοδώρα Τζήμου) που παρακολουθεί την αμερικανική ταινία Blue Velvet του David Lynch, στο αγγλικό πρωτότυπο του, σε μια οθόνη τηλεόρασης. Η γυναίκα διαβάζει φωναχτά τους ελληνικούς υπότιτλους ολόκληρης της ταινίας, ο θεατής έχει τη δυνατότητα να ακούσει το πρωτότυπο soundtrack και τα λόγια της ηθοποιού κατά την ανάγνωση. Το αρχικό μήνυμα που έρχεται από την τηλεόραση περνά από την ηθοποιό και τελικά έρχεται στον θεατή.

Video, 01:46:00 min, Color, Sound

With: Theodora Tzimou

Camera-Sound-Light-Editing-Production: Pantelis Makkas

Directed by Pantelis Makkas

 

 

Βιογραφικά στοιχεία

 

Γεννήθηκε στην Ελλάδα το 1976.

Εκπαίδευση

2009- Academy of Creative and Performing Arts, PHD

2005-2007 Ateliers, resident program, Amsterdam MA Fine art

2001-2004 Rietvelt academy, fine art, Amsterdam BA Fine art

2000-2001 F.A.M.U., film masters studies, Prague MA course Photography

1997-2000 E.S.P., BA photography, Athens BA photography

Εκθέσεις (ενδεικτικά)

2011 ‘Mono Logue’ New Questions festival, The Hague

2011 ‘Blank Slate’, De Appel Amsterdam

2011 ‘The Room’, Athens festival

2010 “FaDe”, OZON, Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη

 

 

 

 

 

2010 “Mono Logue”, “Blank Slate”, Brainscapes, Key Of Life, Leiden, Netherlands

2010 “FaDe”, Stoa, Αθήνα

2010 “Blank Slate, Twenty-four, Twenty-five”, Symposium ‘The artist as researcher’, The Hague

2010 “Decalogue”, Dead Darlings Rotterdam

2009 “14.jpg”, Dead Darlings IV, Amsterdam

2009 \"+ TWO\", Dead Darlings III, Mediamatic Bank, Amsterdam

2008 \"In Between\" Beijing Today Art Museum

2008 \"In Between\" De Buren, Brussels

2008 \"In Between\" Luigi Pecci Center, Prato, Italy

2008 \"Twenty-six\" , \"...of City and Time\"

Moving Image in Contemporary Greek Art, Akademski Filmski Centar, Belgrade

2008 \"Connecting Cultures\"-Greek artistic presence in the

Netherlands, WTC Art Gallery, Rotterdam

2007 “Mistermotley”, LOWLANDS, Netherlands

2007 “Daywatch/Nightwatch”, SMBA, Amsterdam

2007 “Memoria” Ateliers, Amsterdam

2006 “Man about crowd”, Postivism-SMBA, club 11, Amsterdam

2005 “Structure of matter” Videoformes, France

2004 “In between” PSWAR, film academy, Amsterdam

2003 “Non-stop” Oneminuteaward, Paradiso, Amsterdam

Υποτροφίες & διακρίσεις

2005-2007 Two years scholarship from the art resident De Ateliers

2003 One minute video award, \"moving photography\"

 

 

Εκδόσεις (ενδεικτικά)

Bulletin, Mister motley, Nrc-next, The Htv, De witte Raaf

 

 

 

 

 

Έχει συνεργαστεί με τον Νίκο Κεσσανλή σαν βοηθός του και επιμελήθηκε την εγκατάσταση του έργου του Tail στο σταθμό του Μετρό στην Ομόνοια. Έχει διδάξει “Experimental photography” και υπήρξε μέλος της Κριτικής Επιτροπής στο F.I.D. στο Παρίσι. Συνεργάστηκε με την School of Arts in The Hague στην Ολλανδία σαν επιμελητής και συντονιστής για τον ARC (artistic research catalogue).